ordu

Ayrıca bakınız: Ordu

Türkçe

Haftanın sözcüğü – 2007, 26. hafta

Köken

Osmanlı Türkçesi اوردو‎ (“ordu”). Bu da Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (ordū) veya [alfabe isteniyor] (ordo, “karargâh, saray”) sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Moğolca aynı anlama gelen [alfabe isteniyor] (ordu) sözcüğü ile eş kökenlidir.

Söyleniş

IPA^(anahtar): /oɾˈdu/
Heceleme: or‧du

Ad

ordu (belirtme hâli orduyu, çoğulu ordular)

(askeriye) Bir devletin silahlı kuvvetlerinin tümü; askeriye, leşker.
- "Şu kopan fırtına Türk ordusudur ya Rabbi / Senin uğrunda ölen ordu budur ya Rabbi" - Yahya Kemal Beyatlı
Bu topluluğun başlıca bölümlerinden her biri.
- Genç bir kaymakam iken Hareket Ordusu ile İstanbul'a girmiş, İttihat ve Terakki zamannında bir fırsatını bularak ticarete atılmış, üst üste birkaç defa iflâs etmiş, nihayetinde kimseye muhtaç olmadan yaşayacak bir para ile işin içinden sıyrılmıştı.
  — Ahmet Hamdi TANPINAR, 2022, 39. baskı, Huzur, s. 162, Dergâh Yayınları
Amaç, nitelik vb. yönlerden benzeyen insanların bütünü.
Çok sayıda insan, kalabalık

Çekimleme

ordunun çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	ordu	ordular
belirtme	orduyu	orduları
yönelme	orduya	ordulara
bulunma	orduda	ordularda
ayrılma	ordudan	ordulardan
tamlayan	ordunun	orduların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	ordum	ordularım
belirtme	ordumu	ordularımı
yönelme	orduma	ordularıma
bulunma	ordumda	ordularımda
ayrılma	ordumdan	ordularımdan
tamlayan	ordumun	ordularımın
2. tekil (senin)
yalın	ordun	orduların
belirtme	ordunu	ordularını
yönelme	orduna	ordularına
bulunma	ordunda	ordularında
ayrılma	ordundan	ordularından
tamlayan	ordunun	ordularının
3. tekil (onun)
yalın	ordusu	orduları
belirtme	ordusunu	ordularını
yönelme	ordusuna	ordularına
bulunma	ordusunda	ordularında
ayrılma	ordusundan	ordularından
tamlayan	ordusunun	ordularının
1. çoğul (bizim)
yalın	ordumuz	ordularımız
belirtme	ordumuzu	ordularımızı
yönelme	ordumuza	ordularımıza
bulunma	ordumuzda	ordularımızda
ayrılma	ordumuzdan	ordularımızdan
tamlayan	ordumuzun	ordularımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	ordunuz	ordularınız
belirtme	ordunuzu	ordularınızı
yönelme	ordunuza	ordularınıza
bulunma	ordunuzda	ordularınızda
ayrılma	ordunuzdan	ordularınızdan
tamlayan	ordunuzun	ordularınızın
3. çoğul (onların)
yalın	ordusu	orduları
belirtme	ordusunu	ordularını
yönelme	ordusuna	ordularına
bulunma	ordusunda	ordularında
ayrılma	ordusundan	ordularından
tamlayan	ordusunun	ordularının

Atasözleri

bir korkak bir orduyu bozar.

Türetilmiş kavramlar

ordubozan, ordu donatım, orduevi, ordu komutanı, ordu merkezi, Altınordu, düzenli ordu

Çeviriler

bir devletin silahlı kuvvetleri

Afrikaanca: leër (af)
Almanca: Armee (de) d, Militär (de) n
Arapça: جَيْش‎ (ar) e (ceyş)
Arnavutça: armatë (sq), ushtri (sq)
Azerice: ordu (az), qoşun (az)
Baskça: armada (eu)
Bretonca: arme (br)
Bulgarca: армия (bg) (armiya)
Çekçe: armáda (cs), vojsko (cs)
Çerkesçe: дзэ (ady) (ʒă)
Çince: 部隊 (zh), 部队 (zh)
Danca: armada (da), hær (da)
Esperanto: armeo (eo), amaso (eo)
Estonca: armee (et), sõjavägi (et)
Faroece: herur (fo)
Farsça: ارتش‎ (fa), سپاه‎ (fa), لشگر‎ (fa)
Felemenkçe: leger (nl)
Fince: armeija (fi), sotaväki (fi); sotajoukko (fi)
Fransızca: armée (fr)
Galce: byddin (cy)
Galiçyaca: exército (gl)
Gucaratça: સ્થળ સેના (gu) (sthaḷ senā)
Hintçe: थलसेना (hi) (thalsenā)
İbranice: צבא‎ (he)
İngilizce: army (en), military (en)
İrlandaca: arm (ga)
İspanyolca: Fuerzas Armadas (es)
İsveççe: här (sv)
İtalyanca: esercito (it), armata (it)
Japonca: 軍隊 (ja)
Kalmukça: әәрм (xal) (äärm), церг (xal) (tserg)
Karaçay-Balkarca: аскер (krc)
Katalanca: exèrcit (ca)
Keçuva dili: eril
Kürtçe: artêş (ku)
Latince: arma (la), legio (la)
Lehçe: armia (pl), wojsko (pl)
Letonca: armija (lv)
Litvanca: armija (lt)
Macarca: hadsereg (hu)
Malgaşça: rezimanta (mg)
Marathi dili: स्थलसेना (mr) (sthalsenā)
Norveççe: hær (no)
Portekizce: exército (pt)
Rumence: armată (ro)
Rusça: армия (ru) (armiya)
Sanskritçe: स्थलसैन्यं (sa) (sthalasainyaṃ)
Sırp-Hırvatça:
Latin: vojska (sh)
Sicilyaca: esèrcitu (scn)
Slovakça: armáda (sk)
Svahili dili: jeshi (sw)
Tatarca: ğäskär (tt)
Türkçe:
Osmanlı Türkçesi: اوردو‎ (ota)
Türkmence: goşun (tk), leşğer (tk), oorda (tk)
Ukraynaca: армiя (uk) (armiya)
Xhosa dili: umkhosi (xh)
Yunanca:
Yunanca: στρατός (el) (stratós)
Zuluca: impi ya mashosha (zu)

en büyük askerî birlik

Almanca: Armee (de) d, Heer (de) n
İspanyolca: ejército (es), tropa (es)
Türkçe:
Osmanlı Türkçesi: اوردو‎ (ota)

Kaynakça

TDK Türkçe Sözlük'te: "ordu".
TDK Özel Sözlük'te: ordu"

Kubbealtı Lugatı'nda "ORDU :"
Nişanyan Sözlük'te: ordu.

Azerice

Ad

ordu

(askeriye) ordu

Baskça

Ad

ordu

(zaman) saat

Lazca

Ad

ordu

(askeriye) ordu

Eylem

ordu