قال

Ayrıca bakınız: فال, فأل

Arapça

Köken 1

ق و ل‎ (ḳ v l)

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /qaː.la/

• Ses

  (dosya)

Eylem

قَالَ (ḳāle) I, geniş zaman يَقُولُ‎ (yaḳūlü)

1. demek, söylemek.
   • M.S. 609–632, Kur'an, 2:131
     

     Arapça « إِذْ قَالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ ۖ قَالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ »	(Türkçe) « Rabbi ona, "İslâm ol!" emrini verince, o "Âlemlerin Rabbine teslim oldum" dedi. »
     (Bakara Sûresi)

   • M.S. 609–632, Kur'an, 14:35
     

     Arapça « وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَٰذَا الْبَلَدَ آمِنًا وَاجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَن نَّعْبُدَ الْأَصْنَامَ »	(Türkçe) « Hatırla ki bir zaman İbrahim şöyle demişti: "Rabbim! Bu şehri emin kıl! Beni ve oğullarımı putlara tapmaktan uzak tut! »
     (İbrâhìm Sûresi)

   • M.S. 609–632, Kur'an, 24:30
     

     Arapça « قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ »	(Türkçe) « Mü'min erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar,... »
     (Nûr Sûresi)

Çekimleme

قَالَ

çekimi (biçim-I ecvef, mastarlar قَوْل veya مَقَال veya مَقَالَة)

mastarlar الْمَصَادِر						قَوْل veya مَقَال veya مَقَالَة ḳavl veya maḳāl veya maḳāle
ism-i fail اِسْم الْفَاعِل						قَائِل ḳāʾil
ism-i meful اِسْم الْمَفْعُول						مَقُول maḳūl
etken eylem الْفِعْل الْمَعْلُوم
		tekil الْمُفْرَد				ikil الْمُثَنَّى			çoğul الْجَمْع
		1. kişi الْمُتَكَلِّم	2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب		2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب		1. kişi الْمُتَكَلِّم	2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب
geçmiş zaman الْمَاضِي	eril الْمُذَكَّر	قُلْتُ ḳultü	قُلْتَ ḳulte	قَالَ ḳāle		قُلْتُمَا ḳultümā	قَالَا ḳālā		قُلْنَا ḳulnā	قُلْتُمْ ḳultüm	قَالُوا ḳālū
	dişil الْمُؤَنَّث		قُلْتِ ḳulti	قَالَتْ ḳālet			قَالَتَا ḳāletā			قُلْتُنَّ ḳultünne	قُلْنَ ḳulne
geniş zaman الْمُضَارِع	eril الْمُذَكَّر	أَقُولُ ʾaḳūlü	تَقُولُ taḳūlü	يَقُولُ yaḳūlü		تَقُولَانِ taḳūlāni	يَقُولَانِ yaḳūlāni		نَقُولُ naḳūlü	تَقُولُونَ taḳūlūne	يَقُولُونَ yaḳūlūne
	dişil الْمُؤَنَّث		تَقُولِينَ taḳūlīne	تَقُولُ taḳūlü			تَقُولَانِ taḳūlāni			تَقُلْنَ taḳulne	يَقُلْنَ yaḳulne
geniş zaman mansub الْمُضَارِع الْمَنْصُوب	eril الْمُذَكَّر	أَقُولَ ʾaḳūle	تَقُولَ taḳūle	يَقُولَ yaḳūle		تَقُولَا taḳūlā	يَقُولَا yaḳūlā		نَقُولَ naḳūle	تَقُولُوا taḳūlū	يَقُولُوا yaḳūlū
	dişil الْمُؤَنَّث		تَقُولِي taḳūlī	تَقُولَ taḳūle			تَقُولَا taḳūlā			تَقُلْنَ taḳulne	يَقُلْنَ yaḳulne
geniş zaman meczum الْمُضَارِع الْمَجْزُوم	eril الْمُذَكَّر	أَقُلْ ʾaḳul	تَقُلْ taḳul	يَقُلْ yaḳul		تَقُولَا taḳūlā	يَقُولَا yaḳūlā		نَقُلْ naḳul	تَقُولُوا taḳūlū	يَقُولُوا yaḳūlū
	dişil الْمُؤَنَّث		تَقُولِي taḳūlī	تَقُلْ taḳul			تَقُولَا taḳūlā			تَقُلْنَ taḳulne	يَقُلْنَ yaḳulne
emir الْأَمْر	eril الْمُذَكَّر		قُلْ ḳul			قُولَا ḳūlā				قُولُوا ḳūlū
	dişil الْمُؤَنَّث		قُولِي ḳūlī							قُلْنَ ḳulne
edilgen eylem الْفِعْل الْمَجْهُول
		tekil الْمُفْرَد				ikil الْمُثَنَّى			çoğul الْجَمْع
		1. kişi الْمُتَكَلِّم	2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب		2. kişi الْمُwخَاطَب	3. kişi الْغَائِب		1. kişi الْمُتَكَلِّم	2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب
geçmiş zaman الْمَاضِي	eril الْمُذَكَّر	قِلْتُ ḳiltü	قِلْتَ ḳilte	قِيلَ ḳīle		قِلْتُمَا ḳiltümā	قِيلَا ḳīlā		قِلْنَا ḳilnā	قِلْتُمْ ḳiltüm	قِيلُوا ḳīlū
	dişil الْمُؤَنَّث		قِلْتِ ḳilti	قِيلَتْ ḳīlet			قِيلَتَا ḳīletā			قِلْتُنَّ ḳiltünne	قِلْنَ ḳilne
geniş zaman الْمُضَارِع	eril الْمُذَكَّر	أُقَالُ ʾuḳālü	تُقَالُ tuḳālü	يُقَالُ yuḳālü		تُقَالَانِ tuḳālāni	يُقَالَانِ yuḳālāni		نُقَالُ nuḳālü	تُقَالُونَ tuḳālūne	يُقَالُونَ yuḳālūne
	dişil الْمُؤَنَّث		تُقَالِينَ tuḳālīne	تُقَالُ tuḳālü			تُقَالَانِ tuḳālāni			تُقَلْنَ tuḳalne	يُقَلْنَ yuḳalne
geniş zaman mansub الْمُضَارِع الْمَنْصُوب	eril الْمُذَكَّر	أُقَالَ ʾuḳāle	تُقَالَ tuḳāle	يُقَالَ yuḳāle		تُقَالَا tuḳālā	يُقَالَا yuḳālā		نُقَالَ nuḳāle	تُقَالُوا tuḳālū	يُقَالُوا yuḳālū
	dişil الْمُؤَنَّث		تُقَالِي tuḳālī	تُقَالَ tuḳāle			تُقَالَا tuḳālā			تُقَلْنَ tuḳalne	يُقَلْنَ yuḳalne
geniş zaman meczum الْمُضَارِع الْمَجْزُوم	eril الْمُذَكَّر	أُقَلْ ʾuḳal	تُقَلْ tuḳal	يُقَلْ yuḳal		تُقَالَا tuḳālā	يُقَالَا yuḳālā		نُقَلْ nuḳal	تُقَالُوا tuḳālū	يُقَالُوا yuḳālū
	dişil الْمُؤَنَّث		تُقَالِي tuḳālī	تُقَلْ tuḳal			تُقَالَا tuḳālā			تُقَلْنَ tuḳalne	يُقَلْنَ yuḳalne

Açıklamalar

• Nesne belliyse لِ‎ (li) edatıyla birlikte kullanılır.

Türetilmiş kavramlar

• وَقَالَ‎ (vaḳāle) ،لَقَالَ‎ (laḳāle) ،فَقَالَ‎ (faḳāle)

İlgili kavramlar

• قِيل‎ (ḳīl) ،قَوْل‎ (ḳavl) ،قَوَّال‎ (ḳavvāl)

Kaynakça

• Wehr, Hans (1979), “قال”, J. Milton Cowan, A Dictionary of Modern Written Arabic [Modern Yazılı Arapçanın Sözlüğü], 4. baskı, Ithaca, NY: Spoken Language Services →ISBN

Köken 2

ق ي ل‎ (ḳ y l)

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /qaː.la/

Eylem

قَالَ (ḳāle) I, geniş zaman يَقِيلُ‎ (yaḳīlü)

1. bir anlaşma ya da sözden iptal etmek.
2. öğle üzeri birşeyler yapmak.
3. öğle uykusuna yatmak

Çekimleme

قَالَ

çekimi (biçim-I ecvef, mastarlar قَيْل veya قَيْلُولَة)

mastarlar الْمَصَادِر						قَيْل veya قَيْلُولَة ḳayl veya ḳaylūle
ism-i fail اِسْم الْفَاعِل						قَائِل ḳāʾil
etken eylem الْفِعْل الْمَعْلُوم
		tekil الْمُفْرَد				ikil الْمُثَنَّى			çoğul الْجَمْع
		1. kişi الْمُتَكَلِّم	2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب		2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب		1. kişi الْمُتَكَلِّم	2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب
geçmiş zaman الْمَاضِي	eril الْمُذَكَّر	قِلْتُ ḳiltü	قِلْتَ ḳilte	قَالَ ḳāle		قِلْتُمَا ḳiltümā	قَالَا ḳālā		قِلْنَا ḳilnā	قِلْتُمْ ḳiltüm	قَالُوا ḳālū
	dişil الْمُؤَنَّث		قِلْتِ ḳilti	قَالَتْ ḳālet			قَالَتَا ḳāletā			قِلْتُنَّ ḳiltünne	قِلْنَ ḳilne
geniş zaman الْمُضَارِع	eril الْمُذَكَّر	أَقِيلُ ʾaḳīlü	تَقِيلُ taḳīlü	يَقِيلُ yaḳīlü		تَقِيلَانِ taḳīlāni	يَقِيلَانِ yaḳīlāni		نَقِيلُ naḳīlü	تَقِيلُونَ taḳīlūne	يَقِيلُونَ yaḳīlūne
	dişil الْمُؤَنَّث		تَقِيلِينَ taḳīlīne	تَقِيلُ taḳīlü			تَقِيلَانِ taḳīlāni			تَقِلْنَ taḳilne	يَقِلْنَ yaḳilne
geniş zaman mansub الْمُضَارِع الْمَنْصُوب	eril الْمُذَكَّر	أَقِيلَ ʾaḳīle	تَقِيلَ taḳīle	يَقِيلَ yaḳīle		تَقِيلَا taḳīlā	يَقِيلَا yaḳīlā		نَقِيلَ naḳīle	تَقِيلُوا taḳīlū	يَقِيلُوا yaḳīlū
	dişil الْمُؤَنَّث		تَقِيلِي taḳīlī	تَقِيلَ taḳīle			تَقِيلَا taḳīlā			تَقِلْنَ taḳilne	يَقِلْنَ yaḳilne
geniş zaman meczum الْمُضَارِع الْمَجْزُوم	eril الْمُذَكَّر	أَقِلْ ʾaḳil	تَقِلْ taḳil	يَقِلْ yaḳil		تَقِيلَا taḳīlā	يَقِيلَا yaḳīlā		نَقِلْ naḳil	تَقِيلُوا taḳīlū	يَقِيلُوا yaḳīlū
	dişil الْمُؤَنَّث		تَقِيلِي taḳīlī	تَقِلْ taḳil			تَقِيلَا taḳīlā			تَقِلْنَ taḳilne	يَقِلْنَ yaḳilne
emir الْأَمْر	eril الْمُذَكَّر		قِلْ ḳil			قِيلَا ḳīlā				قِيلُوا ḳīlū
	dişil الْمُؤَنَّث		قِيلِي ḳīlī							قِلْنَ ḳilne

Osmanlı Türkçesi

Köken 1

Arapça قَالَ‎ (ḳāle)

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈkaːl/

Ad

قال (kâl)

1. laf, lakırdı, söz

Türetilmiş kavramlar

• قاله آلمق‎ (kâle almak)

Köken 2

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈkal/

Ad

قال (kal)

1. (madencilik) kal

Köken 3

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈkal/

Eylem

قال (kal)

1. قالمق‎ (kalmak) eyleminin 2. tekil şahıs emir kipi