paça

Türkçe

Köken

• Farsça پاچه‎ (pāça, “ayakçık; hayvan ayağı, pantolon bacağı”) veya پایجه‎ (pāyça, “ayakçık; hayvan ayağı, pantolon bacağı”) sözcüğünden.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /paˈt͡ʃa/
• Heceleme: pa‧ça

Ad

paça (belirtme hâli paçayı, çoğulu paçalar)

Paça (1)

Paça (2)

1. (giyim) Pantolon, don, şalvar vb. giyeceklerde bacakların çıktığı aşağı bölüm.
2. (hayvancılık) Kasaplık hayvanların ayağı.
3. (yiyecekler) Bu ayaktan yapılan çorba.
4. (hayvancılık) Güvercinin dirseği ile parmakları ve parmak aralarına kadar olan kısmı örten tüyler.
   • Paça: Güvercinin dirseği ile parmakları ve parmak aralarına kadar olan kısmı örten tüyler. Geniş paça, kamış paça, dar paça çeşitleri vardır.

     — Mehmet ÖZMEN, 1982, “Konya'da güvercincilik”, Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 1. sayı, s. 180
   • Seyit, ayaklarının dibinde yem yiyen kuşları gösteriyor. "Bunlar kılıç paça, bunlar da pala paça."

     — Ethem Baran, 2026, Kırkikindiler Bittiğinde, s. 143, İletişim Yayınları

Çekimleme

paça adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	paça	paçalar
belirtme	paçayı	paçaları
yönelme	paçaya	paçalara
bulunma	paçada	paçalarda
ayrılma	paçadan	paçalardan
tamlayan	paçanın	paçaların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	paçam	paçalarım
belirtme	paçamı	paçalarımı
yönelme	paçama	paçalarıma
bulunma	paçamda	paçalarımda
ayrılma	paçamdan	paçalarımdan
tamlayan	paçamın	paçalarımın
2. tekil (senin)
yalın	paçan	paçaların
belirtme	paçanı	paçalarını
yönelme	paçana	paçalarına
bulunma	paçanda	paçalarında
ayrılma	paçandan	paçalarından
tamlayan	paçanın	paçalarının
3. tekil (onun)
yalın	paçası	paçaları
belirtme	paçasını	paçalarını
yönelme	paçasına	paçalarına
bulunma	paçasında	paçalarında
ayrılma	paçasından	paçalarından
tamlayan	paçasının	paçalarının
1. çoğul (bizim)
yalın	paçamız	paçalarımız
belirtme	paçamızı	paçalarımızı
yönelme	paçamıza	paçalarımıza
bulunma	paçamızda	paçalarımızda
ayrılma	paçamızdan	paçalarımızdan
tamlayan	paçamızın	paçalarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	paçanız	paçalarınız
belirtme	paçanızı	paçalarınızı
yönelme	paçanıza	paçalarınıza
bulunma	paçanızda	paçalarınızda
ayrılma	paçanızdan	paçalarınızdan
tamlayan	paçanızın	paçalarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	paçası	paçaları
belirtme	paçasını	paçalarını
yönelme	paçasına	paçalarına
bulunma	paçasında	paçalarında
ayrılma	paçasından	paçalarından
tamlayan	paçasının	paçalarının

Atasözleri

• yaka bir tarafta, paça bir tarafta
• paça ıslanmadan balık tutulmaz

Deyimler

paçalarından akmak, paçalarından kibarlık akmak, paçaları sıvamak, paçasından tutup atmak, paçasını çekecek hâli olmamak, paçasını toplayacak hâli olmamak, paçası tutuşmak, paçayı kaptırmak, paçayı kurtarmak, paçayı sıyırmak

Türetilmiş kavramlar

paça günü, paça kasnak, paçası düşük, bol paça, boru paça, çalapaça, dar paça, duble paça, düz paça, geniş paça, İspanyol paça, yaka paça

Çeviriler

çeviriler

• Fince: lahje (fi), koipi (fi), kopara (fi), sorkka (fi), koparakeitto (fi), sorkkakeitto (fi)
• İngilizce: leg (en), pant leg (en), trouser leg (en), trot (en)
• İsveççe: byxben (sv) n, ben (sv) n
• Kırım Tatarcası: balaq (crh)
• Tatarca: balaq (tt), çalbar oçı (tt)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "paça" maddesi
• Kubbealtı Lugatı: "paça"
• Nişanyan Sözlük'te: paça maddesi