sıkı

Ayrıca bakınız: siki

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi صیقی‎ sözcüğünden devralındı.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /sɯˈkɯ/
• Heceleme: sı‧kı

Ön ad

sıkı (karşılaştırma daha sıkı, üstünlük en sıkı)

Kadının elbisesi çok sıkı (1)

(ön ad): Binanın, çok sıkı bir tabanı var. (2)

(belirteç): Binanın oturduğu duvar sıkı yapılmış. (1)

1. dar
   • Sıkı bir kemer.
2. iyice sıkıştırılmış, doldurulmuş, gevşek olmayan; tıkız.
   • 'Sıkı denk.
3. zorlu, güçlü ve etkili
   • En sıkı ve katı bir merkeziyet sistemi, bugün diğer faaliyet merkezlerini bloke edebilir. - B. Felek
4. dikkatli, titiz ve göz yummadan uygulanan
   • Ankaralılarla münasebetlerinde her zaman sıkı bir ahlak ve seviye kontrolüne tabi tutuldu. - Y. K. Karaosmanoğlu
5. ilkelerine çok bağlı, hoşgörüsü olmayan, katı.
6. yoğun
   • Samsun'a geldiğimi ve kendisiyle daha sıkı temasta bulunmak istediğimi bildirdim.** - Atatürk
7. güçlü ve çabuk, hızlı
   • Karabalçıklı çiftliği, kasabadan sıkı yürüyüşle bir saat çeker. - R. N. Güntekin

Belirteç

sıkı

1. sıkıca, iyice

   Sıkı giyinmek.

Ad

sıkı (belirtme hâli sıkıyı, çoğulu sıkılar)

1. Zorlayıcı durum:
   • Sıkıya gelmemek. Sıkıyı görünce kaçtı.
2. (ateşli silahlar) ağızdan dolma ateşli silahlarda, barut ve kurşunun üstünden namluya sokulup bastırılan bez ve kâğıt parçaları vb. şeylerin tümü
   • Sıkının bir gözüne barutu koydu, semerci keçesini harbiyle iyice üzerine sıkıştırdı, sekiz şevrotin üzerine de tapa, sırtlanların kaçtığı yere doğru gelişi güzel son bir kez ateş etti.

     — Hüseyin Emin YENER, 2022, Urla Cennet İken, s. 17, Moyes Yayıncılık

Çekimleme

sıkının çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	sıkı	sıkılar
belirtme	sıkıyı	sıkıları
yönelme	sıkıya	sıkılara
bulunma	sıkıda	sıkılarda
ayrılma	sıkıdan	sıkılardan
tamlayan	sıkının	sıkıların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	sıkım	sıkılarım
belirtme	sıkımı	sıkılarımı
yönelme	sıkıma	sıkılarıma
bulunma	sıkımda	sıkılarımda
ayrılma	sıkımdan	sıkılarımdan
tamlayan	sıkımın	sıkılarımın
2. tekil (senin)
yalın	sıkın	sıkıların
belirtme	sıkını	sıkılarını
yönelme	sıkına	sıkılarına
bulunma	sıkında	sıkılarında
ayrılma	sıkından	sıkılarından
tamlayan	sıkının	sıkılarının
3. tekil (onun)
yalın	sıkısı	sıkıları
belirtme	sıkısını	sıkılarını
yönelme	sıkısına	sıkılarına
bulunma	sıkısında	sıkılarında
ayrılma	sıkısından	sıkılarından
tamlayan	sıkısının	sıkılarının
1. çoğul (bizim)
yalın	sıkımız	sıkılarımız
belirtme	sıkımızı	sıkılarımızı
yönelme	sıkımıza	sıkılarımıza
bulunma	sıkımızda	sıkılarımızda
ayrılma	sıkımızdan	sıkılarımızdan
tamlayan	sıkımızın	sıkılarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	sıkınız	sıkılarınız
belirtme	sıkınızı	sıkılarınızı
yönelme	sıkınıza	sıkılarınıza
bulunma	sıkınızda	sıkılarınızda
ayrılma	sıkınızdan	sıkılarınızdan
tamlayan	sıkınızın	sıkılarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	sıkısı	sıkıları
belirtme	sıkısını	sıkılarını
yönelme	sıkısına	sıkılarına
bulunma	sıkısında	sıkılarında
ayrılma	sıkısından	sıkılarından
tamlayan	sıkısının	sıkılarının

Deyimler

sıkı basmak, sıkıdan geçirmek, sıkı durmak, sıkı mı?, sıkı tutmak, sıkıya almak, sıkıya gelmek, sıkıysa

Türetilmiş Kavramlar

sıkı ağızlı, sıkı denetim, sıkı doku, sıkı düzen, sıkı fıkı, sıkı sıkı, sıkıyönetim, ağzı sıkı, eli sıkı, kurusıkı

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: sıxı (az)
• Fransızca: serré (fr)
• İngilizce: rigorous (en), tight (en)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "sıkı".
  TDK Özel Sözlük'te: sıkı"

• Kubbealtı Lugatı'nda "SIKI :"
• Nişanyan Sözlük'te: sıkı.