gerekçe

Türkçe

Köken

gerek + -çe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ɟe.ɾecˈt͡ʃe/
• Heceleme: ge‧rek‧çe

Ad

gerekçe (belirtme hâli gerekçeyi, çoğulu gerekçeler)

1. Bir şeyi gerekli duruma getiren, yapılmasına sebep olan şey, gerektirici sebep.
   • eş anlamlıları: mucip sebep, esbabımucibe
   • Yaban romanının yazılma gerekçesini, yazarımızın Kurtuluş Savaşı günlerinde Anadolu Mezalimini Tahkik Komisyonu'nda görev alarak Orta Anadolu'yu gezmesi sırasında (1921) tanık olduğu olaylarla açıklamak olası.

     — Feridun ANDAÇ, 2011, Romanda ve Öyküde Gerçeklik Arayışları, s. 51, Varlık Yayınları
2. (hukuk) Bir yasanın önerilmesi ve hazırlanmasında, yasa tasarısının hazırlanış ve maddelerin düzenleniş sebepleri.
3. (hukuk) Mahkeme kararlarının dayandığı kanuni ve hukuki sebepler.
4. (mantık, matematik) Bir önermenin kendiliğinden var kıldığı gereklik.
   • eş anlamlısı: lazıme

Çekimleme

gerekçe adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	gerekçe	gerekçeler
belirtme	gerekçeyi	gerekçeleri
yönelme	gerekçeye	gerekçelere
bulunma	gerekçede	gerekçelerde
ayrılma	gerekçeden	gerekçelerden
tamlayan	gerekçenin	gerekçelerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	gerekçem	gerekçelerim
belirtme	gerekçemi	gerekçelerimi
yönelme	gerekçeme	gerekçelerime
bulunma	gerekçemde	gerekçelerimde
ayrılma	gerekçemden	gerekçelerimden
tamlayan	gerekçemin	gerekçelerimin
2. tekil (senin)
yalın	gerekçen	gerekçelerin
belirtme	gerekçeni	gerekçelerini
yönelme	gerekçene	gerekçelerine
bulunma	gerekçende	gerekçelerinde
ayrılma	gerekçenden	gerekçelerinden
tamlayan	gerekçenin	gerekçelerinin
3. tekil (onun)
yalın	gerekçesi	gerekçeleri
belirtme	gerekçesini	gerekçelerini
yönelme	gerekçesine	gerekçelerine
bulunma	gerekçesinde	gerekçelerinde
ayrılma	gerekçesinden	gerekçelerinden
tamlayan	gerekçesinin	gerekçelerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	gerekçemiz	gerekçelerimiz
belirtme	gerekçemizi	gerekçelerimizi
yönelme	gerekçemize	gerekçelerimize
bulunma	gerekçemizde	gerekçelerimizde
ayrılma	gerekçemizden	gerekçelerimizden
tamlayan	gerekçemizin	gerekçelerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	gerekçeniz	gerekçeleriniz
belirtme	gerekçenizi	gerekçelerinizi
yönelme	gerekçenize	gerekçelerinize
bulunma	gerekçenizde	gerekçelerinizde
ayrılma	gerekçenizden	gerekçelerinizden
tamlayan	gerekçenizin	gerekçelerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	gerekçesi	gerekçeleri
belirtme	gerekçesini	gerekçelerini
yönelme	gerekçesine	gerekçelerine
bulunma	gerekçesinde	gerekçelerinde
ayrılma	gerekçesinden	gerekçelerinden
tamlayan	gerekçesinin	gerekçelerinin

Türetilmiş kavramlar

• gerekçe göstermek

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: Rechtfertigung (de) d
• İngilizce: justification (en)
• Rusça: мотив (ru) (motiv), основание (ru) (osnovaniye), мотивировка (ru) (motivirovka), аргументация (ru) (argumentatsiya)

Kaynakça

• {{kaynak-TDK}