yormak

Türkçe

Köken

1. Türkçe

Heceleme

• Heceleme: yor‧mak

Eylem

yormak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi yorar)

Dans, kadını çok yormuş. (1)

Kâhin, ölü balıklara bir işaret yoruyor. (4)

1. yorgun duruma getirmek.
   • "Teknik teferruatla okurlarımı yormak istemiyorum." - Falih Rıfkı Atay
2. sıkıntıya sokmak, üzmek
   • "Ömer, kalbimi en çok yoran bir sima gibi hatırımda kaldı." - Halide Edip Adıvar
3. Bir anlam vermek, yorumlamak.
   • "Hayvanlara insanca duygu ve düşünceler yormak ne derece doğrudur bunu da kestiremiyorum." - Haldun Taner
4. Bir sebebe bağlamak, bir duruma işaret saymak.

Çekimleme

yormak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	yordum	yordun	yordu	yorduk	yordunuz	yordular
		hikâye	yorduydum	yorduydun	yorduydu	yorduyduk	yorduydunuz	yorduydular
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	yorduysam	yorduysan	yorduysa	yorduysak	yorduysanız	yorduysalar yordularsa
	belirsiz geçmiş	basit	yormuşum	yormuşsun	yormuş	yormuşuz	yormuşsunuz	yormuşlar
		hikâye	yormuştum	yormuştun	yormuştu	yormuştuk	yormuştunuz	yormuştular
		rivayet	yormuşmuşum	yormuşmuşsun	yormuşmuş	yormuşmuşuz	yormuşmuşsunuz	yormuşmuşlar
		şart	yormuşsam	yormuşsan	yormuşsa	yormuşsak	yormuşsanız	yormuşsalar yormuşlarsa
	geniş	basit	yorarım	yorarsın	yorar	yorarız	yorarsınız	yorarlar
		hikâye	yorardım	yorardın	yorardı	yorardık	yorardınız	yorardılar
		rivayet	yorarmışım	yorarmışsın	yorarmış	yorarmışız	yorarmışsınız	yorarmışlar
		şart	yorarsam	yorarsan	yorarsa	yorarsak	yorarsanız	yorarsalar yorarlarsa
	şimdiki	basit	yoruyorum	yoruyorsun	yoruyor	yoruyoruz	yoruyorsunuz	yoruyorlar
		hikâye	yoruyordum	yoruyordun	yoruyordu	yoruyorduk	yoruyordunuz	yoruyordular
		rivayet	yoruyormuşum	yoruyormuşsun	yoruyormuş	yoruyormuşuz	yoruyormuşsunuz	yoruyormuşlar
		şart	yoruyorsam	yoruyorsan	yoruyorsa	yoruyorsak	yoruyorsanız	yoruyorsalar yoruyorlarsa
	gelecek	basit	yoracağım	yoracaksın	yoracak	yoracağız	yoracaksınız	yoracaklar
		hikâye	yoracaktım	yoracaktın	yoracaktı	yoracaktık	yoracaktınız	yoracaktılar
		rivayet	yoracakmışım	yoracakmışsın	yoracakmış	yoracakmışız	yoracakmışsınız	yoracakmışlar
		şart	yoracaksam	yoracaksan	yoracaksa	yoracaksak	yoracaksanız	yoracaksalar yoracaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	yorayım	yorasın	yora	yoralım	yorasınız	yoralar
		hikâye	yoraydım	yoraydın	yoraydı	yoraydık	yoraydınız	yoraydılar
		rivayet	yoraymışım	yoraymışsın	yoraymış	yoraymışız	yoraymışsınız	yoraymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	yorsam	yorsan	yorsa	yorsak	yorsanız	yorsalar
		hikâye	yorsaydım	yorsaydın	yorsaydı	yorsaydık	yorsaydınız	yorsaydılar
		rivayet	yorsaymışım	yorsaymışsın	yorsaymış	yorsaymışız	yorsaymışsınız	yorsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	yormalıyım	yormalısın	yormalı	yormalıyız	yormalısınız	yormalılar
		hikâye	yormalıydım	yormalıydın	yormalıydı	yormalıydık	yormalıydınız	yormalıydılar
		rivayet	yormalıymışım	yormalıymışsın	yormalıymış	yormalıymışız	yormalıymışsınız	yormalıymışlar
		şart	yormalıysam	yormalıysan	yormalıysa	yormalıysak	yormalıysanız	yormalıysalar yormalılarsa
	emir	basit	—	yor	yorsun	—	yorun yorunuz	yorsunlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	yormadım	yormadın	yormadı	yormadık	yormadınız	yormadılar
		hikâye	yormadıydım	yormadıydın	yormadıydı	yormadıydık	yormadıydınız	yormadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	yormadıysam	yormadıysan	yormadıysa	yormadıysak	yormadıysanız	yormadıysalar yormadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	yormamışım	yormamışsın	yormamış	yormamışız	yormamışsınız	yormamışlar
		hikâye	yormamıştım	yormamıştın	yormamıştı	yormamıştık	yormamıştınız	yormamıştılar
		rivayet	yormamışmışım	yormamışmışsın	yormamışmış	yormamışmışız	yormamışmışsınız	yormamışmışlar
		şart	yormamışsam	yormamışsan	yormamışsa	yormamışsak	yormamışsanız	yormamışsalar yormamışlarsa
	geniş	basit	yormam	yormazsın	yormaz	yormayız	yormazsınız	yormazlar
		hikâye	yormazdım	yormazdın	yormazdı	yormazdık	yormazdınız	yormazdılar
		rivayet	yormazmışım	yormazmışsın	yormazmış	yormazmışız	yormazmışsınız	yormazmışlar
		şart	yormazsam	yormazsan	yormazsa	yormazsak	yormazsanız	yormazsalar yormazlarsa
	şimdiki	basit	yormuyorum	yormuyorsun	yormuyor	yormuyoruz	yormuyorsunuz	yormuyorlar
		hikâye	yormuyordum	yormuyordun	yormuyordu	yormuyorduk	yormuyordunuz	yormuyordular
		rivayet	yormuyormuşum	yormuyormuşsun	yormuyormuş	yormuyormuşuz	yormuyormuşsunuz	yormuyormuşlar
		şart	yormuyorsam	yormuyorsan	yormuyorsa	yormuyorsak	yormuyorsanız	yormuyorsalar yormuyorlarsa
	gelecek	basit	yormayacağım	yormayacaksın	yormayacak	yormayacağız	yormayacaksınız	yormayacaklar
		hikâye	yormayacaktım	yormayacaktın	yormayacaktı	yormayacaktık	yormayacaktınız	yormayacaktılar
		rivayet	yormayacakmışım	yormayacakmışsın	yormayacakmış	yormayacakmışız	yormayacakmışsınız	yormayacakmışlar
		şart	yormayacaksam	yormayacaksan	yormayacaksa	yormayacaksak	yormayacaksanız	yormayacaksalar yormayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	yormayayım	yormayasın	yormaya	yormayalım	yormayasınız	yormayalar
		hikâye	yormayaydım	yormayaydın	yormayaydı	yormayaydık	yormayaydınız	yormayaydılar
		rivayet	yormayaymışım	yormayaymışsın	yormayaymış	yormayaymışız	yormayaymışsınız	yormayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	yormasam	yormasan	yormasa	yormasak	yormasanız	yormasalar
		hikâye	yormasaydım	yormasaydın	yormasaydı	yormasaydık	yormasaydınız	yormasaydılar
		rivayet	yormasaymışım	yormasaymışsın	yormasaymış	yormasaymışız	yormasaymışsınız	yormasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	yormamalıyım	yormamalısın	yormamalı	yormamalıyız	yormamalısınız	yormamalılar
		hikâye	yormamalıydım	yormamalıydın	yormamalıydı	yormamalıydık	yormamalıydınız	yormamalıydılar
		rivayet	yormamalıymışım	yormamalıymışsın	yormamalıymış	yormamalıymışız	yormamalıymışsınız	yormamalıymışlar
		şart	yormamalıysam	yormamalıysan	yormamalıysa	yormamalıysak	yormamalıysanız	yormamalıysalar yormamalılarsa
	emir	basit	—	yorma	yormasın	—	yormayın yormayınız	yormasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: yozmaq (az)
• Eski Türkçe: argarmak‎ (otk) (argarmak), argurmak‎ (otk) (argurmak)
• Fransızca: fatiguer (fr), épuiser (fr), lasser (fr)
• İngilizce: tire (en), exhaust (en), wear out (en)
• İspanyolca: cansar (es), hartar (es)
• Karaçay Balkarca: arıt (krc)
• Macarca: fáraszt (hu), kimerít (hu)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "yormak" maddesi

Çağatayca

Eylem

1. fal haber eylemek, güzel tâbir eylemek, nik söylemek

Eski Türkçe

Bu sözcüğün, biçim ve içerik olarak Vikisözlük standartlarına ulaşması için elden geçirilmesi gerekmektedir.

Madde düzenleme ve Vikisözlük standartları ile ilgili bilgi
Bu sözcükte ayrıca şu sorunlar da bulunmaktadır:

• Bu söz(cük), ait olduğu dilin kullandığı Eski Türkçe alfabesinde yazılmamıştır.

Düzenleme yapıldıktan sonra bu not silinmelidir.

Eylem

1. tabir etmek
2. Yormak
3. yürümek

Kaynakça

• KÚNOS, Dr. Ignaz (1902). Şeyh Süleyman Efendi, Çağatayca-Osmanlıca Sözlük. Budapeşte: Section Orientale de la Société Ethnographique Hongroise.