İçeriğe atla

ezmek

Vikisözlük sitesinden

Türkçe

[düzenle]

Söyleniş

[düzenle]
  • Heceleme: ez‧mek

Köken

[düzenle]

Eski Türkçe

Eylem

[düzenle]

ezmek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi ezer)

Fil, ayağının altındakini eziyor (1)
  1. üstüne basarak veya bir şey arasına sıkıştırarak yassılaştırmak, biçimini değiştirmek
    • Ben kendi hesabıma aruzu bir bal mumu gibi ezer, oynar, istediğim şekle sokardım. - E. B. Koryürek
  2. ağır bir şey, başka bir şeyin üzerinden geçmek, çiğnemek
    • Rüzgârın içinde birbirini ezercesine kaçıştılar. - S. F. Abasıyanık
  3. sıvı içinde bastırıp karıştırarak eritmek
    • Şerbet için şeker ezmek. Boya ezmek.
  4. Maddi sıkıntıya sokmak.
    • "Ağır vergiler halkı eziyordu." - Kâzım Karabekir
  5. dayanıklılığını aşacak derecede çalıştırarak yormak
    • Bu yol hayvanı ezdi.
  6. (mecaz) Karşıdakini tamamen yok edecek biçimde yenmek.
    • Düşmanı ezmek.
  7. (mecaz) Üzerine baskı yaparak hükmü altında inletmek.
    • "Yukarıda bulunanlar aşağıdaki halkı eziyorlar, bu zulümdür." - İsmail Habib Sevük
  8. (mecaz) Üzmek, sıkıntıya sokmak.
    • Bu yüzden bütün ömrünce farkında olmadan zalim olmuş, kendisini o kadar seven, yaşadığını anlamak için duygularını yaşamağa muhtaç olan babasını adeta ezmişti.
      — 2022, Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 39. baskı, Dergâh Yayınları, s. 148
  9. (mecaz) Sıkıntı yaratan bir durumu ortadan kaldırmak.
    • Kolumda dal budak salan ağrıyı ezmek için kaldırımı daraltan taş duvara yaslanıyorum.
      — 2020, Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, İletişim Yayınları, s. 217
  10. (argo) harcamak
    • Paraları bir haftada ezerim. - S. F. Abasıyanık

Çekimleme

[düzenle]
ezmek eyleminin çekimi
olumlu çekimler
tekil çoğul
ben sen o biz siz onlar
bildirme (haber)
kipleri
belirli geçmiş basit ezdim ezdin ezdi ezdik ezdiniz ezdiler
hikâye ezdiydim ezdiydin ezdiydi ezdiydik ezdiydiniz ezdiydiler
rivayet — — — — — —
şart ezdiysem ezdiysen ezdiyse ezdiysek ezdiyseniz ezdiyseler
ezdilerse
belirsiz geçmiş basit ezmişim ezmişsin ezmiş ezmişiz ezmişsiniz ezmişler
hikâye ezmiştim ezmiştin ezmişti ezmiştik ezmiştiniz ezmiştiler
rivayet ezmişmişim ezmişmişsin ezmişmiş ezmişmişiz ezmişmişsiniz ezmişmişler
şart ezmişsem ezmişsen ezmişse ezmişsek ezmişseniz ezmişseler
ezmişlerse
geniş basit ezerim ezersin ezer ezeriz ezersiniz ezerler
hikâye ezerdim ezerdin ezerdi ezerdik ezerdiniz ezerdiler
rivayet ezermişim ezermişsin ezermiş ezermişiz ezermişsiniz ezermişler
şart ezersem ezersen ezerse ezersek ezerseniz ezerseler
ezerlerse
şimdiki basit eziyorum eziyorsun eziyor eziyoruz eziyorsunuz eziyorlar
hikâye eziyordum eziyordun eziyordu eziyorduk eziyordunuz eziyordular
rivayet eziyormuşum eziyormuşsun eziyormuş eziyormuşuz eziyormuşsunuz eziyormuşlar
şart eziyorsam eziyorsan eziyorsa eziyorsak eziyorsanız eziyorsalar
eziyorlarsa
gelecek basit ezeceğim ezeceksin ezecek ezeceğiz ezeceksiniz ezecekler
hikâye ezecektim ezecektin ezecekti ezecektik ezecektiniz ezecektiler
rivayet ezecekmişim ezecekmişsin ezecekmiş ezecekmişiz ezecekmişsiniz ezecekmişler
şart ezeceksem ezeceksen ezecekse ezeceksek ezecekseniz ezecekseler
ezeceklerse
dilek (tasarlama)
kipleri
istek basit ezeyim ezesin eze ezelim ezesiniz ezeler
hikâye ezeydim ezeydin ezeydi ezeydik ezeydiniz ezeydiler
rivayet ezeymişim ezeymişsin ezeymiş ezeymişiz ezeymişsiniz ezeymişler
şart — — — — — —
şart basit ezsem ezsen ezse ezsek ezseniz ezseler
hikâye ezseydim ezseydin ezseydi ezseydik ezseydiniz ezseydiler
rivayet ezseymişim ezseymişsin ezseymiş ezseymişiz ezseymişsiniz ezseymişler
şart — — — — — —
gereklilik basit ezmeliyim ezmelisin ezmeli ezmeliyiz ezmelisiniz ezmeliler
hikâye ezmeliydim ezmeliydin ezmeliydi ezmeliydik ezmeliydiniz ezmeliydiler
rivayet ezmeliymişim ezmeliymişsin ezmeliymiş ezmeliymişiz ezmeliymişsiniz ezmeliymişler
şart ezmeliysem ezmeliysen ezmeliyse ezmeliysek ezmeliyseniz ezmeliyseler
ezmelilerse
emir basit — ez ezsin — ezin
eziniz
ezsinler
hikâye — — — — — —
rivayet — — — — — —
şart — — — — — —
olumsuz çekimler
tekil çoğul
ben sen o biz siz onlar
bildirme (haber)
kipleri
belirli geçmiş basit ezmedim ezmedin ezmedi ezmedik ezmediniz ezmediler
hikâye ezmediydim ezmediydin ezmediydi ezmediydik ezmediydiniz ezmediydiler
rivayet — — — — — —
şart ezmediysem ezmediysen ezmediyse ezmediysek ezmediyseniz ezmediyseler
ezmedilerse
belirsiz geçmiş basit ezmemişim ezmemişsin ezmemiş ezmemişiz ezmemişsiniz ezmemişler
hikâye ezmemiştim ezmemiştin ezmemişti ezmemiştik ezmemiştiniz ezmemiştiler
rivayet ezmemişmişim ezmemişmişsin ezmemişmiş ezmemişmişiz ezmemişmişsiniz ezmemişmişler
şart ezmemişsem ezmemişsen ezmemişse ezmemişsek ezmemişseniz ezmemişseler
ezmemişlerse
geniş basit ezmem ezmezsin ezmez ezmeyiz ezmezsiniz ezmezler
hikâye ezmezdim ezmezdin ezmezdi ezmezdik ezmezdiniz ezmezdiler
rivayet ezmezmişim ezmezmişsin ezmezmiş ezmezmişiz ezmezmişsiniz ezmezmişler
şart ezmezsem ezmezsen ezmezse ezmezsek ezmezseniz ezmezseler
ezmezlerse
şimdiki basit ezmiyorum ezmiyorsun ezmiyor ezmiyoruz ezmiyorsunuz ezmiyorlar
hikâye ezmiyordum ezmiyordun ezmiyordu ezmiyorduk ezmiyordunuz ezmiyordular
rivayet ezmiyormuşum ezmiyormuşsun ezmiyormuş ezmiyormuşuz ezmiyormuşsunuz ezmiyormuşlar
şart ezmiyorsam ezmiyorsan ezmiyorsa ezmiyorsak ezmiyorsanız ezmiyorsalar
ezmiyorlarsa
gelecek basit ezmeyeceğim ezmeyeceksin ezmeyecek ezmeyeceğiz ezmeyeceksiniz ezmeyecekler
hikâye ezmeyecektim ezmeyecektin ezmeyecekti ezmeyecektik ezmeyecektiniz ezmeyecektiler
rivayet ezmeyecekmişim ezmeyecekmişsin ezmeyecekmiş ezmeyecekmişiz ezmeyecekmişsiniz ezmeyecekmişler
şart ezmeyeceksem ezmeyeceksen ezmeyecekse ezmeyeceksek ezmeyecekseniz ezmeyecekseler
ezmeyeceklerse
dilek (tasarlama)
kipleri
istek basit ezmeyeyim ezmeyesin ezmeye ezmeyelim ezmeyesiniz ezmeyeler
hikâye ezmeyeydim ezmeyeydin ezmeyeydi ezmeyeydik ezmeyeydiniz ezmeyeydiler
rivayet ezmeyeymişim ezmeyeymişsin ezmeyeymiş ezmeyeymişiz ezmeyeymişsiniz ezmeyeymişler
şart — — — — — —
şart basit ezmesem ezmesen ezmese ezmesek ezmeseniz ezmeseler
hikâye ezmeseydim ezmeseydin ezmeseydi ezmeseydik ezmeseydiniz ezmeseydiler
rivayet ezmeseymişim ezmeseymişsin ezmeseymiş ezmeseymişiz ezmeseymişsiniz ezmeseymişler
şart — — — — — —
gereklilik basit ezmemeliyim ezmemelisin ezmemeli ezmemeliyiz ezmemelisiniz ezmemeliler
hikâye ezmemeliydim ezmemeliydin ezmemeliydi ezmemeliydik ezmemeliydiniz ezmemeliydiler
rivayet ezmemeliymişim ezmemeliymişsin ezmemeliymiş ezmemeliymişiz ezmemeliymişsiniz ezmemeliymişler
şart ezmemeliysem ezmemeliysen ezmemeliyse ezmemeliysek ezmemeliyseniz ezmemeliyseler
ezmemelilerse
emir basit — ezme ezmesin — ezmeyin
ezmeyiniz
ezmesinler
hikâye — — — — — —
rivayet — — — — — —
şart — — — — — —

Deyimler

[düzenle]

eze eze yenmek

Türetilmiş Kavramlar

[düzenle]

ezimevi, elezer, özezer, karıncaezmez

Çeviriler

[düzenle]
çeviriler

Kaynakça

[düzenle]