bastırmak

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /bas.tɯɾˈmak/
• Heceleme: bas‧tır‧mak

Eylem

bastırmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi bastırır)

Mankenin yüzüne bastırıyor (1)

Polis, olayları bastırmaya çalışıyor. (3)

1. basma işini yaptırmak.
   • Tarihte ilk defa altından sikke bastırılıyor; verimli Gediz toprakları işletiliyor ve Sart'tan Ninova'ya uzanan tecim caddesi (Kıral Yolu) Lidya'nın ekonomik hayatını perçinliyerek doğu ile batı (İran-Asur-Mısır-Yunan ülkeleri) arasında ticaret ve politikanın mihverini teşkil ediyordu.

     — Ekmel İZDEM, 1944, Dünkü - Bugünkü Akhisar, s. 15, Ülkü Basımevi
2. Basma işini yapmak.
   • "Çok güçlüydü, bastırdı, omuzlarını yatağa yapıştırdı âdeta." - Tarık Dursun K
3. zararlı bir olayı önlemek
   • Yangını bastırmak.
4. durdurmak
   • İsyanı bastırmak.
5. üstünlüğünü göstermek
   • Şişman, kısa boylu bir yüzbaşı usulsüzlükte, şarlatanlıkta, inatta hepimizi bastırıyor. - Ö. Seyfettin
6. bir kumaşın kenarını kıvırıp dikmek
7. gidermek
   • Heyecanını bir türlü bastıramıyor. - N. Araz
8. hemen söylemek
   • Cevabı bastırdı.
9. ansızın birinin yanına gitmek
   • Ama bir evi tek başına çeviren, o evin düzeninden sorumlu kadınlar ansızın bastıran konuktan her zaman tedirgin olurlar. - O. Rifat
10. birdenbire gerçekleşmek ve pek çok etki göstermek
    • bir çoban köpeği solumasıyla ansızın bastırdı yağmur.

      — Attilâ İlhan, 1960, Ben Sana Mecburum, s. 50, Ataç Kitabevi
11. baskı yapmak, üzerine iyice düşmek
    • Köyün ihtiyarları da Feyziye'nin babasına bastırmışlar, onları bağışlatmışlar. - E. Bener
12. kümes hayvanlarını kuluçkaya yatırmak
13. (argo, cinsel ilişki) sikmek.
    • Ulen, a kısır orospu, madem Nuri bey yetmiyor sana, arada bir beni çağırsan, ben de hafakanımla beraber seni bir bastırsam, ateşini alıversem de kemiklerini yumuşacık etsem, dokuz aya varmadan da...

      — Fahri ERDİNÇ, 2006, Acı Lokma, s. 99, Yordam Kitap

Çekimleme

bastırmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	bastırdım	bastırdın	bastırdı	bastırdık	bastırdınız	bastırdılar
		hikâye	bastırdıydım	bastırdıydın	bastırdıydı	bastırdıydık	bastırdıydınız	bastırdıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	bastırdıysam	bastırdıysan	bastırdıysa	bastırdıysak	bastırdıysanız	bastırdıysalar bastırdılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	bastırmışım	bastırmışsın	bastırmış	bastırmışız	bastırmışsınız	bastırmışlar
		hikâye	bastırmıştım	bastırmıştın	bastırmıştı	bastırmıştık	bastırmıştınız	bastırmıştılar
		rivayet	bastırmışmışım	bastırmışmışsın	bastırmışmış	bastırmışmışız	bastırmışmışsınız	bastırmışmışlar
		şart	bastırmışsam	bastırmışsan	bastırmışsa	bastırmışsak	bastırmışsanız	bastırmışsalar bastırmışlarsa
	geniş	basit	bastırırım	bastırırsın	bastırır	bastırırız	bastırırsınız	bastırırlar
		hikâye	bastırırdım	bastırırdın	bastırırdı	bastırırdık	bastırırdınız	bastırırdılar
		rivayet	bastırırmışım	bastırırmışsın	bastırırmış	bastırırmışız	bastırırmışsınız	bastırırmışlar
		şart	bastırırsam	bastırırsan	bastırırsa	bastırırsak	bastırırsanız	bastırırsalar bastırırlarsa
	şimdiki	basit	bastırıyorum	bastırıyorsun	bastırıyor	bastırıyoruz	bastırıyorsunuz	bastırıyorlar
		hikâye	bastırıyordum	bastırıyordun	bastırıyordu	bastırıyorduk	bastırıyordunuz	bastırıyordular
		rivayet	bastırıyormuşum	bastırıyormuşsun	bastırıyormuş	bastırıyormuşuz	bastırıyormuşsunuz	bastırıyormuşlar
		şart	bastırıyorsam	bastırıyorsan	bastırıyorsa	bastırıyorsak	bastırıyorsanız	bastırıyorsalar bastırıyorlarsa
	gelecek	basit	bastıracağım	bastıracaksın	bastıracak	bastıracağız	bastıracaksınız	bastıracaklar
		hikâye	bastıracaktım	bastıracaktın	bastıracaktı	bastıracaktık	bastıracaktınız	bastıracaktılar
		rivayet	bastıracakmışım	bastıracakmışsın	bastıracakmış	bastıracakmışız	bastıracakmışsınız	bastıracakmışlar
		şart	bastıracaksam	bastıracaksan	bastıracaksa	bastıracaksak	bastıracaksanız	bastıracaksalar bastıracaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	bastırayım	bastırasın	bastıra	bastıralım	bastırasınız	bastıralar
		hikâye	bastıraydım	bastıraydın	bastıraydı	bastıraydık	bastıraydınız	bastıraydılar
		rivayet	bastıraymışım	bastıraymışsın	bastıraymış	bastıraymışız	bastıraymışsınız	bastıraymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	bastırsam	bastırsan	bastırsa	bastırsak	bastırsanız	bastırsalar
		hikâye	bastırsaydım	bastırsaydın	bastırsaydı	bastırsaydık	bastırsaydınız	bastırsaydılar
		rivayet	bastırsaymışım	bastırsaymışsın	bastırsaymış	bastırsaymışız	bastırsaymışsınız	bastırsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	bastırmalıyım	bastırmalısın	bastırmalı	bastırmalıyız	bastırmalısınız	bastırmalılar
		hikâye	bastırmalıydım	bastırmalıydın	bastırmalıydı	bastırmalıydık	bastırmalıydınız	bastırmalıydılar
		rivayet	bastırmalıymışım	bastırmalıymışsın	bastırmalıymış	bastırmalıymışız	bastırmalıymışsınız	bastırmalıymışlar
		şart	bastırmalıysam	bastırmalıysan	bastırmalıysa	bastırmalıysak	bastırmalıysanız	bastırmalıysalar bastırmalılarsa
	emir	basit	—	bastır	bastırsın	—	bastırın bastırınız	bastırsınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	bastırmadım	bastırmadın	bastırmadı	bastırmadık	bastırmadınız	bastırmadılar
		hikâye	bastırmadıydım	bastırmadıydın	bastırmadıydı	bastırmadıydık	bastırmadıydınız	bastırmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	bastırmadıysam	bastırmadıysan	bastırmadıysa	bastırmadıysak	bastırmadıysanız	bastırmadıysalar bastırmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	bastırmamışım	bastırmamışsın	bastırmamış	bastırmamışız	bastırmamışsınız	bastırmamışlar
		hikâye	bastırmamıştım	bastırmamıştın	bastırmamıştı	bastırmamıştık	bastırmamıştınız	bastırmamıştılar
		rivayet	bastırmamışmışım	bastırmamışmışsın	bastırmamışmış	bastırmamışmışız	bastırmamışmışsınız	bastırmamışmışlar
		şart	bastırmamışsam	bastırmamışsan	bastırmamışsa	bastırmamışsak	bastırmamışsanız	bastırmamışsalar bastırmamışlarsa
	geniş	basit	bastırmam	bastırmazsın	bastırmaz	bastırmayız	bastırmazsınız	bastırmazlar
		hikâye	bastırmazdım	bastırmazdın	bastırmazdı	bastırmazdık	bastırmazdınız	bastırmazdılar
		rivayet	bastırmazmışım	bastırmazmışsın	bastırmazmış	bastırmazmışız	bastırmazmışsınız	bastırmazmışlar
		şart	bastırmazsam	bastırmazsan	bastırmazsa	bastırmazsak	bastırmazsanız	bastırmazsalar bastırmazlarsa
	şimdiki	basit	bastırmıyorum	bastırmıyorsun	bastırmıyor	bastırmıyoruz	bastırmıyorsunuz	bastırmıyorlar
		hikâye	bastırmıyordum	bastırmıyordun	bastırmıyordu	bastırmıyorduk	bastırmıyordunuz	bastırmıyordular
		rivayet	bastırmıyormuşum	bastırmıyormuşsun	bastırmıyormuş	bastırmıyormuşuz	bastırmıyormuşsunuz	bastırmıyormuşlar
		şart	bastırmıyorsam	bastırmıyorsan	bastırmıyorsa	bastırmıyorsak	bastırmıyorsanız	bastırmıyorsalar bastırmıyorlarsa
	gelecek	basit	bastırmayacağım	bastırmayacaksın	bastırmayacak	bastırmayacağız	bastırmayacaksınız	bastırmayacaklar
		hikâye	bastırmayacaktım	bastırmayacaktın	bastırmayacaktı	bastırmayacaktık	bastırmayacaktınız	bastırmayacaktılar
		rivayet	bastırmayacakmışım	bastırmayacakmışsın	bastırmayacakmış	bastırmayacakmışız	bastırmayacakmışsınız	bastırmayacakmışlar
		şart	bastırmayacaksam	bastırmayacaksan	bastırmayacaksa	bastırmayacaksak	bastırmayacaksanız	bastırmayacaksalar bastırmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	bastırmayayım	bastırmayasın	bastırmaya	bastırmayalım	bastırmayasınız	bastırmayalar
		hikâye	bastırmayaydım	bastırmayaydın	bastırmayaydı	bastırmayaydık	bastırmayaydınız	bastırmayaydılar
		rivayet	bastırmayaymışım	bastırmayaymışsın	bastırmayaymış	bastırmayaymışız	bastırmayaymışsınız	bastırmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	bastırmasam	bastırmasan	bastırmasa	bastırmasak	bastırmasanız	bastırmasalar
		hikâye	bastırmasaydım	bastırmasaydın	bastırmasaydı	bastırmasaydık	bastırmasaydınız	bastırmasaydılar
		rivayet	bastırmasaymışım	bastırmasaymışsın	bastırmasaymış	bastırmasaymışız	bastırmasaymışsınız	bastırmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	bastırmamalıyım	bastırmamalısın	bastırmamalı	bastırmamalıyız	bastırmamalısınız	bastırmamalılar
		hikâye	bastırmamalıydım	bastırmamalıydın	bastırmamalıydı	bastırmamalıydık	bastırmamalıydınız	bastırmamalıydılar
		rivayet	bastırmamalıymışım	bastırmamalıymışsın	bastırmamalıymış	bastırmamalıymışız	bastırmamalıymışsınız	bastırmamalıymışlar
		şart	bastırmamalıysam	bastırmamalıysan	bastırmamalıysa	bastırmamalıysak	bastırmamalıysanız	bastırmamalıysalar bastırmamalılarsa
	emir	basit	—	bastırma	bastırmasın	—	bastırmayın bastırmayınız	bastırmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Çeviriler

çeviriler

• Eski Türkçe: basturmak‎ (otk) (basturmak), basurmak‎ (otk) (basurmak)
• Fince: painattaa (fi)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "bastırmak".
  TDK Özel Sözlük'te: bastırmak"

• Kubbealtı Lugatı'nda "BASTIRMAK :"