beyin

Türkçe

Köken 1

Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (meng, “beyin”).

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /beˈjin/
• Heceleme: be‧yin

Ad

beyin (belirtme hâli beyni, çoğulu beyinler)

Bir şempanzenin beyni (1)

1. (organlar) Kafatasının içinde beyin zarları ile örtülü, iki yarım küre biçiminde sinir kütlesinden oluşan, duyum ve bilinç merkezlerinin bulunduğu organ.
   • eş anlamlıları: dimağ, ensefal
   • "İnsanın beyin yapısı ve kapasitesi tüm canlıların beyin yapısından daha üstün ve daha sistematiktir." - Yahya Karakurt
2. Bir aracın çalışması için en gerekli olan parça.
3. (mecaz) Yönetici durumunda olan, bir işe yön veren kimse.
4. (mecaz, zihin) İnsanın tanıma, algılama, muhakeme etme ve kavrama yetisi.
   • eş anlamlısı: dimağ
5. (mecaz) Bilgisi, eğitimi, düşüncesi yüksek düzeyde olan kimse.
   • "Türkiye'nin yetiştirdiği en değerli beyinlerden biridir." - Haldun Taner
6. (bilişim) Bilgisayarlarda bilgilerin depolandığı ve gerektikçe çağrılabildiği manyetik ortam.

Çekimleme

beynin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	beyin	beyinler
belirtme	beyni	beyinleri
yönelme	beyne	beyinlere
bulunma	beyinde	beyinlerde
ayrılma	beyinden	beyinlerden
tamlayan	beynin	beyinlerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	beynim	beyinlerim
belirtme	beynimi	beyinlerimi
yönelme	beynime	beyinlerime
bulunma	beynimde	beyinlerimde
ayrılma	beynimden	beyinlerimden
tamlayan	beynimin	beyinlerimin
2. tekil (senin)
yalın	beynin	beyinlerin
belirtme	beynini	beyinlerini
yönelme	beynine	beyinlerine
bulunma	beyninde	beyinlerinde
ayrılma	beyninden	beyinlerinden
tamlayan	beyninin	beyinlerinin
3. tekil (onun)
yalın	beyni	beyinleri
belirtme	beynini	beyinlerini
yönelme	beynine	beyinlerine
bulunma	beyninde	beyinlerinde
ayrılma	beyninden	beyinlerinden
tamlayan	beyninin	beyinlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	beynimiz	beyinlerimiz
belirtme	beynimizi	beyinlerimizi
yönelme	beynimize	beyinlerimize
bulunma	beynimizde	beyinlerimizde
ayrılma	beynimizden	beyinlerimizden
tamlayan	beynimizin	beyinlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	beyniniz	beyinleriniz
belirtme	beyninizi	beyinlerinizi
yönelme	beyninize	beyinlerinize
bulunma	beyninizde	beyinlerinizde
ayrılma	beyninizden	beyinlerinizden
tamlayan	beyninizin	beyinlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	beyni	beyinleri
belirtme	beynini	beyinlerini
yönelme	beynine	beyinlerine
bulunma	beyninde	beyinlerinde
ayrılma	beyninden	beyinlerinden
tamlayan	beyninin	beyinlerinin

Ad

beyin

1. bey sözcüğünün çekimi:
   1. tamlayan tekil
   2. ikinci tekil şahıs iyelik tekil

Deyimler

beyin yıkamak beyni allak bullak olmak, beyni atmak beyni bulanmak, beyni durmak beyni karıncalanmak (veya uyuşmak), beyni kaynamak beyninden vurulmuşa dönmek, beyninde seyyale dolaşmak beyninde şimşekler çakmak (veya ışık yanmak), beynine girmek beynine vurmak, beynini dağıtmak beynini kemirmek, beynini kurcalamak beynini uyuşturmak, beynini yormak beyni sıçramak, beyni sulanmak beyni zonklamak

Türetilmiş kavramlar

beyin lobu beyin cerrahı, beyin cerrahisi beyin çizgesi, beyin fırtınası beyin göçü, beyin gücü beyin jimnastiği, beyin kabuğu beyin kanaması, beyin karıncıkları beyin lobu, beyin omurilik sıvısı beyinorağı, beyin takımı beyin üçgeni, beyin yangısı beyin zarı, elektronik beyin kargabeyni

Çeviriler

anatomi

• Almanca: Gehirn (de) n, Hirn (de) n
• Arapça: دِمَاغ‎ (ar) e (dimāġ)
• Azerice: beyin (az)
• Çekçe: mozek (cs) e
• Çince: 头脑 (zh) (tóu nǎo), 脑 (zh) (nǎo)
• Esperanto: cerbo (eo), encefalo (eo)
• Felemenkçe: brein (nl) n
• Fince: aivot (fi)
• Fransızca: cerveau (fr) e, cervelle (fr) d, encéphale (fr)
• İngilizce: brain (en)
• İspanyolca: cerebro (es) e
• İsveççe: hjärna (sv)
• İtalyanca: cervello (it) e, cervella (it) d
• Japonca: 脳 (ja), のう (ja) (nō), 脳髄 (ja), のうずい (ja) (nōzui)
• Karaçay-Balkarca: mıyı (krc)
• Katalanca: cervell (ca) e
• Kürtçe: mejî (ku) e, demax (ku) e
• Lehçe: mózg (pl)
• Macarca: agy (hu)
• Norveççe: hjerne (no) e
• Rusça: мозг (ru) e (mozg)
• Tatarca: baş mie (tt), mi (tt)

  Kırım Tatarcası: dimağ (crh), miy (crh)

• Türkçe:

  Eski Türkçe: meng‎ (otk) (meng)

  Osmanlı Türkçesi: دماغ‎ (ota)

• Uygurca: mingə (ug), miyə (ug)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: μυαλό (el) (myaló)

mecaz: akıl

• Almanca: Hirn (de) n

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "beyin".
  TDK Özel Sözlük'te: beyin"

• Kubbealtı Lugatı'nda "BEYİN :"
• Nişanyan Sözlük'te: beyin.

Ek okumalar

• Vikipedi'de beyin

Azerice

Söyleniş

• Heceleme: be‧yin

Ad

beyin

1. (anatomi) beyin

Ek okumalar

• Azerice Vikipedi'de beyin

Anagramlar

• beyni