gazel

Türkçe

Söyleniş

• Heceleme: ga‧zel

Köken

Arapça

Ad

gazel (belirtme hâli gazeli, çoğulu gazeller)

Gazel (3)

1. (şiir) Divan edebiyatında 5-10 beyit arasında değişen, ilk beytinin dizeleri birbiriyle, sonraki beyitlerinin ikinci dizeleri birinci beyitle uyaklı, genellikle lirik konularda yazılan nazım biçimi.
   • "O mecmuadaki gazelleri yüksek sesle okurken eski şiir lehçemizdeki beliğ ve rindane edaların zevkine varıyorum." - Yahya Kemal Beyatlı
2. (müzik) klasik Türk müziğinde belli bir kurala bağlı olmadan bir kişi tarafından sazlardan birinin eşliğinde söylenen, söyleyenin ses gücünü göstermesine de olanak veren müzik eseri
   • Onun için bir yaz gecesini dolduran bir gazel, belki musikiden ayrı denecek kadar hususî şekilde güzel bir şeydi.

     — Ahmet Hamdi TANPINAR, 2022, 39. baskı, Huzur, s. 159, Dergâh Yayınları
3. (halk ağzı) Sonbaharda kuruyup dökülen ağaç yaprağı.
   • At yorgun adımlarla gazelleri ezerken kız örgülerini çözdü, seyrelmiş beyaz saçları, oğlağın kırmızı tülü hafif hafif uçuştu.

     — Sürem, 2025, “Rıdvan Hatun”, Notos Öykü, 104. sayı, s. 92

Atasözleri

• düşman düşmana gazel okumaz

Deyimler

gazel okumak, gazel tutturmak

Türetilmiş Kavramlar

gazel damarı, perde gazeli

Çekimleme

gazel adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	gazel	gazeller
belirtme	gazeli	gazelleri
yönelme	gazele	gazellere
bulunma	gazelde	gazellerde
ayrılma	gazelden	gazellerden
tamlayan	gazelin	gazellerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	gazelim	gazellerim
belirtme	gazelimi	gazellerimi
yönelme	gazelime	gazellerime
bulunma	gazelimde	gazellerimde
ayrılma	gazelimden	gazellerimden
tamlayan	gazelimin	gazellerimin
2. tekil (senin)
yalın	gazelin	gazellerin
belirtme	gazelini	gazellerini
yönelme	gazeline	gazellerine
bulunma	gazelinde	gazellerinde
ayrılma	gazelinden	gazellerinden
tamlayan	gazelinin	gazellerinin
3. tekil (onun)
yalın	gazeli	gazelleri
belirtme	gazelini	gazellerini
yönelme	gazeline	gazellerine
bulunma	gazelinde	gazellerinde
ayrılma	gazelinden	gazellerinden
tamlayan	gazelinin	gazellerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	gazelimiz	gazellerimiz
belirtme	gazelimizi	gazellerimizi
yönelme	gazelimize	gazellerimize
bulunma	gazelimizde	gazellerimizde
ayrılma	gazelimizden	gazellerimizden
tamlayan	gazelimizin	gazellerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	gazeliniz	gazelleriniz
belirtme	gazelinizi	gazellerinizi
yönelme	gazelinize	gazellerinize
bulunma	gazelinizde	gazellerinizde
ayrılma	gazelinizden	gazellerinizden
tamlayan	gazelinizin	gazellerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	gazeli	gazelleri
belirtme	gazelini	gazellerini
yönelme	gazeline	gazellerine
bulunma	gazelinde	gazellerinde
ayrılma	gazelinden	gazellerinden
tamlayan	gazelinin	gazellerinin

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: qəzəl (az)
• Fince: gaseeli (fi)
• Türkmence: gazal (tk)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "gazel" maddesi