zarf

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi ظرف‎, o da Arapça ظرف‎ (ẓarf, “1. güzellik, zarafet, 2. dış yüz, kılıf, kabuk, 3. gramerde zarf”) sözcüğünden.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈzaɾf/
• Heceleme: zarf

Ad

zarf (belirtme hâli zarfı, çoğulu zarflar)

(bilgi bilimi, posta): İki zarf (1)

Zarf içinde kahve fincanları (2)

1. (kaplar, posta) İçine mektup veya başka kâğıtlar konulan kâğıttan kese:
   • "Bir sabah kahvaltımı yaparken bana gösterişli bir zarf getirdiler." - Ahmet Haşim
2. (kaplar) İçine fincan veya bardak oturtulan metal kap.
   • Nesrin'in yardımcısı Seniha Hanım'ın getirdiği kahveleri bakır zarfları içinde her biri birer berjerin kenarından alan Nesrin Hanım'la Ali Raif Bey kahve masası üzerine birbiri ardına iki gümüş tabaka çıkarıp bıraktıklarında ben ikili koltukta Seniha Hanım'ın elindeki tepsiden kahveyi alırken az daha üzerime döküyordum.

     — 2014, Nalân KİRAZ, Gölgeli Konak, Alakarga Sanat Yayınları, s. 108
3. Kılıf.
   • Küçük çukur­da, yol kenarında, zayıf çiğdem büyüyor. Kırılgan zarfından uzuyor yaprakları.

     — 2010, Ahmet BÜKE, Kumrunun Gördüğü, Can Sanat Yayınları, s. 110
4. (dil bilimi) bir Fiilin, sıfatın veya zarfın anlamını zaman, durum, yer, ölçü, nitelik ve soru kavramları bakımından belirleyen veya sınırlayan kelime; belirteç: belirteç
   • Dil bilgisinden zarfları anlatırken öğretmen birden bağırmaya başladı. - M. İzgü

Çekimleme

zarfın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	zarf	zarflar
belirtme	zarfı	zarfları
yönelme	zarfa	zarflara
bulunma	zarfta	zarflarda
ayrılma	zarftan	zarflardan
tamlayan	zarfın	zarfların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	zarfım	zarflarım
belirtme	zarfımı	zarflarımı
yönelme	zarfıma	zarflarıma
bulunma	zarfımda	zarflarımda
ayrılma	zarfımdan	zarflarımdan
tamlayan	zarfımın	zarflarımın
2. tekil (senin)
yalın	zarfın	zarfların
belirtme	zarfını	zarflarını
yönelme	zarfına	zarflarına
bulunma	zarfında	zarflarında
ayrılma	zarfından	zarflarından
tamlayan	zarfının	zarflarının
3. tekil (onun)
yalın	zarfı	zarfları
belirtme	zarfını	zarflarını
yönelme	zarfına	zarflarına
bulunma	zarfında	zarflarında
ayrılma	zarfından	zarflarından
tamlayan	zarfının	zarflarının
1. çoğul (bizim)
yalın	zarfımız	zarflarımız
belirtme	zarfımızı	zarflarımızı
yönelme	zarfımıza	zarflarımıza
bulunma	zarfımızda	zarflarımızda
ayrılma	zarfımızdan	zarflarımızdan
tamlayan	zarfımızın	zarflarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	zarfınız	zarflarınız
belirtme	zarfınızı	zarflarınızı
yönelme	zarfınıza	zarflarınıza
bulunma	zarfınızda	zarflarınızda
ayrılma	zarfınızdan	zarflarınızdan
tamlayan	zarfınızın	zarflarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	zarfı	zarfları
belirtme	zarfını	zarflarını
yönelme	zarfına	zarflarına
bulunma	zarfında	zarflarında
ayrılma	zarfından	zarflarından
tamlayan	zarfının	zarflarının

Türetilmiş kavramlar

ortak zarf tümleci, zarf-fiil, zarf-fiil grubu, zarf tümleci, astarlı zarf, filateli zarf, pekiştirmeli zarf, ilk gün zarfı, mekân zarfı, özel gün zarfı, soru zarfı, yer zarfı, yön zarfı, zaman zarfı, bağlama zarf-fiili, zarf yaka

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: Briefumschlag (de) e, Kuvert (de) n, Umschlag (de) e
• Arapça: ظَرْف‎ (ar) e (ẓarf)
• Azerice: zərf (az)
• Danca: konvolut (da), kuvert (da)
• Estonca: ümbrik (et)
• Felemenkçe: envelop (nl), bijwoord (nl)
• Fince: kirjekuori (fi), adverbi (fi)
• Fransızca: enveloppe (fr) d
• İngilizce: envelope (en), wrapper (en)
• İspanyolca: sobre (es) e
• İsveççe: kuvert (sv)
• Lehçe: koperta (pl) d
• Norveççe: konvolutt (no)
• Osmanlı Türkçesi: ظرف‎ (ota)
• Portekizce: envelope (pt) e
• Rusça: конверт (ru) e (konvert)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "zarf".
  TDK Özel Sözlük'te: zarf"