kırlangıç

Haftanın sözcüğü – 2008, 8. hafta

Ayrıca bakınız: Kırlangıç

Türkçe

Köken

Eski Türkçe karlıgaç <- kargılaç

Ad

Kırlangıç (1)

kırlangıç (belirtme hâli kırlangıcı, çoğulu kırlangıçlar)

1. (kırlangıçgiller) Kırlangıçgillerden, geniş gagalı, çatal kuyruklu, ince uzun kanatlı, küçük göçebe kuş (Hirundo)
   • 2009: Cem KALENDER, 2009 Klan, sayfa 10 , Kavis Kitap

     "O özgürlük için mütemadiyen kanat çırpan, tenezzül edip yere bakmayan, bir buğday tanesiyle günlerce uçabilen bir kırlangıç."

2. kırlangıç bayrak.
3. (tarih, askeriye, deniz taşıtları) Osmanlı donanmasında yer alan, karakol ve keşif işlerinde kullanılan, çektiri cinsinden yelkenli ve kürekli küçük bir tür savaş gemisi
   • Dinlemesine dinliyorum ama bak limana bir kırlangıç giriyor. - F. F. Tülbentçi
4. (halk ağzı) Öküz arabasında arka dingil ve tekerlekleri özeğe bağlayan çatal ağaç.
5. (halk ağzı) Köyleri dolaşarak göz hastalıklarını ve özellikle akbasmayı iyi ettiğini öne süren sahte hekim.

Atasözleri

• kırlangıç bir zararsız kuş; git Yemen iline danış
• kırlangıcın zararını biberciden sor

Deyimler

bataklık kırlangıcı, dağ kırlangıcı, deniz kırlangıcı, kır kırlangıcı, kırlangıç balığı, kırlangıç bayrak, kırlangıç dönümü, kırlangıç fırtınası, kırlangıçkuyruğu, kırlangıç otu

Çeviriler

çeviriler

• Afrikanca: swaeltjie (af)
• Almanca: Schwalbe (de)
• Arapça: خطّاف‎ (ar)
• Arnavutça: dallëndyshe (sq)
• Azerice: qaranquş (az)
• Baskça: enara (eu)
• Bretonca: gwennili (br), gwennol (br)
• Çekçe: vlaštovka (cs)
• Danca: svale (da)
• Eski Türkçe: karlıgaç‎ (otk) (karlıgaç)
• Esperanto: hirundo (eo), kamphirundo (eo)
• Estonca: pääsuke (et)
• Faroe dili: svala (fo)
• Farsça: پرستو‎ (fa)
• Felemenkçe: zwaluw (nl)
• Fince: pääskynen (fi)
• Fransızca: hirondelle (fr), hirondelle de cheminée (fr), hirondelle rustique (fr)
• Galce: gwennol (cy)
• Galiçyaca: andoriña (gl), andoriña común (gl), andoriña rústica (gl)
• Gucaratça: ચકલી કે તેની જાતનું એક યાયાવર પક્ષી (gu) (caklī ke tenī jātnũ ek yāyāvar pakṣī)
• Gürcüce: მერცხალო (ka) (mercxalo)
• Hintçe: अबाबील (hi) (abābīl)
• İbranice: סנונית‎ (he)
• İngilizce: swallow (en), barn swallow (en)
• İrlandaca: fáinleog (ga)
• İspanyolca: golondrina (es), andorina (es), golondrina común (es), andolina (es), andarina (es)
• İsveççe: ladusvala (sv) g, svala (sv) g
• İtalyanca: rondine (it), rondine comune (it)
• Japonca: ツバメ (ja)
• Katalanca: oreneta (ca), oronell (ca), oronella (ca), orenola (ca)
• Kazakça: қарлығаш (kk) (qarlığaş)
• Keçuva dili: khawlla (qu)
• Kırım Tatarca: karılgaş (crh)
• Komi dili: джыдж (kv)
• Korsikaca: ròndina (co) d, accellu santu (co)
• Kürtçe: dûmeqesik (ku)
• Latince: Hirundo rustica (la)
• Lehçe: jaskółka (pl) d
• Macarca: fecske (hu), füsti fecske (hu)
• Marathi dili: भोरडी (mr) (bhorḍī)
• Norveççe: svale (no)
• Portekizce: andorinha (pt) d
• Rumence: rândunică (ro) d
• Rusça: ласточка (ru) d (lastoçka)
• Sanskritçe: कृष्णा (sa) (kṛṣṇā)
• Savahili dili: mbayumbayu (sw)
• Sırp-Hırvatça: lastavica (sh), lasta (sh)
• Şorca: қарлығаш [qarlığaş]
• Tatarca: qarlığaç (tt)
• Tayca: นกนางแอ่น (th)
• Türkmence: garlawaç (tk)
• Uygurca: k̡alƣaq (ug)
• Vietnamca: chim én (vi)

Ayrıca bakınız

• Vikitür'de Hirundo

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "kırlangıç" maddesi