balon

Türkçe

Köken

Fransızca

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /baˈɫon/
• Heceleme: ba‧lon

Ad

balon (belirtme hâli balonu, çoğulu balonlar)

Balonlar (1)

Çeşitli renk ve biçimlerde balonlar. (2)

Balon (5)

Balon (6)

1. (hava taşıtı) Isıtılmış hava veya havadan daha hafif bir gazla doldurulan, atmosferde uçabilen, küre biçiminde araç.
   • "Kendi icadı olan sıcak havayla doldurulmuş balonuyla Çorlu taraflarına inmiş ve bir sonraki yıl iki uçuş daha..." - Süleyman Faruk Göncüoğlu
2. (oyuncak) Hava veya gazla doldurulmuş, kauçuktan yapılan çocuk oyuncağı.
   • "Hatırlattı bana, bir bayram sabahı / Gökyüzüne kaçırdığım balonuma bakıp ağlayışımı" - Orhan Veli Kanık
3. (kaplar) Karnı yuvarlak ve şişkin, boynu dar cam kap.
4. Karikatürde içi sözle doldurulan yuvarlak.
5. (denizcilik) Geriden gelen rüzgârdan yararlanmak amacıyla yatın ana direği üzerine çekilen üç köşeli, hafif yelken.
6. (mecaz) palavra.
   • Anlattıklarının çoğunun ‘balon’ olduğunu seziyorsun, ama güzel anlatıyor Nuri, dinletiyor, inandırıyor.

     — 1983, Erdal Öz, Yaralısın, 10. baskı, Can Sanat Yayınları, s. 83
7. (argo) prezervatif.
   • Baktın durum kötü, baktın aynasızlar pat düşmüşler, tutmuşlar kapıları, baktın sıkıştın, hiç renk vermeyeceksin, balonu zulandan çıkarıp ağzına atacaksın, doğruca cup mideye, dolma yu­tar gibi.

     — 1983, Erdal Öz, Yaralısın, 10. baskı, Can Sanat Yayınları, s. 5

Çekimleme

balonun çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	balon	balonlar
belirtme	balonu	balonları
yönelme	balona	balonlara
bulunma	balonda	balonlarda
ayrılma	balondan	balonlardan
tamlayan	balonun	balonların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	balonum	balonlarım
belirtme	balonumu	balonlarımı
yönelme	balonuma	balonlarıma
bulunma	balonumda	balonlarımda
ayrılma	balonumdan	balonlarımdan
tamlayan	balonumun	balonlarımın
2. tekil (senin)
yalın	balonun	balonların
belirtme	balonunu	balonlarını
yönelme	balonuna	balonlarına
bulunma	balonunda	balonlarında
ayrılma	balonundan	balonlarından
tamlayan	balonunun	balonlarının
3. tekil (onun)
yalın	balonu	balonları
belirtme	balonunu	balonlarını
yönelme	balonuna	balonlarına
bulunma	balonunda	balonlarında
ayrılma	balonundan	balonlarından
tamlayan	balonunun	balonlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	balonumuz	balonlarımız
belirtme	balonumuzu	balonlarımızı
yönelme	balonumuza	balonlarımıza
bulunma	balonumuzda	balonlarımızda
ayrılma	balonumuzdan	balonlarımızdan
tamlayan	balonumuzun	balonlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	balonunuz	balonlarınız
belirtme	balonunuzu	balonlarınızı
yönelme	balonunuza	balonlarınıza
bulunma	balonunuzda	balonlarınızda
ayrılma	balonunuzdan	balonlarınızdan
tamlayan	balonunuzun	balonlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	balonu	balonları
belirtme	balonunu	balonlarını
yönelme	balonuna	balonlarına
bulunma	balonunda	balonlarında
ayrılma	balonundan	balonlarından
tamlayan	balonunun	balonlarının

Türetilmiş kavramlar

balon uçurmak, balon yapmak, balon balığı, balon barajı, balon gemisi, balon lastik, baraj balonu

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: şar (az)
• Fince: ilmapallo (fi), kuumailmapallo (fi), pallopurje (fi), spinaakkeri (fi), puhekupla (fi)
• Fransızca: ballon (fr), montgolfière (fr) d, ballon à air chaud (fr) e
• İngilizce: balloon (en), toy balloon (en), hot-air balloon (en), spinnaker (en)
• Tatarca: şar (tt)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "balon".
  TDK Özel Sözlük'te: balon"

• Kubbealtı Lugatı'nda "BALON :"
• Nişanyan Sözlük'te: balon.