Türk
Türkçe
[düzenle]Köken
[düzenle]Eski Türkçe İlk defa Ön Asya çivi yazılı metinlerinde Turukki şeklinde tespit edilmiş olan sözcüğün kökeni konusunda farklı görüşler vardır. Bir görüşe göre Orhun Kitabeleri'nda Türük <-- tür + ök. Tür kelimesi burada "birlikte yaşayan, aynı inancı paylaşan boylar", ök kelimesi ise "tanrıya bağlılık, ondan gelmiş olunduğuna inanmışlık" anlamına gelmektedir. Yani "tanrıya inanan boylar" anlamına gelmektedir. Bir başka görüşe göre ise Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarında kelime hiç tek heceyle yazılmamıştır. Bu yazıtlarda sözcük iki temel anlamda kullanılmıştır. Çoğu zaman türk sözcüğü güçlü, kudretli anlamına gelirken türük törüsi, türük tengrisi, türük bodunı gibi örneklerde söz dizimine dayalı bağlama göre kalabalık, halk, cumhur anlamına gelmektedir.
Ayrıca Macarlar Türklere "Török" derler. Macarcada "Türk", török demektir; törzs ile karşılaştırınız.
Söyleniş
[düzenle]Özel ad
[düzenle]Türk (belirtme hâli Türk'ü), çoğulu Türkler
- (milliyetler) Dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşayan, Türkçenin değişik lehçelerini konuşan soy ve bu soydan olan kimse.
- "Ben bir Türk'üm, dinim, cinsim uludur." - Mehmet Emin Yurdakul
- Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yaşayan halk ve bu halktan olan kimse.
- Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türktür.— 1982, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Bir erkek ismi.
Çekimleme
[düzenle]Atasözleri
[düzenle]Türetilmiş kavramlar
[düzenle]Öztürk, Türkali, Türkân, Türkayşe, Türkbahçe, Türkbakacak, Türkbelkavak, Türkbeylikkışla, Türkçaybaşı, Türkçayırı, Türkçe, Türkçü, Türkeli, Türkelli, Türkeş, Türkeşen, Türkevleri, Türkfındıcak, Türkgücü, Türkhacılarhanı, Türkhüyük, Türkî, Türkistan, Türkiyat, Türkiye, Türkkâri, Türkkarsak, Türkkeşlik, Türkköyü, Türklemek, Türkler, Türkleşme, Türkleştirmek, Türklük, Türkmen, Türkmeşen, Türkobası, Türkoğlu, Türkolog, Türkoloji, Türkolojik, Türkönü, Türkören, Türkormanköy, Türközü, Türkpiyale, Türksevin, Türkşerefli, Türktaciri, Türktanır, Türktaş, Türkyenice, Türkyiğit, Türkyurdu
Çeviriler
[düzenle]milliyet adı
Kaynakça
[düzenle]- Türk Dil Kurumuna göre "Türk" maddesi
- Oxford Dictionary of English 2e, 2003
- Yurtsever, Erk (1997). Türkçe Adlar Derlemesi. İstanbul: Türk Dünyası Araştırma Vakfı. ISBN 975-498-112-4.
- Tuba Tursun, ORHUN YAZITLARINDAKİ TÜRK SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE FONETİK, MORFOLOJİK VE SEMANTİK AÇIDAN BİR İNCELEME, Denizli 2016 (Yüksek Lisans Tezi)
- Fritz Hommel – Geschichte Babyloniens und Assyriens, 2016 (ilk yayım: 1885)
- Y. Yusifov – Qədim Şərq tarixi, Bakı, 1994
Ek okumalar
[düzenle]- Vikipedi'de Türk