ekmek

Vikisözlük sitesinden

Bu madde 2007 yılında 14. haftanın sözcüğüydü.

Konu başlıkları 1 Türkçe 1.1 Ad 1.2 Eylem 2 Gagavuzca 2.1 Ad 3 Türkmence 3.1 Eylem

[değiştir]

[değiştir] Ad

[1] ekmek
Durum	Tekil	Çoğul
Yalın	ekmek	ekmekler
Belirtme (-i)	ekmeği	ekmekleri
Yönelme (-e)	ekmeğe	ekmeklere
Bulunma (-de)	ekmekte	ekmeklerde
Çıkma (-den)	ekmekten	ekmeklerden
Tamlayan	ekmeğin	ekmeklerin

Tireleme ek·mek Çoğul: ek·mek·ler;

Söyleniş

Ses Örneği: ekmek, Çoğul: ekmekler

IPA: /ecmɛc/, Çoğul: /ecmɛclɛɣ/

Yazılışlar

Eski Yazı: اكماك (?)

Anlamlar

[1] Temel malzemesi un, su ve mayadan oluşan, pişirilerek yenilen besin maddesi.

[2] (mecaz) (yalnızca tekil) insanın geçimini temin eden iş

[3] (halk ağzı) (yalnızca tekil) yemek

Kısaltmalar

[1]

Köken

[1] (Eski Türkçe)

Eş Anlamlılar

[1] somun, nan

[2] maişet, kazanç

[3] aş, taam

Karşıt Anlamlılar

[1] su

[2] masraf

[3] içmek

Üst Kavramlar

[1] yiyecek, besin

[2] geçim

[3] beslenme

Yan Kavramlar

[1] yufka ekmeği, bazlama, lavaş, pide, simit

[2] mama

[3] mama

Alt Kavramlar

[1] arpa ekmeği, buğday ekmeği, beyaz ekmek, çavdar ekmeği, yulaf ekmeği, mısır ekmeği

[2]

[3] sabah ekmeği, öğlen ekmeği akşam ekmeği

Örnekler

[1] Son yönteme göre, evde yoğrulmadan mayalanan ekmek yapmak çok kolaymış.

[2] Herkes ekmeğini çıkarmak için var gücüyle çalışıyor.

[3] Akşam, ekmeği yedikten sonra size oturmaya geliriz.

Atasözleri

Aça kuru ekmek bal helvası gibi gelir

Açın gözü ekmek teknesinde olur

Açın koynunda ekmek durmaz

Ekmeği ekmekçiye ver, bir ekmek de üste ver

Et ne kadar arık olsa ekmek üstünde yaraşır

Köpek ekmek veren kapıyı tanır

Oğlan olsun deli olsun, ekmek olsun kuru olsun

[1] ekmeği ekmekçiye ver, bir ekmek de üste ver, ekmeğin büyüğü, hamurun çoğundan olur, ekmekten kaşık olur ama her yoğurdun hakkına değil

[2] ekmekle oynayanın ekmeğiyle oynanır

Deyimler

adam oluncaya kadar kırk fırın ekmek ister

ekmek elden su gölden

eli ekmek tutmak

üzerine tuz biber ekmek

[1] ekmeğine yağ sürmek, ekmeğini kana doğramak, ekmeğini yemek, ekmek çarpsın, ekmek elden su gölden, ekmek öpmek

[2] ekmeğinden etmek, ekmeğinden olmak, ekmeğine göz koymak, ekmeğini çıkarmak, ekmeğini kazanmak, ekmeğini taştan çıkarmak, ekmeğiyle oynamak, ekmek aslanın ağzında

[3]

Sözcük Birliktelikleri

[1] ekmek peynir, ekmek dilimi, bir lokma ekmek

[2] ekmek peşinde koşmak

[3] ekmek yemek

Türetilmiş Kavramlar

[1] ekmek ağacı, ekmek ayvası, ekmek dolması, ekmek kadayıfı, ekmek kavgası, ekmek kırıntısı, ekmek küfü, ekmek mayası, ekmek tahtası, ekmek tatlısı, ekmek ufağı, etli ekmek, kuru ekmek, tahinli ekmek, tam ekmek, taş ekmek, vişneli ekmek, zengin ekmek, çarşı ekmeği, çavdar ekmeği, dürüm ekmeği, er ekmeği, ev ekmeği, glüten ekmeği, halk ekmeği, köy ekmeği, kuşekmeği, mısır ekmeği, odun ekmeği, sac ekmeği, tandır ekmeği, tava ekmeği, tost ekmeği, yufka ekmeği

[2] ekmek düşmanı, ekmek kapısı, ekmek kaygısı, ekmek parası, tuz ekmek düşmanı, tuz ekmek hakkı, ekmek teknesi

[3]

Benzer Sözcükler

[1]

Kaynaklar

• Vikipedi Maddesi: "ekmek"
• Türk Dil Kurumu: "ekmek"

• Sözlerin Soyağacı: ekmek

Çeviriler

[değiştir] Eylem

Anlamlar

[1] Bitki yetiştirmek amacıyla toprağa tohum atmak ya da gömmek

[2] Toprağı ürün almak amacıyla kullanmak.

[3] (tuz, biber) serpmek.

[4] (mecaz) Bir şeyin ortaya çıkmasına neden olmak.

[5] (argo) Birini yarı yolda bırakmak, atlatmak.

[6] (argo) Yarışta arkada bırakmak

[7] (argo) Parayı boş yere harcamak.

Atasözleri

[1] Ne ekersen onu biçersin, Eken biçer, konan göçer, Ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasını

Deyimler

[1] ekip biçmek, ekmeden biçilmez, ekmediği yerden biter

Örnekler

[1] Tarlayı ektikten sonra yağmur yağması için dua ediyoruz.

[2] Bu tarlayı üç yıldır ekiyoruz.

[3] Ben pilava mutlaka karabiber ekerim.

[4] Fesat tohumları ekmek.

[5] Arkadaşımız bizi yine ekti.

[6] Gördünüz mü, kırmızı araba siyah arabayı ekti.

[7]

Türk Dilleri

Çeviriler

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] ekmek

Köken

[1] (Eski Türkçe) ötmäk

Çeviriler

Kaynaklar

• Etymological Dictionaries - Andras Rajki

[değiştir]

[değiştir] Eylem

Anlamlar

[1] Ekmek, dikmek

[2] Kırmak, dağıtmak, işe yaramaz hâle getirmek.

Kaynaklar

• Atacanov, Ata (1922). Türkmendolu Yir Sözlüğü.