hıyar

Türkçe

Yerde yatan hıyarlar

Köken

Osmanlı Türkçesi خیار‎, Farsça خیار‎.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /hɯ.ˈjaɾ/
• Heceleme: hı‧yar

Ad

hıyar (belirtme hâli hıyarı, çoğulu hıyarlar)

1. (kabakgiller, meyveler, sebzeler) kabakgillerden, uzun, iri meyveli, sürüngen, otsu bitkinin ürünü

    Rahmetli babam hıyarı soyduktan sonra kabukların içini dazlağına ve yüzüne iyi geldiğine inandığından sürerdi.

2. (mecaz) budala, kaba saba, görgüsüz insan

    Bu hıyar işi yine becerememiş, parayı da kaptırmış.

Çekimleme

hıyar adının çekimi

	tekil	çoğul
yalın	hıyar	hıyarlar
belirtme	hıyarı	hıyarları
yönelme	hıyara	hıyarlara
bulunma	hıyarda	hıyarlarda
ayrılma	hıyardan	hıyarlardan
tamlayan	hıyarın	hıyarların

iyelik ekleriyle

1. tekil (benim)	tekil	çoğul
yalın	hıyarım	hıyarlarım
belirtme	hıyarımı	hıyarlarımı
yönelme	hıyarıma	hıyarlarıma
bulunma	hıyarımda	hıyarlarımda
ayrılma	hıyarımdan	hıyarlarımdan
tamlayan	hıyarımın	hıyarlarımın
2. tekil (senin)	tekil	çoğul
yalın	hıyarın	hıyarların
belirtme	hıyarını	hıyarlarını
yönelme	hıyarına	hıyarlarına
bulunma	hıyarında	hıyarlarında
ayrılma	hıyarından	hıyarlarından
tamlayan	hıyarının	hıyarlarının
3.tekil (onun)	tekil	çoğul
yalın	hıyarı	hıyarları
belirtme	hıyarını	hıyarlarını
yönelme	hıyarına	hıyarlarına
bulunma	hıyarında	hıyarlarında
ayrılma	hıyarından	hıyarlarından
tamlayan	hıyarının	hıyarlarının
1. çoğul (bizim)	tekil	çoğul
yalın	hıyarımız	hıyarlarımız
belirtme	hıyarımızı	hıyarlarımızı
yönelme	hıyarımıza	hıyarlarımıza
bulunma	hıyarımızda	hıyarlarımızda
ayrılma	hıyarımızdan	hıyarlarımızdan
tamlayan	hıyarımızın	hıyarlarımızın
2. çoğul (sizin)	tekil	çoğul
yalın	hıyarınız	hıyarlarınız
belirtme	hıyarınızı	hıyarlarınızı
yönelme	hıyarınıza	hıyarlarınıza
bulunma	hıyarınızda	hıyarlarınızda
ayrılma	hıyarınızdan	hıyarlarınızdan
tamlayan	hıyarınızın	hıyarlarınızın
3. çoğul (onların)	tekil	çoğul
yalın	hıyarı hıyarları	hıyarları
belirtme	hıyarını hıyarlarını	hıyarlarını
yönelme	hıyarına hıyarlarına	hıyarlarına
bulunma	hıyarında hıyarlarında	hıyarlarında
ayrılma	hıyarından hıyarlarından	hıyarlarından
tamlayan	hıyarının hıyarlarının	hıyarlarının

Eş anlamlılar

• salatalık

Üst kavramlar

• kabakgiller

Alt kavramlar

• acı hıyar, kornişon

Atasözleri

• Dilenciye hıyar vermişler de eğri diye beğenmemiş

Deyimler

• her hıyarım var diyene tuz alıp koşmak

Türetilmiş kavramlar

• acı hıyar, denizhıyarı, eşek hıyarı, Hint hıyarı, it hıyarı

Çeviriler

hıyar

• Afrikaanca: komkommer (af)
• Almanca: Gurke (de) d

  Yahudi Almancası: userkke‎ (yi) (userkke)

• Arapça: خِيَار‎ (ar) e (ḫiyār)
• Arnavutça: kastravec (sq)
• Asturyasça: pepín (ast)
• Aymaraca: pipinu (ay)
• Âzerîce: xiyar (az)
• Baskça: pepino (eu), luzoker (eu)
• Beyaz Rusça: агурок (be) (ahurok)
• Bretonca: kokombrezenn (br)
• Bulgarca: краставица (bg) d (krastavitsa)
• Calo dili: popondó
• Çekçe: okurka (cs)
• Çince: 黄瓜 (zh)
• Danca: agurk (da)
• Endonezce: ketimun (id), mentimun (id)
• Esperanto: kukumo (eo)
• Estonca: kurk (et)
• Faroece: agurka (fo)
• Farsça: خیار‎ (fa)
• Felemenkçe: komkommer (nl) e
• Fince: kurkku (fi)
• Fransızca: concombre (fr) e
• Galce: cucumer (cy), ciwcymber (cy)
• Galiçyaca: cogombro (gl), celestial (gl)
• Gucaratça: કાકડી (gu) (kākḍī)
• Hintçe: खीरा (hi) (khīrā), ककडी (hi) (kakḍī)
• İbranice: מלפפון‎ (he) e
• İngilizce: cucumber (en)
• İrlandaca: cúcamar (ga)
• İspanyolca: pepino (es) e
• İsveççe: gurka (sv)
• İtalyanca: cetriolo (it) e
• Japonca: きゅうり (ja)
• Katalanca: cogombre (ca)
• Keçuva dili: kaywacha (qu)
• Kırgızca: badırañ (ky), kıyar (ky)
• Korece: 오이 (ko) (oi)
• Kürtçe: xiyar (ku) d
• Latince: cucumer (la), Cucumis sativus (la)
• Lehçe: ogórek (pl)
• Litvanca: agurkas (lt)
• Macarca: uborka (hu)
• Malayca: mentimun (ms)
• Maltaca: hjara (mt)
• Marathi dili: खीरा काकड़ी (mr) (khīrā kākṛī)
• Moğolca: өргөст хэмх (mn) (örgöst hemh), хэмх (mn) (hemh)
• Norveççe: agurk (no)
• Oksitanca: cocombre (oc)
• Özbekçe: bodring (uz)
• Portekizce: pepino (pt) e
• Rapanui dili: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Romanşça: cucumera (rm)
• Rumence: castravete (ro)
• Rusça: огурец (ru) (ogurets)
• Sanskritçe: कर्कटि (sa) (karkaṭi)
• Savahili dili: tango (sw)
• Sırp-Hırvatça:

  Kiril: краставац (sh)

  Latin: krastavac (sh)

• Slovakça: uhorka (sk) d
• Tatarca: qıyar (tt)
• Tayca: แตงกวา (th)
• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: خیار‎ (ota)

• Ukraynaca: огірок (uk) (oğirok)
• Uygurca: tərh̡əmək (ug), h̡anggo (ug)
• Vepsice: kurk (vep)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: αγγούρι (el) (angoúri)

Ön ad

hıyar (karşılaştırma daha hıyar, üstünlük en hıyar)

1. (argo) budala, kaba saba, görgüsüz

    Bu hıyar herif var ya, ona kaç defa dememe rağmen oraya gitmiş, döviz almak istemiş, eline dışında dolar olan bir tomar para verip sıvışmışlar.

Atasözleri

• Hıyar akçesiyle alınan eşeğin ölümü sudan olur

Türetilmiş kavramlar

• hıyarağa, hıyarağası, hıyaroğluhıyar, hıyarşembe

Çeviriler

hıyar

• Almanca: Gurke (de) d
• Fince: tahditon (fi), moukkamainen (fi)
• İngilizce: cucumber (en)
• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: خیار‎ (ota)

Ünlem

hıyar

1. (argo) aptal mânâsında bir hitap

    Buraya araba park edilir mi, hıyar?!?

Çeviriler

hıyar

• Almanca: Idiot (de) e
• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: خیار‎ (ota)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "hıyar" maddesi

Anagramlar

• hayır

Karaçay-Balkarca

Bu sözcüğün, biçim ve içerik olarak Vikisözlük standartlarına ulaşması için elden geçirilmesi gerekmektedir.

Madde düzenleme ve Vikisözlük standartları ile ilgili bilgi
Bu sözcükte ayrıca şu sorunlar da bulunmaktadır:

• Bu söz(cük), ait olduğu dilin kullandığı Karaçay-Balkarca alfabesinde yazılmamıştır.

Düzenleme yapıldıktan sonra bu not silinmelidir.

Ad

1. (kabakgiller, meyveler) kabak