dil

Vikisözlük sitesinden

Bu madde 2007 yılında 18. haftanın sözcüğüydü.

Bu madde 2007 yılında 19. haftanın sözcüğüydü.

[değiştir]

[1] dil
Durum	Tekil	Çoğul
Yalın	dil	diller
Belirtme (-i)	dili	dilleri
Yönelme (-e)	dile	dillere
Bulunma (-de)	dilde	dillerde
Çıkma (-den)	dilden	dillerden
Tamlayan	dilin	dillerin

[değiştir] Ad I

Tireleme dil Çoğul: dil·ler;

Söyleniş

Ses Örneği: [-], Çoğul: [-]

IPA: /dɪl/, Çoğul: /dɪllɑɣ/

Yazılışlar

Eski Yazı: دیل

Anlamlar

[1] (anatomi) Ağız boşluğunda, tatmaya, yutkunmaya, sesleri boğumlamaya yarayan etli, uzun, hareketli organ, tat alma organı.

[2] (dil bilimi) İnsanların iletişim kurmak için kullandıkları işaret sistemi.

[3] Bir çağa, bir gruba, bir yazara özgü söz dağarcığı ve söz dizimi.

[4] Belli durumlara, mesleklere, konulara özgü dil.

[5] Birçok aletin uzun, yassı ve çoğu hareketli bölümleri.

[6] Büyükbaş hayvanların haşlanıp pişirildikten sonra yenebilen dili.

[7] Ayakkabı bağlarının ayağı rahatsız etmemesini sağlayan ve bağ altına rastlayan saya parçası.

[8] Düşünce ve duyguları bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracı.

[9] (coğrafya) Kıstak.

[10] (denizcilik) Makaraların ve bastikaların içine yerleştirilmiş olan, üzerinden geçirilen halatı istenilen yöne çevirmeye yarayan, çevresi oluklu, küçük döner tekerlek.

[11] (müzik) Bazı üflemeli çalgılarda titreşerek ses çıkaran ince metal yaprak.

[12] (askerlik) Sorguya çekilmek için yakalanan tutsak.

[13] (halk ağzı) (Adana) Anahtar

Köken

[1-13] (Eski Türkçe)

Atasözleri

Bıçak yarası onulur, dil yarası onulmaz

Dil ebsembaş esen

Dil yüreğin kepçesidir

El elden kalmaz, dil dilden kalmaz

El yarası onulur , dil yarası onulmaz

[1] dilden gelen elden gelse her fukara padişah olur

[1] dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyim

Deyimler

ona buna dil uzatmak

[1-13] dil ağız vermemek, dili bir karış, dil çıkarmak, dile gelen ele gelir, dile gelmek, dile getirilmek, dile getirmek, dile vermek, dillere destan olmak, dile düşmek, dili açılmak, dili ağırlaşmak, dili alışmak, dili çalmak, dili bir karış dışarı çıkmak, dili boğazına akmak, dili çözülmek, dili damağına yapışmak, dili damağı kurumak, dili dolaşmak, dili dönmemek, dili durmak, dili durmamak , dili ensesinden çekilsin, dili kılıçtan keskin, dili kurusun, dilinden anlamak, dilinden düşürmemek, dilinden kurtulamamak, dilinde tüy bitmek, diline dolamak, diline takmak, diline düşmek, diline kira istemek, diline pelesenk etmek, diline sağlam olmak, diline sağlık, diline virt etmek, dilini değdirmemek, dilini eşek arısı soksun, dilini kedi mi yedi, dilini kesmek, dilinin altında bir şey olmak, dilinin altındaki baklayı çıkarmak, dilinin cezasını ekmek, dilinin ucuna gelmek, dilinin ucunda, dilinin ucuyla, dilini tutamamak, dilini tutmak, dilini bağlamak, dilini yutmak, dilin kemiği yok, dili olsa da söylese, dili pabuç kadar, dili tutulmak, dili uzamak, dili varmamak, dili döndüğü kadar, dili yanmak, diliyle sokmak, diliyle tutulmak, dillerde dolaşmak, dillerde gezmek, dil otu yemek, dil sürçmek, dil tutmak, dil uzatmak, dil dökmek, kürek kadar dili olmak, ona buna dil uzatmak

Türetilmiş Kavramlar

[1-13] dil adası, dil akrabalığı, dilaltı, dil altı, dil atlası, dil avcısı, dil balığı, dilbasan, dil bilgisi, dil bilimi, dil birliği, dil cambazı, dil coğrafyası, dil dalaşı, dil ebesi, dil felsefesi, dil kavgası, dil laboratuvarı, dil oğlanı, dil öğrenimi, dil öğretimi, dil pelesengi, dil peyniri, dilsever, dil sürçmesi, dil şakası, dil tutukluğu, dil yarası, dilden dile, dile kolay, dili bozuk, dili tutuk, dili uzun, dili yatkın, dili zifir, ana dil, Ari dil, bitişken dil, bükünlü dil, diplomatik dil, eş zamanlı dil, gizli dil, Güneş Dil Teorisi, iltisaki dil, küçük dil, ortak dil, ölçünlü dil, ölü dil, özel dil, resmî dil, sivri dil, standart dil, tatlı dil, tek heceli dil, yabancı dil, yapay dil, yapısal dil bilimi, yapma dil, ana dili, çevirici dili, çeviri dili, çocuk dili, danadili, geyikdili, hâl dili, halk dili, kayış dili, kaynanadili, kedidili, kıyı dili, kilit dili, konuşma dili, kuşdili, kuş dili, öküzdili, sığırdili, yazı dili, yazın dili, yılandili, akraba diller, Baltık dilleri, Cermen dilleri, İskandinav dilleri, Latin dilleri, Roman dilleri, Ural dilleri

Çeviriler

Türk Dilleri

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] dil, lisan

[2] dil (ağızdaki)

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] dil

Köken

[1] (Eski Türkçe) tyl

Çeviriler

Kaynaklar

• Etymological Dictionaries - Andras Rajki

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] kalp, yürek, gönül

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] dil, lisan

[2] dil (ağızdaki)