ezmek

Türkçe

Söyleniş

Heceleme: ez‧mek

Köken

Eski Türkçe

Eylem

ezmek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi ezer)

üstüne basarak veya bir şey arasına sıkıştırarak yassılaştırmak, biçimini değiştirmek
- Ben kendi hesabıma aruzu bir bal mumu gibi ezer, oynar, istediğim şekle sokardım. - E. B. Koryürek
ağır bir şey, başka bir şeyin üzerinden geçmek, çiğnemek
- Rüzgârın içinde birbirini ezercesine kaçıştılar. - S. F. Abasıyanık
sıvı içinde bastırıp karıştırarak eritmek
- Şerbet için şeker ezmek. Boya ezmek.
Maddi sıkıntıya sokmak.
- "Ağır vergiler halkı eziyordu." - Kâzım Karabekir
dayanıklılığını aşacak derecede çalıştırarak yormak
- Bu yol hayvanı ezdi.
(mecaz) Karşıdakini tamamen yok edecek biçimde yenmek.
- Düşmanı ezmek.
(mecaz) Üzerine baskı yaparak hükmü altında inletmek.
- "Yukarıda bulunanlar aşağıdaki halkı eziyorlar, bu zulümdür." - İsmail Habib Sevük
(mecaz) Üzmek, sıkıntıya sokmak.
- 2022:Ahmet Hamdi TANPINAR, 2022, 39. baskı,, Huzur, sayfa 148 , Dergâh Yayınları
  "Bu yüzden bütün ömrünce farkında olmadan zalim olmuş, kendisini o kadar seven, yaşadığını anlamak için duygularını yaşamağa muhtaç olan babasını adeta ezmişti."
(mecaz) Sıkıntı yaratan bir durumu ortadan kaldırmak.
- 2020: Mehmet EROĞLU, 2020, Yarım Kalan Yürüyüş, sayfa 217 , İletişim Yayınları
  "Kolumda dal budak salan ağrıyı ezmek için kaldırımı daraltan taş duvara yaslanıyorum."
(argo) harcamak
- Paraları bir haftada ezerim. - S. F. Abasıyanık

Çekimleme

ezmek eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	ezdim	ezdin	ezdi	ezdik	ezdiniz	ezdiler
		hikâye	ezdiydim	ezdiydin	ezdiydi	ezdiydik	ezdiydiniz	ezdiydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	ezdiysem	ezdiysen	ezdiyse	ezdiysek	ezdiyseniz	ezdiyseler ezdilerse
	belirsiz geçmiş	basit	ezmişim	ezmişsin	ezmiş	ezmişiz	ezmişsiniz	ezmişler
		hikâye	ezmiştim	ezmiştin	ezmişti	ezmiştik	ezmiştiniz	ezmiştiler
		rivayet	ezmişmişim	ezmişmişsin	ezmişmiş	ezmişmişiz	ezmişmişsiniz	ezmişmişler
		şart	ezmişsem	ezmişsen	ezmişse	ezmişsek	ezmişseniz	ezmişseler ezmişlerse
	geniş	basit	ezerim	ezersin	ezer	ezeriz	ezersiniz	ezerler
		hikâye	ezerdim	ezerdin	ezerdi	ezerdik	ezerdiniz	ezerdiler
		rivayet	ezermişim	ezermişsin	ezermiş	ezermişiz	ezermişsiniz	ezermişler
		şart	ezersem	ezersen	ezerse	ezersek	ezerseniz	ezerseler ezerlerse
	şimdiki	basit	eziyorum	eziyorsun	eziyor	eziyoruz	eziyorsunuz	eziyorlar
		hikâye	eziyordum	eziyordun	eziyordu	eziyorduk	eziyordunuz	eziyordular
		rivayet	eziyormuşum	eziyormuşsun	eziyormuş	eziyormuşuz	eziyormuşsunuz	eziyormuşlar
		şart	eziyorsam	eziyorsan	eziyorsa	eziyorsak	eziyorsanız	eziyorsalar eziyorlarsa
	gelecek	basit	ezeceğim	ezeceksin	ezecek	ezeceğiz	ezeceksiniz	ezecekler
		hikâye	ezecektim	ezecektin	ezecekti	ezecektik	ezecektiniz	ezecektiler
		rivayet	ezecekmişim	ezecekmişsin	ezecekmiş	ezecekmişiz	ezecekmişsiniz	ezecekmişler
		şart	ezeceksem	ezeceksen	ezecekse	ezeceksek	ezecekseniz	ezecekseler ezeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	ezeyim	ezesin	eze	ezelim	ezesiniz	ezeler
		hikâye	ezeydim	ezeydin	ezeydi	ezeydik	ezeydiniz	ezeydiler
		rivayet	ezeymişim	ezeymişsin	ezeymiş	ezeymişiz	ezeymişsiniz	ezeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	ezsem	ezsen	ezse	ezsek	ezseniz	ezseler
		hikâye	ezseydim	ezseydin	ezseydi	ezseydik	ezseydiniz	ezseydiler
		rivayet	ezseymişim	ezseymişsin	ezseymiş	ezseymişiz	ezseymişsiniz	ezseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	ezmeliyim	ezmelisin	ezmeli	ezmeliyiz	ezmelisiniz	ezmeliler
		hikâye	ezmeliydim	ezmeliydin	ezmeliydi	ezmeliydik	ezmeliydiniz	ezmeliydiler
		rivayet	ezmeliymişim	ezmeliymişsin	ezmeliymiş	ezmeliymişiz	ezmeliymişsiniz	ezmeliymişler
		şart	ezmeliysem	ezmeliysen	ezmeliyse	ezmeliysek	ezmeliyseniz	ezmeliyseler ezmelilerse
	emir	basit	—	ez	ezsin	—	ezin eziniz	ezsinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	ezmedim	ezmedin	ezmedi	ezmedik	ezmediniz	ezmediler
		hikâye	ezmediydim	ezmediydin	ezmediydi	ezmediydik	ezmediydiniz	ezmediydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	ezmediysem	ezmediysen	ezmediyse	ezmediysek	ezmediyseniz	ezmediyseler ezmedilerse
	belirsiz geçmiş	basit	ezmemişim	ezmemişsin	ezmemiş	ezmemişiz	ezmemişsiniz	ezmemişler
		hikâye	ezmemiştim	ezmemiştin	ezmemişti	ezmemiştik	ezmemiştiniz	ezmemiştiler
		rivayet	ezmemişmişim	ezmemişmişsin	ezmemişmiş	ezmemişmişiz	ezmemişmişsiniz	ezmemişmişler
		şart	ezmemişsem	ezmemişsen	ezmemişse	ezmemişsek	ezmemişseniz	ezmemişseler ezmemişlerse
	geniş	basit	ezmem	ezmezsin	ezmez	ezmeyiz	ezmezsiniz	ezmezler
		hikâye	ezmezdim	ezmezdin	ezmezdi	ezmezdik	ezmezdiniz	ezmezdiler
		rivayet	ezmezmişim	ezmezmişsin	ezmezmiş	ezmezmişiz	ezmezmişsiniz	ezmezmişler
		şart	ezmezsem	ezmezsen	ezmezse	ezmezsek	ezmezseniz	ezmezseler ezmezlerse
	şimdiki	basit	ezmiyorum	ezmiyorsun	ezmiyor	ezmiyoruz	ezmiyorsunuz	ezmiyorlar
		hikâye	ezmiyordum	ezmiyordun	ezmiyordu	ezmiyorduk	ezmiyordunuz	ezmiyordular
		rivayet	ezmiyormuşum	ezmiyormuşsun	ezmiyormuş	ezmiyormuşuz	ezmiyormuşsunuz	ezmiyormuşlar
		şart	ezmiyorsam	ezmiyorsan	ezmiyorsa	ezmiyorsak	ezmiyorsanız	ezmiyorsalar ezmiyorlarsa
	gelecek	basit	ezmeyeceğim	ezmeyeceksin	ezmeyecek	ezmeyeceğiz	ezmeyeceksiniz	ezmeyecekler
		hikâye	ezmeyecektim	ezmeyecektin	ezmeyecekti	ezmeyecektik	ezmeyecektiniz	ezmeyecektiler
		rivayet	ezmeyecekmişim	ezmeyecekmişsin	ezmeyecekmiş	ezmeyecekmişiz	ezmeyecekmişsiniz	ezmeyecekmişler
		şart	ezmeyeceksem	ezmeyeceksen	ezmeyecekse	ezmeyeceksek	ezmeyecekseniz	ezmeyecekseler ezmeyeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	ezmeyeyim	ezmeyesin	ezmeye	ezmeyelim	ezmeyesiniz	ezmeyeler
		hikâye	ezmeyeydim	ezmeyeydin	ezmeyeydi	ezmeyeydik	ezmeyeydiniz	ezmeyeydiler
		rivayet	ezmeyeymişim	ezmeyeymişsin	ezmeyeymiş	ezmeyeymişiz	ezmeyeymişsiniz	ezmeyeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	ezmesem	ezmesen	ezmese	ezmesek	ezmeseniz	ezmeseler
		hikâye	ezmeseydim	ezmeseydin	ezmeseydi	ezmeseydik	ezmeseydiniz	ezmeseydiler
		rivayet	ezmeseymişim	ezmeseymişsin	ezmeseymiş	ezmeseymişiz	ezmeseymişsiniz	ezmeseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	ezmemeliyim	ezmemelisin	ezmemeli	ezmemeliyiz	ezmemelisiniz	ezmemeliler
		hikâye	ezmemeliydim	ezmemeliydin	ezmemeliydi	ezmemeliydik	ezmemeliydiniz	ezmemeliydiler
		rivayet	ezmemeliymişim	ezmemeliymişsin	ezmemeliymiş	ezmemeliymişiz	ezmemeliymişsiniz	ezmemeliymişler
		şart	ezmemeliysem	ezmemeliysen	ezmemeliyse	ezmemeliysek	ezmemeliyseniz	ezmemeliyseler ezmemelilerse
	emir	basit	—	ezme	ezmesin	—	ezmeyin ezmeyiniz	ezmesinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

eze eze yenmek

Türetilmiş Kavramlar

ezimevi, elezer, özezer, karıncaezmez

Çeviriler

çeviriler

Fince: puristaa (fi)
İbranice: למעוך‎ (he) (limookh)
İngilizce: crush (en), squash (en), knead (en), press (en)
İsveççe: klämma (sv)
Kürtçe: pelixandin (ku)
Norveççe: klemme (no)
Özbekçe: bostirmoq (uz), ezmoq (uz), jabr etmoq (uz), majaqlamoq (uz), pachaqlamoq (uz), tuymoq (uz), yanchmoq (uz)
Rusça: толочь (ru) (toloçʹ)
Tatarca: izü (tt)

Kaynakça

Türk Dil Kurumuna göre "ezmek" maddesi

Türkmence

Eylem

ezmek

ıslatmak, suya batırmak veya sokmak

Kaynakça

Atacanov, Ata (1922). Türkmendolu Yir Sözlüğü.