dünya

Ayrıca bakınız: Dünya, dünýä

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi دنيا‎, Arapça دُنْيَا‎ (dünyā).

Söyleniş

IPA^(anahtar): /dyn.ˈjaː/
Heceleme: dün‧ya

Ad

dünya (belirtme hâli dünyayı, çoğulu dünyalar), sahiplik şekli dünya -sı

(coğrafya) İnsanoğlunun üzerinde yaşadığı toprak ve denizlerin tümü; acun, yeryüzü, küre, âlem, arz, cihan, darıdünya, devran, zemin.
inançları, kültürleri bir olan ülke veya insanlar topluluğu
dış, çevre, ortam
- Biz dünyadan ayrı yaşarken dünya epey değişmiş. — H. C. Yalçın
duygu, düşünce ve hayal âlemi
- Köprüye kadar kendi dünyaları içinde ne tatlı, ne özlü konuşurlardı. — Y. Z. Ortaç
meslek veya iş birliği içinde bulunan kimseler
- Ressamlar dünyasında onun yeri ayrıdır.

Çekimleme

dünya adının çekimi

		tekil	çoğul
yalın		dünya	dünyalar
belirtme		dünyayı	dünyaları
yönelme		dünyaya	dünyalara
bulunma		dünyada	dünyalarda
ayrılma		dünyadan	dünyalardan
tamlayan		dünyanın	dünyaların
iyelik
		tekil	çoğul
1. tekil	yalın	dünyam	dünyalarım
	belirtme	dünyamı	dünyalarımı
	yönelme	dünyama	dünyalarıma
	bulunma	dünyamda	dünyalarımda
	ayrılma	dünyamdan	dünyalarımdan
	tamlayan	dünyamın	dünyalarımın
2. tekil	yalın	dünyan	dünyaların
	belirtme	dünyanı	dünyalarını
	yönelme	dünyana	dünyalarına
	bulunma	dünyanda	dünyalarında
	ayrılma	dünyandan	dünyalarından
	tamlayan	dünyanın	dünyalarının
3. tekil	yalın	dünyası	dünyaları
	belirtme	dünyasını	dünyalarını
	yönelme	dünyasına	dünyalarına
	bulunma	dünyasında	dünyalarında
	ayrılma	dünyasından	dünyalarından
	tamlayan	dünyasının	dünyalarının
1. çoğul	yalın	dünyamız	dünyalarımız
	belirtme	dünyamızı	dünyalarımızı
	yönelme	dünyamıza	dünyalarımıza
	bulunma	dünyamızda	dünyalarımızda
	ayrılma	dünyamızdan	dünyalarımızdan
	tamlayan	dünyamızın	dünyalarımızın
2. çoğul	yalın	dünyanız	dünyalarınız
	belirtme	dünyanızı	dünyalarınızı
	yönelme	dünyanıza	dünyalarınıza
	bulunma	dünyanızda	dünyalarınızda
	ayrılma	dünyanızdan	dünyalarınızdan
	tamlayan	dünyanızın	dünyalarınızın
3. çoğul	yalın	dünyası dünyaları
	belirtme	dünyasını dünyalarını
	yönelme	dünyasına dünyalarına
	bulunma	dünyasında dünyalarında
	ayrılma	dünyasından dünyalarından
	tamlayan	dünyasının dünyalarının

Adıl

dünya

(belgisiz adıl): herkes

Alt kavramlar

(dış, çevre, ortam): dış dünya, iç dünya
(duygu, düşünce ve hayal âlemi): dış dünya, fâni dünya, geçim dünyası, öbür dünya, ümit dünyası
(inançları, kültürleri bir olan ülke veya insanlar topluluğu): Batı dünyası, Doğu dünyası
(meslek/iş birliği içinde bulunan kimseler): basın dünyası, magazin dünyası, sanat dünyası, yeraltı dünyası, bilim dünyası

Atasözleri

Deyimler

dünya âlem, dünya çapında, dünya evi, dünya görmüş, dünya görüşlü, dünya görüşü, dünya güzeli, dünya kazan ben kepçe, dünya kelamı, dünya malı, dünya nimeti, dünya penceresi, dünyada, ölümlü dünya, terk-i dünya, üçüncü dünya ülkeleri, yalan dünya, yalancı dünya

Türetilmiş kavramlar

dünyacı, dünyacılık, dünyalı, yenidünya

Çeviriler

dış çevre, ortam

Almanca: Welt (de) n
Arapça: اَلْكَوْن‎ (ar) e (el-kevn)
Bretonca: hollved (br)
Çekçe: kosmos (cs), svět (cs), vesmír (cs), všechno (cs), všichni (cs)
Çince: 宇宙 (zh)
Esperanto: universo (eo), mondo (eo), kosmo (eo)
Estonca: universum (et)
Farsça: جهان‎ (fa), عالم وجود‎ (fa), کيهان‎ (fa), کاينات‎ (fa)
Felemenkçe: universum (nl), ruimte (nl), heelal (nl)
Fince: maailmankaikkeus (fi), universumi (fi)
Fransızca: univers (fr)
Galce: bydysawd (cy), hollfyd (cy)
Galiçyaca: universo (gl)
Gucaratça: જગત (gu) (jagat)
İbranice: יקום‎ (he)
İngilizce: universe (en)
İspanyolca: universo (es), mundo (es), cosmos (es)
İsveççe: värld (sv) g
Japonca: 宇宙 (ja)
Lehçe: wszechświat (pl)
Macarca: világegyetem (hu)
Portekizce: universo (pt)
Rusça: вселенная (ru) (vselennaya)
Sırp-Hırvatça:
Kiril: свемир (sh), космос (sh), васиона (sh)
Tagalogca: sanlibútan (tl), daigdíg (tl)

üstünde yaşadığımız toprak, yeryüzü

Almanca: Welt (de) d
Yahudi Almancası: velt‎ (yi) (velt)
Arapça: عَالَم‎ (ar) e (ʿālem)
Arnavutça: botë (sq)
Aymaraca: pacha (ay)
Azerice: dünya (az)
Bretonca: bed (br)
Bulgarca: свят (bg) (svyat)
Çekçe: svět (cs)
Çince: 世界 (zh)
Danca: verden (da)
Endonezce: dunia (id)
Esperanto: mondo (eo)
Estonca: maailm (et)
Farsça: گيتی‎ (fa), جَهَان‎ (fa), دنيا‎ (fa), عَالَم‎ (fa)
Felemenkçe: wereld (nl) e
Fince: maailma (fi)
Fransızca: monde (fr)
Frizce: wrâld (fy)
Galce: byd (cy)
Galiçyaca: mundo (gl), universo (gl), creación (gl), cosmos (gl)
Gucaratça: વિશ્વ (gu) (viśva)
Hintçe: संसार (hi) (sansār)
İbranice: עולם‎ (he) e
İdo dili: mondo (io)
İngilizce: world (en)
İrlandaca: domhan (ga)
İspanyolca: mundo (es), planeta (es)
İsveççe: värld (sv) g
İtalyanca: mondo (it)
Japonca: 世界 (ja), (せかい (ja) (sekai), 界 (ja), かい (ja) (kai), 世の中 (ja)
Karaçay-Balkarca: duniya (krc)
Katalanca: món (ca) e
Kırgızca: дүйнө (ky) (düynö)
Korece: 누리 (ko) (nuri) [nuri], 세계 (ko) (segye), 世界 (ko) [segye}]
Kürtçe: cîhan (ku), dinya (ku)
Latince: mundus (la)
Lehçe: świat (pl) e
Litvanca: pasaulis (lt) e
Macarca: világ (hu)
Marathi dili: संसार (mr) (sansār)
Mari dili: тӱня (mhr) (tünja)
Moğolca: delkhii (mn)
Norveççe: verd (no) d
Oksitanca: mond (oc)
Özbekçe: dunyo (uz)
Portekizce: mundo (pt) e
Rumence: lume (ro) d
Rusça: мир (ru) (mir), свет (ru) (svet)
Sırp-Hırvatça:
Kiril: свет (sh)

Latin: svijet (sh)
Slovakça: svet (sk) e
Slovence: svet (sl) e
Tatarca: dönya (tt)
Kırım Tatarcası: dünya (crh)
Türkçe:
Osmanlı Türkçesi: دنيا‎‎ (ota)
Türkmence: dünýä (tk), dünýää (tk)
Udmurtça: мир (udm) (mir)
Urduca: دنیا‎ (ur)
Volapük dili: vol (vo)
Yunanca:
Modern Yunanca: κόσμος (el) e (kósmos), ντουνιάς (el) e (douniás)

Kaynakça

Türk Dil Kurumuna göre "dünya" maddesi

Azerice

Söyleniş

Heceleme: dün‧ya

Ad

dünya

(coğrafya) dünya

Kazakça

Söyleniş

Heceleme: dün‧ya

Ad

dünya

(coğrafya) dünya

Kırım Tatarcası

Söyleniş

Heceleme: dün‧ya

Ad

dünya

(coğrafya) dünya

Uygurca

Söyleniş

Heceleme: dün‧ya

Ad

dünya

(coğrafya) dünya