uçak

Türkçe

Tek motorlu bir uçak (1)

Uçak (2)

Köken

uçmak kelimesinden gelmektedir. Kelime, Türk dil reformu sırasında türetilmiş olup aslında 'hava meydanı' yerine kullanılması plânlanmıştı. Fakat zamanla 'tayyare' kelimesinin yerine geçerek teklif edilen uçku (“tayyare”)'nin yerini aldı.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /uˈt͡ʃak/
• Heceleme: u‧çak

Ad

uçak (belirtme hâli uçağı, çoğulu uçaklar)

1. (havacılık, taşıtlar) Kanatları ile havanın kaldırma kuvvetini kullanıp havada hareket eden taşıma aracı.
   • eş anlamlısı: tayyare
2. (eğlence) Lunaparklarda koltukları uçak biçimli, çalıştırıldığında sağa sola ve yukarı aşağıya hızlıca hareket eden eğlence aracı
   • Lunaparka gitmişler. Velayet gereği babasının onunla zaman geçirmesi gerekiyormuş. Dönme dolaba, zincirli salıncağa, uçağa, balerine falan binmişler.

     — 2018, Ayfer Tunç, Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, Can Sanat Yayınları, s. 182

Çekimleme

uçağın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	uçak	uçaklar
belirtme	uçağı	uçakları
yönelme	uçağa	uçaklara
bulunma	uçakta	uçaklarda
ayrılma	uçaktan	uçaklardan
tamlayan	uçağın	uçakların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	uçağım	uçaklarım
belirtme	uçağımı	uçaklarımı
yönelme	uçağıma	uçaklarıma
bulunma	uçağımda	uçaklarımda
ayrılma	uçağımdan	uçaklarımdan
tamlayan	uçağımın	uçaklarımın
2. tekil (senin)
yalın	uçağın	uçakların
belirtme	uçağını	uçaklarını
yönelme	uçağına	uçaklarına
bulunma	uçağında	uçaklarında
ayrılma	uçağından	uçaklarından
tamlayan	uçağının	uçaklarının
3. tekil (onun)
yalın	uçağı	uçakları
belirtme	uçağını	uçaklarını
yönelme	uçağına	uçaklarına
bulunma	uçağında	uçaklarında
ayrılma	uçağından	uçaklarından
tamlayan	uçağının	uçaklarının
1. çoğul (bizim)
yalın	uçağımız	uçaklarımız
belirtme	uçağımızı	uçaklarımızı
yönelme	uçağımıza	uçaklarımıza
bulunma	uçağımızda	uçaklarımızda
ayrılma	uçağımızdan	uçaklarımızdan
tamlayan	uçağımızın	uçaklarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	uçağınız	uçaklarınız
belirtme	uçağınızı	uçaklarınızı
yönelme	uçağınıza	uçaklarınıza
bulunma	uçağınızda	uçaklarınızda
ayrılma	uçağınızdan	uçaklarınızdan
tamlayan	uçağınızın	uçaklarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	uçağı	uçakları
belirtme	uçağını	uçaklarını
yönelme	uçağına	uçaklarına
bulunma	uçağında	uçaklarında
ayrılma	uçağından	uçaklarından
tamlayan	uçağının	uçaklarının

Türetilmiş kavramlar

uçak mezarlığı, uçaksavar, dolmuş uçak, tepkili uçak, avcı uçağı, bombardıman uçağı, deniz uçağı, eğitim uçağı, savaş uçağı, yolcu uçağı, uçak gemisi,

Çeviriler

havacılık

• Almanca: Flieger (de) e (ender), Flugzeug (de) n
• Arapça: طَائِرَة‎ (ar) d (ṭāʾira)
• Arnavutça: aeroplan (sq)
• Azerice: təyyarə (az)
• Baskça: abioi (eu), hegazkin (eu)
• Beyaz Rusça: самалёт (be) (samaljót)
• Bulgarca: самолет (bg) (samolet)
• Danca: flyvemaskine (da), fly (da)
• Ermenice: օդանավ (hy) (ōdanav)
• Esperanto: aeroplano (eo)
• Estonca: lennuk (et)
• Faroe dili: flogfar (fo)
• Felemenkçe: vliegtuig (nl)
• Fince: lentokone (fi)
• Fransızca: avion (fr)
• Frizce: waqavuka (fy)
• Gagavuzca: uçak (gag)
• İdo: aeroplano (io)
• İngilizce: airplane (en) (plane (en)); aeroplane (en)
• İspanyolca: aeroplano (es) e
• İsveççe: flygplan (sv) n
• İtalyanca: aeroplano (it) e
• Kazakça: ушақ (kk) (uşaq)
• Kırgızca: самолёт (ky) (samolyot)
• Lehçe: samolot (pl)
• Macarca: repülőgép (hu)
• Norveççe:

  Bokmål: fly (no) n

• Özbekçe: тайора (uz), tayora (uz)
• Rusça: самолёт (ru) (samolyót)
• Tatarca: oçqıç (tt)

  Kırım Tatarcası: tayyare (crh), uçaq (crh)

• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: طياره‎ (ota)

• Türkmence: samolýot (tk)
• Ukraynaca: літа́к (uk) (liták)
• Uygurca: ئايرۇپىلان‎ (ug) (ayrupilan)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: αεροπλάνο (el) (aeropláno)

Kaynaklar

• TDK Türkçe Sözlük'te: "uçak".
  TDK Özel Sözlük'te: uçak"

Ek okumalar

• Vikipedi'de uçak

Gagavuzca

Söyleniş

• Heceleme: u‧çak

Ad

uçak

1. (havacılık) tayyare, uçak