can

Vikisözlük sitesinden

[değiştir]

[değiştir] Ad

Durum	Tekil	Çoğul
Yalın	can	canlar
Belirtme (-i)	canı	canları
Yönelme (-e)	cana	canlara
Bulunma (-de)	canda	canlarda
Çıkma (-den)	candan	canlardan
Tamlayan	canın	canların

Anlamlar

[1] İnsan ve hayvanlarda yaşamayı sağlayan ve ölümle vücuttan ayrılan madde dışı varlık.

[2] Yaşama, hayat:

[3] Güç, dirilik.

[4] Kişi, birey.

[5] İnsanın kendi varlığı, özü

[6] Gönül

[7] Bektaşilik ve Mevlevilikte tarikat kardeşi

[8] Çok içten, sevimli, sevilen, şirin

[9] (ünlem) Yakınlık duygusu belirten bir seslenme sözü

Örnekler

[2] "Bir kedi yavrusunu kurtarmak için ipe sarılıp kuyuya iner, canımı tehlikeye koyardım."- R. N. Güntekin.

[3] "Her şeyde bu mevsime mahsus bir can, bir dirilik kendini gösteriyordu."- M.Ş.Esendal.

[4] "Benimle beraber dört canız ."- F. R. Atay.

[5] "Sağa sola kaçıştık da, canımızı dar kurtardık."- N. Hikmet.

[6] "Çirkin bana kurban, ben de güzele / Can sever güzeli, maldan ziyade"- Karacaoğlan.

[8] "Alphonse Daudet ilk gençliğimin can yazarlarından biri idi."- T. Buğra.

[9] "Canlar! Açık olsun bahtınız."- E. B. Koryürek.

Köken

[1] (Kürtçe,Farsça) cân

Atasözleri

Adam adama yük değil, can gövdeye mülk değil

Can boğazdan gelir

Can bostanda bitmez

Can candan şirindir

Can canın yoldaşıdır

Can ciğerden tatlı

Can cümleden aziz

Can boğazdan gelir

Can cümleden azizdir

Can çıkmayınca huy çıkmaz

Canı acıyan eşek,atı geçer

Canı kaymak isteyen,mandayı yanında taşır

Deyimler

Azrail’e bir can borcu olmak

Azraile bir can borcu olmak

can atmak

can ciğer

can kulağı ile dinlemek

daha iyisi can sağlığı

seninki can da benimki patlıcan mı?