zekâ

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi ذكاء‎, Arapça ذَكَاء‎ (ẕekāʾ)

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ze.ˈkʲaː/
• Heceleme: ze‧kâ

Ad

zekâ (belirtme hâli zekâyı, çoğulu zekâlar), sahiplik şekli zekâ -sı

1. (psikoloji) İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri idrak, yargılama ve sonuç çıkarma kabiliyetlerinin tamamı

    Çok görmüş halk adamlarına mahsus pratik bir zekâsı vardı. — R. N. Güntekin

    Herkesin gönlünü almayı bilecek zekâya sahipti. — A. Kutlu

Çekimleme

zekâ adının çekimi

	tekil	çoğul
yalın	zekâ	zekâlar
belirtme	zekâyı	zekâları
yönelme	zekâya	zekâlara
bulunma	zekâda	zekâlarda
ayrılma	zekâdan	zekâlardan
tamlayan	zekânın	zekâların

iyelik ekleriyle

1. tekil (benim)	tekil	çoğul
yalın	zekâm	zekâlarım
belirtme	zekâmı	zekâlarımı
yönelme	zekâma	zekâlarıma
bulunma	zekâmda	zekâlarımda
ayrılma	zekâmdan	zekâlarımdan
tamlayan	zekâmın	zekâlarımın
2. tekil (senin)	tekil	çoğul
yalın	zekân	zekâların
belirtme	zekânı	zekâlarını
yönelme	zekâna	zekâlarına
bulunma	zekânda	zekâlarında
ayrılma	zekândan	zekâlarından
tamlayan	zekânın	zekâlarının
3.tekil (onun)	tekil	çoğul
yalın	zekâsı	zekâları
belirtme	zekâsını	zekâlarını
yönelme	zekâsına	zekâlarına
bulunma	zekâsında	zekâlarında
ayrılma	zekâsından	zekâlarından
tamlayan	zekâsının	zekâlarının
1. çoğul (bizim)	tekil	çoğul
yalın	zekâmız	zekâlarımız
belirtme	zekâmızı	zekâlarımızı
yönelme	zekâmıza	zekâlarımıza
bulunma	zekâmızda	zekâlarımızda
ayrılma	zekâmızdan	zekâlarımızdan
tamlayan	zekâmızın	zekâlarımızın
2. çoğul (sizin)	tekil	çoğul
yalın	zekânız	zekâlarınız
belirtme	zekânızı	zekâlarınızı
yönelme	zekânıza	zekâlarınıza
bulunma	zekânızda	zekâlarınızda
ayrılma	zekânızdan	zekâlarınızdan
tamlayan	zekânızın	zekâlarınızın
3. çoğul (onların)	tekil	çoğul
yalın	zekâsı zekâları	zekâları
belirtme	zekâsını zekâlarını	zekâlarını
yönelme	zekâsına zekâlarına	zekâlarına
bulunma	zekâsında zekâlarında	zekâlarında
ayrılma	zekâsından zekâlarından	zekâlarından
tamlayan	zekâsının zekâlarının	zekâlarının

Eş anlamlılar

• anlak, dirayet, feraset, zeyreklik

Alt kavramlar

• genel zekâ, geri zekâ, sun‘î zekâ, üstün zekâ, yapay zekâ

Türetilmiş kavramlar

• zekâ bölümü,
• zekâ geriliği,
• zekâ kabiliyeti,
• zekâ testi,
• zekâ yaşı,
• zekâ yeteneği,
• zekâca,
• zekâcı,
• zekâcık,
• zekâlı,
• zekâsız,
• zekâyken,
• zekâyla,
• zekâysa

Çeviriler

psikoloji

• Almanca: Intelligenz (de) d

  Yahudi Almancası: סייכל‎ (yi) d (seykhl)

• Arapça: ذَكَاء‎ (ar) e (ẕekāʾ)
• Azerice: intellekt (az)
• Çince: 智力 (zh)
• Farsça: هوش‎ (fa)
• Felemenkçe: intelligentie (nl) d
• Fince: älykkyys (fi), äly (fi)
• Fransızca: raison (fr)
• Japonca: 知能 (ja)
• İbranice: אינטליגנציה‎ (he)
• İngilizce: intelligence (en), intellect (en)
• İspanyolca: intelecto (es) e
• İsveççe: intelligens (sv) g
• İtalyanca: intelletto (it) e
• Korece: 지능 (ko) (jineung)
• Kürtçe: nûçe (ku)
• Norveççe: intelligens (no) e
• Portekizce: inteligência (pt)
• Rusça: интеллект (ru) e (intellekt)
• Tatarca: интеллект (tt) (intellekt)

  Kırım Tatarcası: zekâ (crh)

• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: ذكاء‎ (ota)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "zekâ" maddesi

Ek okumalar

• Vikipedi'de zekâ