örümcek

Türkçe

Haftanın sözcüğü – 2008, 14. hafta

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ø.ɾym.ˈd͡ʒec/
• Heceleme: ö‧rüm‧cek

Köken

Eski Türkçe örümçek, örümçik <--- örmek

Ad

örümcek (belirtme hâli örümceği, çoğulu örümcekler)

Örümcek (1)

örümcek (3)

1. (örümceğimsiler, eklem bacaklılar) Örümcekler takımından, ince bir ağ örerek küçük böcekleri avlayan eklemli bir hayvan; örümce (Araneae)
   • Köşede bir örümcek, ince ipliklerini tavandan duvara atarak ağını örüyor. - Y. Z. Ortaç
2. Bu hayvanın ördüğü ağ.
3. yürüteç.

Çekimleme

örümceğin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	örümcek	örümcekler
belirtme	örümceği	örümcekleri
yönelme	örümceğe	örümceklere
bulunma	örümcekte	örümceklerde
ayrılma	örümcekten	örümceklerden
tamlayan	örümceğin	örümceklerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	örümceğim	örümceklerim
belirtme	örümceğimi	örümceklerimi
yönelme	örümceğime	örümceklerime
bulunma	örümceğimde	örümceklerimde
ayrılma	örümceğimden	örümceklerimden
tamlayan	örümceğimin	örümceklerimin
2. tekil (senin)
yalın	örümceğin	örümceklerin
belirtme	örümceğini	örümceklerini
yönelme	örümceğine	örümceklerine
bulunma	örümceğinde	örümceklerinde
ayrılma	örümceğinden	örümceklerinden
tamlayan	örümceğinin	örümceklerinin
3. tekil (onun)
yalın	örümceği	örümcekleri
belirtme	örümceğini	örümceklerini
yönelme	örümceğine	örümceklerine
bulunma	örümceğinde	örümceklerinde
ayrılma	örümceğinden	örümceklerinden
tamlayan	örümceğinin	örümceklerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	örümceğimiz	örümceklerimiz
belirtme	örümceğimizi	örümceklerimizi
yönelme	örümceğimize	örümceklerimize
bulunma	örümceğimizde	örümceklerimizde
ayrılma	örümceğimizden	örümceklerimizden
tamlayan	örümceğimizin	örümceklerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	örümceğiniz	örümcekleriniz
belirtme	örümceğinizi	örümceklerinizi
yönelme	örümceğinize	örümceklerinize
bulunma	örümceğinizde	örümceklerinizde
ayrılma	örümceğinizden	örümceklerinizden
tamlayan	örümceğinizin	örümceklerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	örümceği	örümcekleri
belirtme	örümceğini	örümceklerini
yönelme	örümceğine	örümceklerine
bulunma	örümceğinde	örümceklerinde
ayrılma	örümceğinden	örümceklerinden
tamlayan	örümceğinin	örümceklerinin

Deyimler

örümcek bağlamak, örümcek sarmak.

Türetilmiş kavramlar

örümcek ağı, örümcek kafalı, örümcek kızılı, örümcek kuşu, Ay örümceği, denizörümceği, kaya örümceği, su örümceği, şeytan örümceği, yer örümceği

Çeviriler

çeviriler

• Afrikanca: spinnekop (af)
• Almanca: Spinne (de) d
• Amharca: ሸረሪት (am) (šärärit)
• Arapça: عَنْكَبُوت‎ (ar) e (ʿankebūt)
• Arnavutça: merimangë (sq)
• Aymaraca: kusikusi (ay)
• Azerice: hörümçək (az)
• Baskça: armiarma (eu)
• Bengalce: মাকড়শা (bn) (makôṛśa)
• Bretonca: kevnidenn (br)
• Calo dili: arica
• Çekçe: pavouk (cs)
• Çince: 蜘蛛 (zh) (zhīzhū)
• Danca: edderkop (da)
• Endonezce: laba-laba (id)
• Ersya dili: шанжав (myv) ( šanžav )
• Eski Türkçe: örümçek‎ (otk) (örümçek)
• Esperanto dili: araneo (eo)
• Estonca: ämblik (et)
• Farsça: عنکبوت‎ (fa)
• Felemenkçe: spin (nl)
• Fince: hämähäkki (fi)
• Fransızca: araignée (fr)
• Frizce: spin (fy)
• Galce: corryn (cy)
• Galiçyaca: araña (gl)
• Guarani dili: ñandu (gn)
• Gucaratça: કરોળિયો (gu) (karoḷiyo)
• Gürcüce: ობობა (ka) (oboba)
• Hausaca: gizo-gizo (ha)
• Hawaii dili: lanalana (haw)
• Hintçe: मकड़ी (hi) (makṛī)
• Hunsrik dili: Spinn (hrx) d
• İbranice: עכביש‎ (he)
• İngilizce: spider (en)
• İrlandaca: damhán alla (ga)
• İspanyolca: araña (es)
• İsveççe: spindel (sv) g
• İtalyanca: ragno (it)
• İzlandaca: kónguló (is)
• Japonca: 蜘蛛 (ja)
• Katalanca: aranya (ca)
• Keçuva dili: uru (qu), apasanka (qu)
• Kernevekçe: gwiader (kw)
• Kırım Tatarcası: biy (crh), örümçek (crh)
• Kürtçe: pîrê (ku)
• Latince: araneus (la), aranea (la)
• Lehçe: pająk (pl)
• Letonca: zirneklis (lv)
• Litvanca: voras (lt)
• Maasai dili: esurisuri (mas)
• Macarca: pók (hu)
• Malgaşça: hala (mg)
• Malayca: labah-labah (ms)
• Maltaca: brimba (mt)
• Marathi dili: कोळी (mr) (koḷī)
• Nahuatl dili: tōcatl (nah)
• Norveççe: edderkopp (no) e
• Oksitanca: aranha (oc)
• Pencapça: ਮਕਡ਼ੀ (pa) (makḍ਼ī)
• Portekizce: aranha (pt)
• Rapanui dili: honu (rap)
• Rumence: paianjen (ro)
• Rusça: паук (ru) (pauk)
• Samoaca: 'apogāleveleve (sm)
• Sanskritçe: मर्कटः (sa) (markaṭaḥ)
• Savahili dili: buibui (sw)
• Sırp-Hırvatça: pauk (sh), паук (sh)
• Slovence: pájek (sl)
• Somalice: caaro (so)
• Tagalogca: gagambá (tl), álalawa (tl)
• Tamilce: சிலந்தி (ta) (cilanti)
• Tatarca: böye (tt), ürmäküç (tt)
• Teluguca: సాలీడు (te) (sālīḍu)
• Twi dili: ananse
• Ukraynaca: павук (uk) (pavuk)
• Uygurca: ئۆمۈچۈك‎ (ug) (ömüchük)
• Venedikçe: ragno (vec)
• Vietnamca: nhện (vi)
• Yahudi İspanyolcası: tiralanya (lad), aranya (lad)
• Yunanca: αράχνη (el) (aráchni)
• Zuluca: ulwembu (zu)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "örümcek".
  TDK Özel Sözlük'te: örümcek"

• Kubbealtı Lugatı'nda "ÖRÜMCEK :"
• Nişanyan Sözlük'te: örümcek.