zehir

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi زهر‎ (zehir), Farsça زهر‎ (zehr).

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ze.ˈhiɾ/, /zeˈhiɾ/, [z̪e̞ˈhiɾ̞̊], [z̪e̞ˈçiɾ̞̊]
• Heceleme: ze‧hir

Ad

zehir (belirtme hâli zehri, çoğulu zehirler)

Yılandan sağılan zehir (1)

1. (zehirler) Organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde panzehrin karşıtı; ağı, sem, zıkkım
   •  Evvela bir yumruk vurdu, sersemledim, sonra ağzıma bilmediğim bir zehir tıktı, işte bu zehirle bayıldım. — F. R. Atay
2. (mecaz, duygular) Büyük üzüntü, acı, keder, sıkıntı.
   • Ölünceye kadar dost ve kardeş kalacağımızı birbirimize va'dederek ayrıldığımız zaman, içimin bütün zehri akmıştı.

     — 1966, Reşat Nuri GÜNTEKİN, Damga, İnkılâp ve Aka Kitabevleri, s. 27

Çekimleme

zehrin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	zehir	zehirler
belirtme	zehri	zehirleri
yönelme	zehre	zehirlere
bulunma	zehirde	zehirlerde
ayrılma	zehirden	zehirlerden
tamlayan	zehrin	zehirlerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	zehrim	zehirlerim
belirtme	zehrimi	zehirlerimi
yönelme	zehrime	zehirlerime
bulunma	zehrimde	zehirlerimde
ayrılma	zehrimden	zehirlerimden
tamlayan	zehrimin	zehirlerimin
2. tekil (senin)
yalın	zehrin	zehirlerin
belirtme	zehrini	zehirlerini
yönelme	zehrine	zehirlerine
bulunma	zehrinde	zehirlerinde
ayrılma	zehrinden	zehirlerinden
tamlayan	zehrinin	zehirlerinin
3. tekil (onun)
yalın	zehri	zehirleri
belirtme	zehrini	zehirlerini
yönelme	zehrine	zehirlerine
bulunma	zehrinde	zehirlerinde
ayrılma	zehrinden	zehirlerinden
tamlayan	zehrinin	zehirlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	zehrimiz	zehirlerimiz
belirtme	zehrimizi	zehirlerimizi
yönelme	zehrimize	zehirlerimize
bulunma	zehrimizde	zehirlerimizde
ayrılma	zehrimizden	zehirlerimizden
tamlayan	zehrimizin	zehirlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	zehriniz	zehirleriniz
belirtme	zehrinizi	zehirlerinizi
yönelme	zehrinize	zehirlerinize
bulunma	zehrinizde	zehirlerinizde
ayrılma	zehrinizden	zehirlerinizden
tamlayan	zehrinizin	zehirlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	zehri	zehirleri
belirtme	zehrini	zehirlerini
yönelme	zehrine	zehirlerine
bulunma	zehrinde	zehirlerinde
ayrılma	zehrinden	zehirlerinden
tamlayan	zehrinin	zehirlerinin

Türetilmiş kavramlar

zehir hafiye, zehir zemberek, zehir zıkkım, zehretmek, zehrolmak, beyaz zehir, panzehir, kurbağazehri

Çeviriler

zehir

• Afrikaanca: gif (af)
• Almanca: Gift (de) n
• Arapça: سُمّ‎‎ (ar) e
• Arnavutça: helm (sq)
• Azerice: zəhər (az)
• Farsça: زهر‎ (fa) (zehr)
• Felemenkçe: gif (nl)
• Fince: myrkky (fi)
• Hausaca: dafi (ha)
• İngilizce: poison (en)
• İsveççe: gift (sv) n
• Kürtçe: zehir (ku), jehr (ku)
• Marathi dili: जहार (mr) (jahār)
• Sarduca: belenu (sc)
• Tabasaranca: агъу (aġu)
• Tatarca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.

  Kırım Tatarcası: zeer (crh)

• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: زهر‎ (ota) (zehir)

• Türkmence: zäher (tk)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: δηλητήριο (el) (dilitírio)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "zehir".
  TDK Özel Sözlük'te: zehir"

Ek okumalar

• Vikipedi'de zehir

Kuzey Kürtçe

Ad

zehir ?

1. (zehirler) ağı, ağu, sem, zehir, zıkkım