kızmak

Türkçe

Söyleniş

• Heceleme: kız‧mak

Eylem

kızmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi kızar) kızmak (belirtme hâli kızmağı, çoğulu kızmaklar)

Adamın elindeki demir çok kızmış. (1)

1. Isıtılan veya ısınan bir nesnenin sıcaklığı çok artması.
   • Taşlar güneşten kızmıştı.
2. (cinsellik, hayvan bilimi) At eşek vb. hayvanların çiftleşmek istemesi; kösnümek.
3. Dişi kuşların zamanı gelip kuluçkaya yatma isteği göstermesi.
4. (duygular) öfkelenmek.
   • "Dakikalar geçtikçe sakinleşiyor, sakinleştikçe de için için kızıyor, üzülüyordum." - Etem İzzet Benice

Çekimleme

kızmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	kızdım	kızdın	kızdı	kızdık	kızdınız	kızdılar
		hikâye	kızdıydım	kızdıydın	kızdıydı	kızdıydık	kızdıydınız	kızdıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	kızdıysam	kızdıysan	kızdıysa	kızdıysak	kızdıysanız	kızdıysalar kızdılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	kızmışım	kızmışsın	kızmış	kızmışız	kızmışsınız	kızmışlar
		hikâye	kızmıştım	kızmıştın	kızmıştı	kızmıştık	kızmıştınız	kızmıştılar
		rivayet	kızmışmışım	kızmışmışsın	kızmışmış	kızmışmışız	kızmışmışsınız	kızmışmışlar
		şart	kızmışsam	kızmışsan	kızmışsa	kızmışsak	kızmışsanız	kızmışsalar kızmışlarsa
	geniş	basit	kızarım	kızarsın	kızar	kızarız	kızarsınız	kızarlar
		hikâye	kızardım	kızardın	kızardı	kızardık	kızardınız	kızardılar
		rivayet	kızarmışım	kızarmışsın	kızarmış	kızarmışız	kızarmışsınız	kızarmışlar
		şart	kızarsam	kızarsan	kızarsa	kızarsak	kızarsanız	kızarsalar kızarlarsa
	şimdiki	basit	kızıyorum	kızıyorsun	kızıyor	kızıyoruz	kızıyorsunuz	kızıyorlar
		hikâye	kızıyordum	kızıyordun	kızıyordu	kızıyorduk	kızıyordunuz	kızıyordular
		rivayet	kızıyormuşum	kızıyormuşsun	kızıyormuş	kızıyormuşuz	kızıyormuşsunuz	kızıyormuşlar
		şart	kızıyorsam	kızıyorsan	kızıyorsa	kızıyorsak	kızıyorsanız	kızıyorsalar kızıyorlarsa
	gelecek	basit	kızacağım	kızacaksın	kızacak	kızacağız	kızacaksınız	kızacaklar
		hikâye	kızacaktım	kızacaktın	kızacaktı	kızacaktık	kızacaktınız	kızacaktılar
		rivayet	kızacakmışım	kızacakmışsın	kızacakmış	kızacakmışız	kızacakmışsınız	kızacakmışlar
		şart	kızacaksam	kızacaksan	kızacaksa	kızacaksak	kızacaksanız	kızacaksalar kızacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	kızayım	kızasın	kıza	kızalım	kızasınız	kızalar
		hikâye	kızaydım	kızaydın	kızaydı	kızaydık	kızaydınız	kızaydılar
		rivayet	kızaymışım	kızaymışsın	kızaymış	kızaymışız	kızaymışsınız	kızaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	kızsam	kızsan	kızsa	kızsak	kızsanız	kızsalar
		hikâye	kızsaydım	kızsaydın	kızsaydı	kızsaydık	kızsaydınız	kızsaydılar
		rivayet	kızsaymışım	kızsaymışsın	kızsaymış	kızsaymışız	kızsaymışsınız	kızsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	kızmalıyım	kızmalısın	kızmalı	kızmalıyız	kızmalısınız	kızmalılar
		hikâye	kızmalıydım	kızmalıydın	kızmalıydı	kızmalıydık	kızmalıydınız	kızmalıydılar
		rivayet	kızmalıymışım	kızmalıymışsın	kızmalıymış	kızmalıymışız	kızmalıymışsınız	kızmalıymışlar
		şart	kızmalıysam	kızmalıysan	kızmalıysa	kızmalıysak	kızmalıysanız	kızmalıysalar kızmalılarsa
	emir	basit	—	kız	kızsın	—	kızın kızınız	kızsınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	kızmadım	kızmadın	kızmadı	kızmadık	kızmadınız	kızmadılar
		hikâye	kızmadıydım	kızmadıydın	kızmadıydı	kızmadıydık	kızmadıydınız	kızmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	kızmadıysam	kızmadıysan	kızmadıysa	kızmadıysak	kızmadıysanız	kızmadıysalar kızmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	kızmamışım	kızmamışsın	kızmamış	kızmamışız	kızmamışsınız	kızmamışlar
		hikâye	kızmamıştım	kızmamıştın	kızmamıştı	kızmamıştık	kızmamıştınız	kızmamıştılar
		rivayet	kızmamışmışım	kızmamışmışsın	kızmamışmış	kızmamışmışız	kızmamışmışsınız	kızmamışmışlar
		şart	kızmamışsam	kızmamışsan	kızmamışsa	kızmamışsak	kızmamışsanız	kızmamışsalar kızmamışlarsa
	geniş	basit	kızmam	kızmazsın	kızmaz	kızmayız	kızmazsınız	kızmazlar
		hikâye	kızmazdım	kızmazdın	kızmazdı	kızmazdık	kızmazdınız	kızmazdılar
		rivayet	kızmazmışım	kızmazmışsın	kızmazmış	kızmazmışız	kızmazmışsınız	kızmazmışlar
		şart	kızmazsam	kızmazsan	kızmazsa	kızmazsak	kızmazsanız	kızmazsalar kızmazlarsa
	şimdiki	basit	kızmıyorum	kızmıyorsun	kızmıyor	kızmıyoruz	kızmıyorsunuz	kızmıyorlar
		hikâye	kızmıyordum	kızmıyordun	kızmıyordu	kızmıyorduk	kızmıyordunuz	kızmıyordular
		rivayet	kızmıyormuşum	kızmıyormuşsun	kızmıyormuş	kızmıyormuşuz	kızmıyormuşsunuz	kızmıyormuşlar
		şart	kızmıyorsam	kızmıyorsan	kızmıyorsa	kızmıyorsak	kızmıyorsanız	kızmıyorsalar kızmıyorlarsa
	gelecek	basit	kızmayacağım	kızmayacaksın	kızmayacak	kızmayacağız	kızmayacaksınız	kızmayacaklar
		hikâye	kızmayacaktım	kızmayacaktın	kızmayacaktı	kızmayacaktık	kızmayacaktınız	kızmayacaktılar
		rivayet	kızmayacakmışım	kızmayacakmışsın	kızmayacakmış	kızmayacakmışız	kızmayacakmışsınız	kızmayacakmışlar
		şart	kızmayacaksam	kızmayacaksan	kızmayacaksa	kızmayacaksak	kızmayacaksanız	kızmayacaksalar kızmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	kızmayayım	kızmayasın	kızmaya	kızmayalım	kızmayasınız	kızmayalar
		hikâye	kızmayaydım	kızmayaydın	kızmayaydı	kızmayaydık	kızmayaydınız	kızmayaydılar
		rivayet	kızmayaymışım	kızmayaymışsın	kızmayaymış	kızmayaymışız	kızmayaymışsınız	kızmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	kızmasam	kızmasan	kızmasa	kızmasak	kızmasanız	kızmasalar
		hikâye	kızmasaydım	kızmasaydın	kızmasaydı	kızmasaydık	kızmasaydınız	kızmasaydılar
		rivayet	kızmasaymışım	kızmasaymışsın	kızmasaymış	kızmasaymışız	kızmasaymışsınız	kızmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	kızmamalıyım	kızmamalısın	kızmamalı	kızmamalıyız	kızmamalısınız	kızmamalılar
		hikâye	kızmamalıydım	kızmamalıydın	kızmamalıydı	kızmamalıydık	kızmamalıydınız	kızmamalıydılar
		rivayet	kızmamalıymışım	kızmamalıymışsın	kızmamalıymış	kızmamalıymışız	kızmamalıymışsınız	kızmamalıymışlar
		şart	kızmamalıysam	kızmamalıysan	kızmamalıysa	kızmamalıysak	kızmamalıysanız	kızmamalıysalar kızmamalılarsa
	emir	basit	—	kızma	kızmasın	—	kızmayın kızmayınız	kızmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

kafası kızmak, kızıp durmak

Türetilmiş Kavramlar

kıza köpüre, kızmabirader

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: qızmaq (az)
• Eski Türkçe: boşlaglanmak‎ (otk) (boşlaglanmak), kadranmak‎ (otk) (kadranmak), sarmak‎ (otk) (sarmak), sermek‎ (otk) (sermek), telgenmek‎ (otk) (telgenmek)
• Fince: ärsyttää (fi)
• İngilizce: annoy (en)
• Tatarca: açu totu (tt)

Kaynakça

TDK Türkçe Sözlük'te: "kızmak".
TDK Özel Sözlük'te: kızmak"