ata

Vikisözlük sitesinden

Konu başlıkları 1 Türkmence 1.1 Ad 2 Çağatayca 2.1 Ad 3 Türkçe 3.1 Ad 3.2 Çeviriler : 3.3 Türk Dilleri : 4 Eski Türkçe 4.1 Fiil 5 Arnavutça 5.1 Zamir 6 Azerice 6.1 Ad 7 Gagavuzca 7.1 Ad 8 Karaçay Balkarca 8.1 Ad 9 Kumanca 9.1 Ad 10 Maori 10.1 Ad 11 Meriam 11.1 Ad 12 Tatarca 12.1 Ad 13 Yorubaca 13.1 Ad 13.2 Kaynaklar : 13.3 Kaynaklar :

[değiştir] Türkmence

[değiştir] Ad

Anlamlar:

[1] Baba

[2] Ata.

[değiştir] Çağatayca

[değiştir] Ad

Anlamlar:

[1] Peder, valid, baba, musinn, ihtiar, muhterem adam, seyid ata ve peder ata gibi.

[değiştir] Türkçe

[değiştir] Ad

Durum	Tekil	Çoğul
Yalın	ata	atalar
Belirtme (-i)	atayı	ataları
Yönelme (-e)	ataya	atalara
Bulunma (-de)	atada	atalarda
Çıkma (-den)	atadan	atalardan
Tamlayan	atanın	ataların

Anlamlar:

[1] Bir kişinin dünyaya gelmesine sebep olan erkek, baba

[2] Dede veya büyükbaba.

[3] Bir kimsenin veya bir milletin soyunun dayandığı büyüklerden her biri.

[4] Bir canlının evrim sürecinde önceki basamaklarda bulunan canlılardan herhangi biri.

[5] (mecaz) Bir alet veya taşıtın eski modelleri veya icat edilmesine yol açan önceki icatlardan biri.

Örnekler:

[1] "Ey kız gözüme huri görünürsün / Atan sevmez seni benden ziyade." - Karacaoğlan

[4] "Bilimadamları tavuğun atasının T. rex olduğuna dair önemli bulgular elde ettiler."

Sözcük Birliktelikleri:

Atatürk, kaynata, Abdal Ata, Atayurt , Atabey

Türetilmiş Kavramlar:

atiyye, matiyye, ita, ita amiri

g • t • d Akrabalık (Kayı)
Birinci Grup	ağa  · aca  · ana  · ata
İkinci Grup	uğul · mahdum · evlat  · kerime
Üçüncü Grup	ağababa  · anababa  · ağayân
Dördüncü Grup	hala  · kada  · bacı · dayı · emmi
Beşinci Grup	aile  · oranda  · ehli
Altıncı Grup	elti  · enişte  · görümce
Yedinci Grup	kayınbirader  · kaynana · kaynata
Sekizinci Grup	kocadayı · kocadede · kocanene  · kocatete
Dokuzuncu Grup	dudu · lala · hala
Onuncu Grup	kocadayı · kocadede · kocanene  · kocatete
On Birinci Grup	baba · dede · nene
On İkinci Grup	cece · tete
On Üçüncü Grup	lalazade · acazade  · ağazade  · emmizade  · halazade · dayızade · kadazade · duduzade · tetezade · cecezade · ağababazade · bacızade

Çeviriler :

Türk Dilleri :

• Azerice: əcdad ^(az)
• Azerice: ata-baba ^(az)
• Azerice: ata ^(az)
• Kazakça: ата ^(kk)
• Kırgızca: ата ^(ky)
• Özbekçe: ада ^(uz), ўа ^(uz), дада ^(uz)
• Uygurca: ئاتا ^(ug), دادا ^(ug)

[değiştir] Eski Türkçe

[değiştir] Fiil

Anlamlar:

[1] Baba

[2] Ata

[değiştir] Arnavutça

[değiştir] Zamir

Anlamlar:

[1] onlar

[değiştir] Azerice

[değiştir] Ad

Anlamlar:

[1] baba

[değiştir] Gagavuzca

[değiştir] Ad

Anlamlar:

[1] ata

Köken:

[1] (Eski Türkçe) ata

[değiştir] Karaçay Balkarca

[değiştir] Ad

Anlamlar:

[1] baba

[değiştir] Kumanca

[değiştir] Ad

Anlamlar:

[1] baba

[değiştir] Maori

[değiştir] Ad

Anlamlar:

[1] gölge

[2] sabah

[değiştir] Meriam

[değiştir] Ad

Anlamlar:

[1] büyükbaba ya da büyükanne

[değiştir] Tatarca

[değiştir] Ad

Anlamlar:

[1] baba

[değiştir] Yorubaca

[değiştir] Ad

Anlamlar:

[1] karabiber

Kaynaklar :

• Türk Dil Kurumu: "ata"
• Aytaç, Kemal (1992). Kuman Lehçesi Sözlüğü - Codex Cumanicus'un Türkçe Sözlük Dizini. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. ISBN 975-17-1026-X.

• Etymological Dictionaries - Andras Rajki

Kaynaklar :

• KÚNOS, Dr IGNAZ (1902). Şeyh Süleyman Efendi, Çağatayca-Osmanlıca Sözlük.. Budapest: Section Orientale de la Société Ethnographique Tongroise.