kırmak

Türkçe

Söyleniş

IPA^(anahtar): [kɯɾˈmak]
Heceleme: kır‧mak

Eylem

kırmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi kırar)

sert şeyleri vurarak veya ezerek parçalamak.
Taşları kırmak. Bardağı kırmak.
iri parçalara ayırmak
belirli bir biçimde katlamak
- Akdeniz güneşinin gergin bacaklarını şehvetle kırdığı/Pompei kızları,
  — Hasan İzzettin Dinamo, 1937, Deniz Feneri, s. 4, Bozkurt Yayınları
(ölüm) Öldürmek, yok olmasına neden olmak.
- ilk seferde on beş kişi vurdular/ve bir hayli düşman kırdılar.
  — Attilâ İLHAN, 1959, Duvar, Dost Yayınları
bir şeyin fiyatını azaltmak, indirmek
Firma verdiği teklif fiyatını son dakikada bir yüzde yirmi daha kırıyordu. - Haldun Taner
tavlada karşı oyuncunun pulunu oyun dışında bırakmak
vücut kemiklerinden birini parçalamak
tahılı iri ve kaba öğütmek
hareket durumundaki canlının veya taşıtın yönünü değiştirmek, çevirmek, döndürmek
Ne tarafa doğru meyil varsa gidonu o tarafa doğru kıracaksınız ki bisiklet doğrulsun. - Burhan Felek
(mecaz) dileğini kabul etmeyerek veya beklenmeyen bir davranış karşısında bırakarak gücendirmek;; yaralamak.
- İhsan'ın, bu kiracı ile münasebeti, bilinen bir şeyi beyhude tecrübe etmenin makul olamayacağı hikmetine dayanırdı. Mümtaz ise, baba mirası olduğu için bir türlü bu kirayı aklından çıkaramayan yengesini kırmak istemezdi.
  — Ahmet Hamdi TANPINAR, 2022, 39. baskı, Huzur, s. 14, Dergâh Yayınları
(mecaz) yok etmek
Bir gündüz olsa belki bu derdi kıracağıme. Yoksa bu sensizlikten artık çıldıracağım. - Enis Behiç Koryürek
(mecaz) gücünü, etkisini azaltmak
Birkaç gün evvel yağan yağmur sıcağı kırmamış. - Burhan Felek
(argo) kaçmak, uzaklaşmak
(ticaret) değerinden düşük fiyata almak
Bono kırmak. Çek kırmak.

Çekimleme

kırmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	kırdım	kırdın	kırdı	kırdık	kırdınız	kırdılar
		hikâye	kırdıydım	kırdıydın	kırdıydı	kırdıydık	kırdıydınız	kırdıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	kırdıysam	kırdıysan	kırdıysa	kırdıysak	kırdıysanız	kırdıysalar kırdılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	kırmışım	kırmışsın	kırmış	kırmışız	kırmışsınız	kırmışlar
		hikâye	kırmıştım	kırmıştın	kırmıştı	kırmıştık	kırmıştınız	kırmıştılar
		rivayet	kırmışmışım	kırmışmışsın	kırmışmış	kırmışmışız	kırmışmışsınız	kırmışmışlar
		şart	kırmışsam	kırmışsan	kırmışsa	kırmışsak	kırmışsanız	kırmışsalar kırmışlarsa
	geniş	basit	kırarım	kırarsın	kırar	kırarız	kırarsınız	kırarlar
		hikâye	kırardım	kırardın	kırardı	kırardık	kırardınız	kırardılar
		rivayet	kırarmışım	kırarmışsın	kırarmış	kırarmışız	kırarmışsınız	kırarmışlar
		şart	kırarsam	kırarsan	kırarsa	kırarsak	kırarsanız	kırarsalar kırarlarsa
	şimdiki	basit	kırıyorum	kırıyorsun	kırıyor	kırıyoruz	kırıyorsunuz	kırıyorlar
		hikâye	kırıyordum	kırıyordun	kırıyordu	kırıyorduk	kırıyordunuz	kırıyordular
		rivayet	kırıyormuşum	kırıyormuşsun	kırıyormuş	kırıyormuşuz	kırıyormuşsunuz	kırıyormuşlar
		şart	kırıyorsam	kırıyorsan	kırıyorsa	kırıyorsak	kırıyorsanız	kırıyorsalar kırıyorlarsa
	gelecek	basit	kıracağım	kıracaksın	kıracak	kıracağız	kıracaksınız	kıracaklar
		hikâye	kıracaktım	kıracaktın	kıracaktı	kıracaktık	kıracaktınız	kıracaktılar
		rivayet	kıracakmışım	kıracakmışsın	kıracakmış	kıracakmışız	kıracakmışsınız	kıracakmışlar
		şart	kıracaksam	kıracaksan	kıracaksa	kıracaksak	kıracaksanız	kıracaksalar kıracaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	kırayım	kırasın	kıra	kıralım	kırasınız	kıralar
		hikâye	kıraydım	kıraydın	kıraydı	kıraydık	kıraydınız	kıraydılar
		rivayet	kıraymışım	kıraymışsın	kıraymış	kıraymışız	kıraymışsınız	kıraymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	kırsam	kırsan	kırsa	kırsak	kırsanız	kırsalar
		hikâye	kırsaydım	kırsaydın	kırsaydı	kırsaydık	kırsaydınız	kırsaydılar
		rivayet	kırsaymışım	kırsaymışsın	kırsaymış	kırsaymışız	kırsaymışsınız	kırsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	kırmalıyım	kırmalısın	kırmalı	kırmalıyız	kırmalısınız	kırmalılar
		hikâye	kırmalıydım	kırmalıydın	kırmalıydı	kırmalıydık	kırmalıydınız	kırmalıydılar
		rivayet	kırmalıymışım	kırmalıymışsın	kırmalıymış	kırmalıymışız	kırmalıymışsınız	kırmalıymışlar
		şart	kırmalıysam	kırmalıysan	kırmalıysa	kırmalıysak	kırmalıysanız	kırmalıysalar kırmalılarsa
	emir	basit	—	kır	kırsın	—	kırın kırınız	kırsınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	kırmadım	kırmadın	kırmadı	kırmadık	kırmadınız	kırmadılar
		hikâye	kırmadıydım	kırmadıydın	kırmadıydı	kırmadıydık	kırmadıydınız	kırmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	kırmadıysam	kırmadıysan	kırmadıysa	kırmadıysak	kırmadıysanız	kırmadıysalar kırmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	kırmamışım	kırmamışsın	kırmamış	kırmamışız	kırmamışsınız	kırmamışlar
		hikâye	kırmamıştım	kırmamıştın	kırmamıştı	kırmamıştık	kırmamıştınız	kırmamıştılar
		rivayet	kırmamışmışım	kırmamışmışsın	kırmamışmış	kırmamışmışız	kırmamışmışsınız	kırmamışmışlar
		şart	kırmamışsam	kırmamışsan	kırmamışsa	kırmamışsak	kırmamışsanız	kırmamışsalar kırmamışlarsa
	geniş	basit	kırmam	kırmazsın	kırmaz	kırmayız	kırmazsınız	kırmazlar
		hikâye	kırmazdım	kırmazdın	kırmazdı	kırmazdık	kırmazdınız	kırmazdılar
		rivayet	kırmazmışım	kırmazmışsın	kırmazmış	kırmazmışız	kırmazmışsınız	kırmazmışlar
		şart	kırmazsam	kırmazsan	kırmazsa	kırmazsak	kırmazsanız	kırmazsalar kırmazlarsa
	şimdiki	basit	kırmıyorum	kırmıyorsun	kırmıyor	kırmıyoruz	kırmıyorsunuz	kırmıyorlar
		hikâye	kırmıyordum	kırmıyordun	kırmıyordu	kırmıyorduk	kırmıyordunuz	kırmıyordular
		rivayet	kırmıyormuşum	kırmıyormuşsun	kırmıyormuş	kırmıyormuşuz	kırmıyormuşsunuz	kırmıyormuşlar
		şart	kırmıyorsam	kırmıyorsan	kırmıyorsa	kırmıyorsak	kırmıyorsanız	kırmıyorsalar kırmıyorlarsa
	gelecek	basit	kırmayacağım	kırmayacaksın	kırmayacak	kırmayacağız	kırmayacaksınız	kırmayacaklar
		hikâye	kırmayacaktım	kırmayacaktın	kırmayacaktı	kırmayacaktık	kırmayacaktınız	kırmayacaktılar
		rivayet	kırmayacakmışım	kırmayacakmışsın	kırmayacakmış	kırmayacakmışız	kırmayacakmışsınız	kırmayacakmışlar
		şart	kırmayacaksam	kırmayacaksan	kırmayacaksa	kırmayacaksak	kırmayacaksanız	kırmayacaksalar kırmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	kırmayayım	kırmayasın	kırmaya	kırmayalım	kırmayasınız	kırmayalar
		hikâye	kırmayaydım	kırmayaydın	kırmayaydı	kırmayaydık	kırmayaydınız	kırmayaydılar
		rivayet	kırmayaymışım	kırmayaymışsın	kırmayaymış	kırmayaymışız	kırmayaymışsınız	kırmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	kırmasam	kırmasan	kırmasa	kırmasak	kırmasanız	kırmasalar
		hikâye	kırmasaydım	kırmasaydın	kırmasaydı	kırmasaydık	kırmasaydınız	kırmasaydılar
		rivayet	kırmasaymışım	kırmasaymışsın	kırmasaymış	kırmasaymışız	kırmasaymışsınız	kırmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	kırmamalıyım	kırmamalısın	kırmamalı	kırmamalıyız	kırmamalısınız	kırmamalılar
		hikâye	kırmamalıydım	kırmamalıydın	kırmamalıydı	kırmamalıydık	kırmamalıydınız	kırmamalıydılar
		rivayet	kırmamalıymışım	kırmamalıymışsın	kırmamalıymış	kırmamalıymışız	kırmamalıymışsınız	kırmamalıymışlar
		şart	kırmamalıysam	kırmamalıysan	kırmamalıysa	kırmamalıysak	kırmamalıysanız	kırmamalıysalar kırmamalılarsa
	emir	basit	—	kırma	kırmasın	—	kırmayın kırmayınız	kırmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—