çanak

Türkçe

Köken

Eski Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /t͡ʃaˈnak/
• Heceleme: ça‧nak

Ad

çanak (belirtme hâli çanağı, çoğulu çanaklar)

(kap): Bir çanak

1. (mutfak eşyaları, kaplar) Toprak, metal vb. bir maddeden yapılmış yayvan, çukurca kap.
   • Oradaki sigara çanağından bir gelincik alıp yaktıktan sonra anlattı. - B. Felek
2. (anatomi) göz çukuru.
   • Kanlı çanaklarından fırlayan iri parlak gözleri, pek korkunç bakıyordu. - Ö. Seyfettin
3. (bitki anatomisi) Çiçeğin en dışında bulunan yeşil yaprakların tümü.
4. (coğrafya) Çevresine göre alçakta bulunan, derinliği genişliğinden az olan arazi.
5. (argo, anatomi) kıç
   • Grup iken "kim çüker lan canavarı" diyenler, tek tabanca kalıp çanağı karanlığa vermeye tırsaklar.

     — 1998, Mehmet KARTAL, “Gayrimeşru Damarı: Haliç Efsanesi”, Öküz, 48. sayı, s. 36

Çekimleme

çanağın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	çanak	çanaklar
belirtme	çanağı	çanakları
yönelme	çanağa	çanaklara
bulunma	çanakta	çanaklarda
ayrılma	çanaktan	çanaklardan
tamlayan	çanağın	çanakların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	çanağım	çanaklarım
belirtme	çanağımı	çanaklarımı
yönelme	çanağıma	çanaklarıma
bulunma	çanağımda	çanaklarımda
ayrılma	çanağımdan	çanaklarımdan
tamlayan	çanağımın	çanaklarımın
2. tekil (senin)
yalın	çanağın	çanakların
belirtme	çanağını	çanaklarını
yönelme	çanağına	çanaklarına
bulunma	çanağında	çanaklarında
ayrılma	çanağından	çanaklarından
tamlayan	çanağının	çanaklarının
3. tekil (onun)
yalın	çanağı	çanakları
belirtme	çanağını	çanaklarını
yönelme	çanağına	çanaklarına
bulunma	çanağında	çanaklarında
ayrılma	çanağından	çanaklarından
tamlayan	çanağının	çanaklarının
1. çoğul (bizim)
yalın	çanağımız	çanaklarımız
belirtme	çanağımızı	çanaklarımızı
yönelme	çanağımıza	çanaklarımıza
bulunma	çanağımızda	çanaklarımızda
ayrılma	çanağımızdan	çanaklarımızdan
tamlayan	çanağımızın	çanaklarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	çanağınız	çanaklarınız
belirtme	çanağınızı	çanaklarınızı
yönelme	çanağınıza	çanaklarınıza
bulunma	çanağınızda	çanaklarınızda
ayrılma	çanağınızdan	çanaklarınızdan
tamlayan	çanağınızın	çanaklarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	çanağı	çanakları
belirtme	çanağını	çanaklarını
yönelme	çanağına	çanaklarına
bulunma	çanağında	çanaklarında
ayrılma	çanağından	çanaklarından
tamlayan	çanağının	çanaklarının

Ön ad

çanak

1. (')

1. (ölçü birimleri) bir çanağın alabildiği miktar
   • Bir çanak da yerfıstığı getirmiş kendiliğinden, karanlıkta amerikan fıstığı sanarız umuduyla.

     — 2004, Pınar KÜR, Küçük Oyuncu, Everest Yayınları, s. 65
2. (mecaz) Göstermelik, yalan yanlış, önceden belirlenmiş sonucu almaya yönelik.
   • O sayfaları hazırlayanlar karşımızdaki cephenin dolduruşuyla bir çanak anket düzenlediler. - R. Erduran}}

Deyimler

çanak tutmak, çanak açmak, çanak yalamak

Türetilmiş kavramlar

çanak ağızlı, çanak anten, çanak çömlek, çanak üzengi, çanak yalayıcı, çanak yaprak, Çanakkale, ayrı çanak yapraklılar, bitişik çanak yapraklılar, bülbül çanağı, çadır çanağı, çirişçi çanağı, dilenci çanağı, ışık çanağı, şarap çanağı

Çeviriler

ad

• Almanca: Schüssel (de) d
• Eski Türkçe: yogrı (tr)
• Estonca: karikas (et), kauss (et)
• Fince: kulho (fi), malja (fi), silmäkuoppa (fi)
• Fransızca: bassin (fr)
• İngilizce: bowl (en)
• Rusça: чаша (ru) (çaşa)
• Tatarca: qoştabaq (tt)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "çanak".
  TDK Özel Sözlük'te: çanak"

• Kubbealtı Lugatı'nda "ÇANAK :"
• Nişanyan Sözlük'te: çanak.
• Aktunç, Hulki (2001). Büyük Argo Sözlüğü, YKY, İstanbul. ISBN 975-363-864-7