alfabe

Türkçe

Köken

Fransızca alphabet sözcüğünden nakledildi, Geç Latince alphabētum sözcüğünden, Eski Yunanca ἀλφάβητος (alphábētos) sözcüğünden; ἄλφα (álpha) (Α,α) ve βῆτα (bêta) (Β,β), Fenikece aleph‎ (aleph) (𐤀‎ (ʾ)) ve beth (𐤁‎ (b)).

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /al.fa.ˈbe/

• Ses

  (dosya)

• Heceleme: al‧fa‧be

Ad

alfabe (belirtme hâli alfabeyi, çoğulu alfabeler)

Türkçenin alfabesi (1)

1. (yazı sistemleri) Bir dilin seslerini gösteren, belirli bir sıraya göre dizilmiş belli sayıda harfin bütünü.
   • eş anlamlıları: abece, yazı
2. (kitap) Bir dilin harflerini tanıtarak okuma öğrenmeyi sağlayan kitap.
3. (mecaz) Bir işin başlangıcı.
   • "Tiyatro alfabesinin ilk harfinin disiplin olduğunu ilk öğreten odur." - Haldun Taner

Çekimleme

alfabenin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	alfabe	alfabeler
belirtme	alfabeyi	alfabeleri
yönelme	alfabeye	alfabelere
bulunma	alfabede	alfabelerde
ayrılma	alfabeden	alfabelerden
tamlayan	alfabenin	alfabelerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	alfabem	alfabelerim
belirtme	alfabemi	alfabelerimi
yönelme	alfabeme	alfabelerime
bulunma	alfabemde	alfabelerimde
ayrılma	alfabemden	alfabelerimden
tamlayan	alfabemin	alfabelerimin
2. tekil (senin)
yalın	alfaben	alfabelerin
belirtme	alfabeni	alfabelerini
yönelme	alfabene	alfabelerine
bulunma	alfabende	alfabelerinde
ayrılma	alfabenden	alfabelerinden
tamlayan	alfabenin	alfabelerinin
3. tekil (onun)
yalın	alfabesi	alfabeleri
belirtme	alfabesini	alfabelerini
yönelme	alfabesine	alfabelerine
bulunma	alfabesinde	alfabelerinde
ayrılma	alfabesinden	alfabelerinden
tamlayan	alfabesinin	alfabelerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	alfabemiz	alfabelerimiz
belirtme	alfabemizi	alfabelerimizi
yönelme	alfabemize	alfabelerimize
bulunma	alfabemizde	alfabelerimizde
ayrılma	alfabemizden	alfabelerimizden
tamlayan	alfabemizin	alfabelerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	alfabeniz	alfabeleriniz
belirtme	alfabenizi	alfabelerinizi
yönelme	alfabenize	alfabelerinize
bulunma	alfabenizde	alfabelerinizde
ayrılma	alfabenizden	alfabelerinizden
tamlayan	alfabenizin	alfabelerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	alfabesi	alfabeleri
belirtme	alfabesini	alfabelerini
yönelme	alfabesine	alfabelerine
bulunma	alfabesinde	alfabelerinde
ayrılma	alfabesinden	alfabelerinden
tamlayan	alfabesinin	alfabelerinin

Türetilmiş Kavramlar

alfabe dışı, alfabe sırası, fonetik alfabe, sesçil alfabe, Arap alfabesi, Göktürk alfabesi, Kiril alfabesi, Köktürk alfabesi, Latin alfabesi, Mors alfabesi, Orhun alfabesi, parmak alfabesi, Uygur alfabesi

Çeviriler

bir dilin seslerini içeren harflerin bütünü

• Almanca: ABC (de) n, Alphabet (de) n
• Arnavutça: alfabeti (sq)
• Arapça: ْأَلْفَبَاء‎ (ar) e (ʾelfebāʾ)
• Azerice: əlifba (az)
• Başkurtça: abeceda (ba) (abeceda)
• Bretonca: lizherenneg (br), kroaz-Doue (br)
• Çince: 字母表 (zh)
• Danca: alfabet (da), ABC (da)
• Endonezce: abjad (ia)
• Esperanto: aboco (eo)
• Farsça: الفبا‎ (fa)
• Felemenkçe: alfabet (nl)
• Fince: aakkoset (fi), aakkosto (fi)
• Fransızca: A B C (fr) e, alphabet (fr) e
• Galiçyaca: abc (gl), abecedario (gl)
• İbranice: אלף-בית‎ (he)
• İngilizce: ABC (en)
• İspanyolca: Abecé (es)
• İsveççe: alfabet (sv) n
• İtalyanca: abbiccì (it)
• Karaçay-Balkarca: harflik (krc)
• Katalanca: abecé (ca)
• Latince: prima elementa (la)
• Lehçe: abecadło (pl)
• Macarca: ábécé (hu)
• Norveççe: alfabet (no) n
• Özbekçe: alifbo (uz)
• Portekizce: á-bê-cê (pt), abecedário (pt)
• Rumence: alfabet (ro)
• Rusça: алфавит (ru) (alfavit)
• Sırp-Hırvatça:

  Kiril:азбука (sh)

• Slovakça: abeceda (sk)

  Kırım Tatarcası: elifbe (crh)

• Türkmence: eliipbiý (tk)
• Uygurca: əlipbə (ug)

bir dilin harflerini tanıtan kitap

• Almanca: Abecebuch (de) n, Fibel (de) d
• Estonca: aabits (et)
• Fince: aapinen (fi)
• İngilizce: alphabet book (en), primer (en)
• İsveççe: abc-bok (sv), alfabet (sv)
• Macarca: ábécé (hu)

bir işin başlangıcı

• Almanca: Anfang (de) e, Grundstein (de) e
• Estonca: aabits (et)
• Fince: alkeet (fi)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "alfabe".
  TDK Özel Sözlük'te: alfabe"

• Kubbealtı Lugatı'nda "ALFABE :"
• Nişanyan Sözlük'te: alfabe.

Ek okumalar

• Vikipedi'de alfabe