gece

Ayrıca bakınız: geçe

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi گیجه‎, Eski Anadolu Türkçesi, Eski Türkçe 𐰛𐰃𐰲𐰀‎ (𐰛iča).

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ɡe.ˈd͡ʒe/
• Heceleme: ge‧ce

Ad

gece (belirtme hâli geceyi, çoğulu geceler)

(ad): Gece (1).

1. (zaman) Akşamdan sonra başlayan ve gün ağarıncaya kadar geçen zaman dilimi; tün, şeb.
   • Üç gecedir ki, o da doğru dürüst uyumamış, babasının odasında, çıkmanın geniş sedirinde uyku taklidi yaparak onlarla beraber hastayı beklemişti.

     — Ahmet Hamdi TANPINAR, 2022, 39. baskı, Huzur, s. 16, Dergâh Yayınları
2. Bu süre içindeki karanlık.
3. Eğlence, anma vb. amaçlarla geceleyin düzenlenen toplantı.
   • "Bütün çalgıları, dansları, şarkıları ve bütün külfetleriyle o geceler geldi çattı." - Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Çekimleme

gece adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	gece	geceler
belirtme	geceyi	geceleri
yönelme	geceye	gecelere
bulunma	gecede	gecelerde
ayrılma	geceden	gecelerden
tamlayan	gecenin	gecelerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	gecem	gecelerim
belirtme	gecemi	gecelerimi
yönelme	geceme	gecelerime
bulunma	gecemde	gecelerimde
ayrılma	gecemden	gecelerimden
tamlayan	gecemin	gecelerimin
2. tekil (senin)
yalın	gecen	gecelerin
belirtme	geceni	gecelerini
yönelme	gecene	gecelerine
bulunma	gecende	gecelerinde
ayrılma	gecenden	gecelerinden
tamlayan	gecenin	gecelerinin
3. tekil (onun)
yalın	gecesi	geceleri
belirtme	gecesini	gecelerini
yönelme	gecesine	gecelerine
bulunma	gecesinde	gecelerinde
ayrılma	gecesinden	gecelerinden
tamlayan	gecesinin	gecelerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	gecemiz	gecelerimiz
belirtme	gecemizi	gecelerimizi
yönelme	gecemize	gecelerimize
bulunma	gecemizde	gecelerimizde
ayrılma	gecemizden	gecelerimizden
tamlayan	gecemizin	gecelerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	geceniz	geceleriniz
belirtme	gecenizi	gecelerinizi
yönelme	gecenize	gecelerinize
bulunma	gecenizde	gecelerinizde
ayrılma	gecenizden	gecelerinizden
tamlayan	gecenizin	gecelerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	gecesi	geceleri
belirtme	gecesini	gecelerini
yönelme	gecesine	gecelerine
bulunma	gecesinde	gecelerinde
ayrılma	gecesinden	gecelerinden
tamlayan	gecesinin	gecelerinin

Belirteç

gece

1. geceleyin

Atasözleri

• ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma
• gece işi kör işi
• gece yağar gündüz açar, yıl düzgünlüğü; erkek söyler kadın susar, ev düzgünlüğü
• gündüz yağar gece açar, yıl bozgunluğu; kadın söyler erkek susar, ev bozgunluğu
• komşu boncuğunu çalan gece takınır
• köre şimdi gece demişler; ne zaman gündüzdü demiş

Deyimler

geceye kalmak, geceyi gündüze katmak, gecesini gündüzüne katmak

Kelime birliktelikleri

gece bekçisi, gece gösterimi, gecce gündüz, gece hayatı, gece işçiliği, gece kıyafeti, gecekondu, gece körlüğü, gece kulübü, gece kuşu, gece mavisi, gece öğretimi, gecesefası, gece uçuşu, gece yanığı, gece yarısı, gece yatısı, gece yayı, gecenin körü, yarı gece, ateş gecesi, Berat gecesi, cuma gecesi, donanma gecesi, Kadir gecesi, kandil gecesi, kına gecesi, Mevlit gecesi, Miraç gecesi, Regaip gecesi, sıra gecesi.

Çeviriler

gece

• Afrikaanca: nag (af)
• Almanca: Nacht (de) d

  İsviçre Almancası: Nacht (als) d

• Azerice: gecə (az)
• Başkurtça: төн (ba) (tön)
• Çerkesçe:

  Batı Çerkesçesi: чэщы (ady) (čăš̍ə)

• Arapça: ليل‎ (ar)
• Aşağı Almanca: Nacht (nds) d
• Baskça: gau (eu)
• Beyaz Rusça: ноч (be) (noč)
• Çekçe: noc (cs)
• Danca: nat (da)
• Ersya dili: ве (myv) ( ve )
• Esperanto: nokto (eo)
• Estonca: öö (et)
• Felemenkçe: nacht (nl) d
• Fince: yö (fi)
• Fransızca: nuit (fr)
• Gagavuzca: gecä (gag)
• Gürcüce: ღამე (ka) (ɣame)
• Hausaca: dare (ha)
• İbranice: לילה‎ (he) e [lailah]
• İdo: nokto (io)
• İngilizce: night (en)

  Eski İngilizce: niht (ang)

• İspanyolca: noche (es) d
• İsveççe: natt (sv) g
• İtalyanca: notte (it) d
• Kannada dili: ಇರುಳು (kn) (iruḷu) [iruḷu], ರಾತ್ರಿ (kn) (rātri) [rātri]
• Karaçay-Balkarca: keçe (krc)
• Kazakça: түн (kk) (tün)
• Kırgızca: түн (ky) (tün)
• Kumanca: keçe
• Korece: 밤 (ko) (bam)
• Kürtçe: şev (ku)
• Latince: nox (ku)
• Lehçe: noc (pl)
• Letonca: nakts (lv)
• Litvanca: naktis (lt)
• Malgaşça: alina (mg)
• Manksça: oie (gv)
• Mokşa dili: ве (mdf) ( ve )
• Norveççe:

  Bokmål:

• Özbekçe: kech (uz) kecha (uz), tun (uz)
• Rusça: ночь (ru) (noçʹ)
• Sırp-Hırvatça:

  Latin: noć (sh)

• Slovakça: noc (sk)
• Somalice: habeen (so)
• Tatarca:

  төн (tt) (tön)

  Latin: tön (tt)

  Kırım Tatarcası: gece (crh)

• Türkçe:

  Eski Türkçe: 𐰛𐰃𐰲𐰀‎ (otk) (𐰛iča)

  Osmanlı Türkçesi: گیجه‎ (ota)

• Türkmence: gije (tk)
• Udmurtça: уй (udm) (uj)
• Uygurca: keqə (ug), tün (ug)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: νύχτα (el) (nýchta)

Kaynaklar

• Türk Dil Kurumuna göre "gece" maddesi

Kırım Tatarcası

Söyleniş

• Heceleme: ge‧ce

Ad

gece

1. (zaman) gece