su

Vikisözlük sitesinden

Bu madde 2006 yılında 48. haftanın sözcüğüydü.

Konu başlıkları 1 Türkçe 1.1 Ad I 1.2 Ad II 2 Azerice 2.1 Ad 3 Baskça 3.1 Ad 4 Gagavuzca 4.1 Ad 5 Tatarca 5.1 Ad

[değiştir]

[değiştir] Ad I

[1] içme suyu
Durum	Tekil	Çoğul
Yalın	su	sular
Belirtme (-i)	suyu	suları
Yönelme (-e)	suya	sulara
Bulunma (-de)	suda	sularda
Çıkma (-den)	sudan	sulardan
Tamlayan	suyun	suların

Tireleme su; Çoğul: su·lar

Söyleniş

Ses Örneği: su, Çoğul: sular

IPA: /sʊ/, Çoğul: /sʊlɑɣ/

Yazılışlar

Eski Yazı: صو

Anlamlar

[1] (içecek) Oksijen ve hidrojen birleşiminden oluşan şeffaf, çoğunlukla rengi, kokusu ve tadı olmayan, 0 ºC derecede donan, 100 ºC kaynayan sıvı

[2] Akarsu ya da durgun su

[3] (içecek) Meyve ve sebzelerden sıkılarak çıkartılan sıvı

[4] Yemeklerin sıvı kısmı

[5] Bitkilerden elde edilen sıvı

[7] Vücutta oluşan sıvı.

[8] (konuşma dili) Gebelikte rahimde biriken sıvı

[9] (örtmece) idrar, sidik

Köken

[1] (Eski Türkçe) sub, suv

Eş Anlamlılar

[1] ma, ab

[2] akarsu, iç su

[3] meyve suyu

[6] a) ödem

[6] b) amniyon sıvısı

[6] c) idrar, sidik

Karşıt Anlamlılar

[1] ekmek

[2] durgun su

[3] posa

Üst Kavramlar

[1] doğa, tabiat

[2] sular

Yan Kavramlar

[1] a) sıvı, ıslak, nemli, yaş, kuru, cıvık; ıslanmak, ıslatmak, durulamak, kurulamak, yıkamak, yıkanmak, banyo yapmak, duş almak

[1] b) yüzmek, yıkanmak, çimmek

[2] çağlayan, şelale, göl, deniz, okyanus

Alt Kavramlar

[1] içme suyu, soğuk su, temiz su, damla

Atasözleri

Acı acıyı keser, su sancıyı

Akan su yosun tutmaz

Balık çok konuşurum ama ağzım su dolu demiş

Beylik çeşmeden su içme

Bulanık su, balıkçının yarı kazancıdır

Derin su yavaş akar

Dokuz keçe, su geçe; bir deri, soğuk geri

Suyu getiren de bir, testiyi kıran da

Su testisi su yolunda kırılır

Acı acıya, su sancıya

Su küçüğün, söz büyüğün

Su uyur düşman uyumaz

Deyimler

[1] su yüzü görmemiş; su gibi aziz ol su gibi olmak, su gibi akmak, su gibi bilmek, su gibi okumak, su gibi ezberlemek, su gibi gitmek, su gibi terlemek; su götürür yeri olmamak; su içinde, su içinde kalmak, su iktiza etmek, su kaçırmak, su kapmak, su katılmamış, su kesmek, su kesilmek), su koyuvermek (koyvermek), su serpilmek (birine), su yapmak, su yürümek (ağaçlara), su yüzüne çıkmak, sudan çıkmış balığa dönmek, suya sabuna dokunmamak, suyu kesmek (bıçak veya çakı), (bir yerin) suyu çıkmak, sudan sebep, sudan bahane, sudan işler; suyu ısınmak, suyu kaynamak; elini sıcak sudan soğuk suya sokmamak; su vermek

[1] b) su etmek (Denizcilik: geminin su alması); sular kararmak, sular seller gibi, suya düşmek, suya göstermek, suya götürüp susuz getirmek

[2] suya salmak, suyu görmeden paçaları sıvamak (veya çayı), suyu baştan kesmek, suyu görünce teyemmüm bozulur, suyu kesilmiş değirmene dönmek, suyu nereden geliyor? (bir şey), suyu seli kalmamak, suyun akıntısına gitmek, suyun başı, suyuna gitmek, suyunca gitmek

[3] suyu çıkmak

[4] suyuna tirit, suyunu almak, suyunu çekmek, (tavşanın) suyunun suyu

[6] b) su boşalması

[6] c) su dökmek

bin dereden su getirmek

çörten gibi su akmak

ekmek elden su gölden

eline su dökemez

havanda su dövmek

içtikleri su ayrı gitmemek

pişmiş aşa soğuk su katmak

Sözcük Birliktelikleri

[1] a)

berrak su temiz su taze su durgun su soğuk su ılık su sıcak su kirli su klorlu su bulanık su kireçli su sert su yumuşak su sertleştirilmiş su yumuşatılmış su tatlandırılmış su tatlı su tuzlu su acı su ağır su (kimya; normal oksijen yerine ağır oksijen içeren su) bir bardak su bir şişe su bir kova su bir sürahi su bir damacana su bir damla su bir litre su su bardağı, su testisi, su şişesi, su kaynağı, su kuyusu, su borusu, su hortumu, su kovası, su kabı çay suyu kahve suyu bulaşık suyu yıkama suyu durulama suyu sulama suyu temizlik suyu banyo suyu hamam suyu cam suyu

şişe suyu testi suyu damacana suyu yağmur suyu kar suyu kaynak suyu kuyu suyu memba suyu maden suyu zemzem suyu su buharlaşır, su kaynar, su donar, su damlar, su taşar, su akar, su köpürür, su sıçrar, su fışkırır su getirmek, su çıkarmak, su çekmek, su süzmek, su damıtmak, su kaynatmak, su içmek, su yutmak, su vermek, su almak, su çarpmak, su dökmek, su dökünmek su geçirmez; suya dayanıklı suda haşlamak, suda kaynatmak, suda pişirmek, suda yıkamak suya batırmak, suya batmak, suya yatırmak, suya sokmak, suya göstermek su çiçeği suya koymak

[1] b)

derin su sığ su engin su mavi su tuzlu su denizin suyu gölün suyu okyanusun suyu su akar, su taşar, su köpürür, su yükselir, su alçalır, su kıyıya vurur, su diner suyu azalmak, suyu çekilmek suya düşmek, suya girmek, suya dalmak, suya inmek, suya indirmek, suya götürmek, suya sokmak

sudan getirmek, sudan geçirmek, sudan çıkmak; suyun kenarında, suyun dibinde, suyun ötesinde, suyun karşısında, suyun yüzünde, suyun üzerinde, suyun altında, suyun içinde suyun üzerinde yüzmek, suyun üzerinde gitmek, suyun üzerinde hareket etmek

[2]

• derin, hızlı ya da yavaş akan su
• derenin, çayın, ırmağın, nehrin suyu
• su yolu, arkı, kanalı, yatağı
• su taşkını, baskını, zararı, kuvveti
• su basmak

[3]

• portakal, elma, kayısı, şeftali, vişne, üzüm, nar, kavun, karpuz, çilek, erik, koruk, meyve, sebze, domates havuç, soğan, arpa suyu
• havuç, domates, soğan suyu
• suyunu çıkarmak, içmek, kaynatmak

[4]

• et, tavuk suyu
• suyunu koymak, eklemek, çektirmek, süzmek

[5] gül, kekik, karanfil, nane suyu

[6] a) akciğerlerin, bacakların, ellerin su toplaması

b) suyun gelmesi

Türetilmiş Kavramlar

[1] susamak, sulamak; suluk, susak, su biti, su kabağı, su tatlısı, su damlası, maden suyu

[2] su kayağı, su yosunu

Benzer Sözcükler

[1-6] şu

Henüz Sınıflandırılmamış Sözcükler

acı su, ağır su, aksu, altın suyu, arpa suyu, atık su, bağlı su, basınçlı su, bel suyu, bengi su, besi suyu, bulaşık suyu, çiçek suyu, deniz suyu, dirim suyu, dümen suyu, er suyu, ham besi suyu, imam suyu, ıslatma suyu, kaba su, kara su, kara suları, karasu, katran suyu, kaya suyu, kenar suyu, kibrit suyu, kireç suyu, küllü su, limon suyu, oksijenli su, öz su, pis su, serbest su, su akrebi, su altı, su askıları, su aygırı, su baldıranı, su bardağı, su basıncı, su baskını, su bidonu, su bilgisi, su bilimi, su biti, su bitkileri, su bombası, su borusu, su boyası, su böceği, su bölümü çizgisi, su böreği, su cenderesi, su çıkrığı, su çulluğu, su damarı, su değirmeni, su deposu, su dolabı, su düzeyi, su hattı, su ısıtıcısı, su kabağı, su kabı, su kamışı, su karanfili, su kayağı, su kaybı, su keleri, su kemeri, su kesesi, su kesimi, su keteni, su kireci, su kızağı, su korkusu, su küre, su mantarları, su mercimeği, su mermeri, su muhallebisi, su nanesi, su örümceği, su piresi, su rezenesi, su saati, su samuru, su sarımsağı, su sarnıcı, su sayacı, su seviyesi, su sığırı, su sineği, su tabakası, su tankeri, su tası, su taşkını, su tavuğu, su tedavisi, su terazisi, su teresi, su topu, su tulumbası, su türbini, su ürünleri, su yatağı, su yelvesi, su yılanı, su yolu, su yoncası, su yosunu, su yuvarı, subasar, suçiçeği, sugötürmez, suibriği, suoku, suölçer, superisi, suşeridi, suyolu, tazyikli su, turşu suyu, yer altı suları, yüzsuyu

Kaynaklar

• Vikipedi Maddesi: "su"
• Türk Dil Kurumu: "su"

• Sözlerin Soyağacı: su

Çeviriler

Türk Dilleri

[değiştir] Ad II

Anlamlar

[2] Giysilerin kenarlarında kullanılan süsleme, sutaşı, suyolu

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] su

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] ateş

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] su

Köken

[1] (Eski Türkçe) sub

Çeviriler

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] su

Kaynaklar

• Etymological Dictionaries - Andras Rajki