kart

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈkaɾt/
• Heceleme: kart

Köken 1

Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (kart, “1. uyuz, irinli yara, 2. yaşlı kişi”) sözcüğünden. Bu sözcük Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (karı-, “yaşlanmak”) fiilinden Eski Türkçe +Ut‎ (+Ut) ekiyle türetilmiş olabilir ancak bu kesin değildir.

Ön ad

kart (karşılaştırma daha kart, üstünlük en kart)

(ön ad): Kart bir meyve. (1)

1. Tazeliği geçmiş; körpe karşıtı.
2. yaşlı.
   • Bu kart hatunun, bu içi dışı pörsük kadının hâlâ piyasa yeri araması beni çıldırtıyor!|Halide Edib Adıvar|H. E. Adıvar

Deyimler

karta kaçmak

Türetilmiş Kavramlar

• kart horoz, kart zampara

Köken 2

Fransızca carte (“kesilmiş kâğıt parçası, pusula, harita”) sözcüğünden. Bu sözcük İtalyanca carta (“kâğıt”) sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen charta sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca χάρτης (khártēs, “papirüs tabakası”) sözcüğünden alıntıdır. Eski Yunanca sözcük Eski Mısır dili bir sözcükten alıntı olabilir ancak bu kesin değildir.

Ad

kart (belirtme hâli kartı, çoğulu kartlar)

Hakem, elinde bir kart tutuyor. (1)

Kart (2)

Kimlik kartı. (4)

Kart (7)

Ulaşım kartı (8)

1. Düzgün kesilmiş ince karton parçası.
2. Bir kimsenin kimliğini gösteren, kutlamalarda veya kendini tanıtmada kullanılan, çoğunlukla beyaz, küçük, ince karton parçası; kartvizit.
3. kartpostal
   • Paluko ölünce Sabahattin Bey Paris'teki Abidin Dino'ya bir kart gönderiyor, "Paluko öldü işte, işte hepimiz gidiyoruz, kalanlara selam olsun," diye.

     — Cevat Çapan, 2025, “Sabahattin Eyuboğlu”, Sözcükler, 118. sayı, s. 30
4. Bazı yerlere girmek veya bazı şeylerden yararlanmak için verilen, kimliği belirten belge.
   • Basın kartı.
5. (iskambil) iskambil kâğıdı.
   • "Orhan da gene gördü ve iki kart aldı. Doktor üç kart istedi. Öteki oyuncular homurdandılar." - Tarık Buğra
6. (fotoğrafçılık) Fotoğrafçılıkta 9x12 santimetre boyutlarındaki resim.
7. (telefonculuk) Telefonlara takılan, iletişimi sağlamak için gerekli bilgilerin yüklendiği parçacık.
   • "… cebindeki anahtarı çıkardı ve kilitli olan çekmeceyi açtı, telefonu aldı, kartı taktı ve arkasına yaslandı." - Engin Karadeniz
8. (bankacılık) Genellikle parasal işlemlerde çok amaçlı olarak kullanılan manyetik özelliği olan plastik nesne.

Çekimleme

kart adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kart	kartlar
belirtme	kartı	kartları
yönelme	karta	kartlara
bulunma	kartta	kartlarda
ayrılma	karttan	kartlardan
tamlayan	kartın	kartların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	kartım	kartlarım
belirtme	kartımı	kartlarımı
yönelme	kartıma	kartlarıma
bulunma	kartımda	kartlarımda
ayrılma	kartımdan	kartlarımdan
tamlayan	kartımın	kartlarımın
2. tekil (senin)
yalın	kartın	kartların
belirtme	kartını	kartlarını
yönelme	kartına	kartlarına
bulunma	kartında	kartlarında
ayrılma	kartından	kartlarından
tamlayan	kartının	kartlarının
3. tekil (onun)
yalın	kartı	kartları
belirtme	kartını	kartlarını
yönelme	kartına	kartlarına
bulunma	kartında	kartlarında
ayrılma	kartından	kartlarından
tamlayan	kartının	kartlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	kartımız	kartlarımız
belirtme	kartımızı	kartlarımızı
yönelme	kartımıza	kartlarımıza
bulunma	kartımızda	kartlarımızda
ayrılma	kartımızdan	kartlarımızdan
tamlayan	kartımızın	kartlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	kartınız	kartlarınız
belirtme	kartınızı	kartlarınızı
yönelme	kartınıza	kartlarınıza
bulunma	kartınızda	kartlarınızda
ayrılma	kartınızdan	kartlarınızdan
tamlayan	kartınızın	kartlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	kartı	kartları
belirtme	kartını	kartlarını
yönelme	kartına	kartlarına
bulunma	kartında	kartlarında
ayrılma	kartından	kartlarından
tamlayan	kartının	kartlarının

Atasözleri

• var adamın gencine, her gün gönlün incine. Var adamın kartına, otur gönül tahtına.

Deyimler

kart basmak, kart okutmak, kart çıkartmak

Türetilmiş kavramlar

açık kart, ek kart, hamilikart, kırmızı kart, manyetik kart, sanal kart, sarı kart, serbest kart, sim kart, temassız kart, yeşil kart, adres kartı, banka kartı, basın kartı, duhuliye kartı, ekran kartı, giriş kartı, kimlik kartı, kredi kartı, nakit kartı, ödeme kartı, özel gün kartı, posta kartı, tanıtma kartı, tebrik kartı, telefon kartı, uçuş kartı, varlık kartı, yaka kartı, ziyaretçi kartı

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: Karte (de) d
• Fince: kortti (fi)
• Fransızca: carte (fr)
• İngilizce: card (en)
• Lehçe: karta (pl)

Çeviriler

çeviriler

• İngilizce: aged (en)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "kart".
  TDK Özel Sözlük'te: kart"

• Kubbealtı Lugatı'nda "KART :"
• Nişanyan Sözlük'te: kart.

Ek okumalar

• Vikipedi'de kart

Kumanca

Ön ad

kart

1. yaşlı