bağırsak

Türkçe

Köken

Eski Türkçe bağır (iç organlar)

bagırsak, DLT. bagırsuk, Kzk. bawırsak, Krg. boorsok, Tat., Özb. içek, Uyg. işey. Türkçe bağır/böğür (karaciğer, göğüs) isimleri ile bağır-, böğür- filleri kökteştir. - sa eki, üzerine geldiği isimlere “istek” anlamı katan bir fiil yapma ekidir. bagır-sa-: hoşlan-, canı çek-, acık-. -k ise isim yapma ekidir (bagır-sa-k). Söz konusu organ, göğüs kafesinin altında bulunduğu, sindirim sisteminin bir parçası olduğu ve ses çıkardığı için bu şekilde adlandırılmış olmalıdır.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ba.ɯɾˈsak/
• Heceleme: ba‧ğır‧sak

Ad

bağırsak (belirtme hâli bağırsağı, çoğulu bağırsaklar)

Bağırsakların filmi

1. (organlar) Sindirim sisteminde mideden sonra gelen ve besinlerin kana karışmasını, artıkların dışarı atılmasını sağlayan organ.
   • "Dayım o kadar cimridir ki bağırsakları da sarfiyatı önlemek için düğümlenmiş, hatta kördüğüm olmuş olabilir." - Aziz Nesin

Çekimleme

bağırsağın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	bağırsak	bağırsaklar
belirtme	bağırsağı	bağırsakları
yönelme	bağırsağa	bağırsaklara
bulunma	bağırsakta	bağırsaklarda
ayrılma	bağırsaktan	bağırsaklardan
tamlayan	bağırsağın	bağırsakların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	bağırsağım	bağırsaklarım
belirtme	bağırsağımı	bağırsaklarımı
yönelme	bağırsağıma	bağırsaklarıma
bulunma	bağırsağımda	bağırsaklarımda
ayrılma	bağırsağımdan	bağırsaklarımdan
tamlayan	bağırsağımın	bağırsaklarımın
2. tekil (senin)
yalın	bağırsağın	bağırsakların
belirtme	bağırsağını	bağırsaklarını
yönelme	bağırsağına	bağırsaklarına
bulunma	bağırsağında	bağırsaklarında
ayrılma	bağırsağından	bağırsaklarından
tamlayan	bağırsağının	bağırsaklarının
3. tekil (onun)
yalın	bağırsağı	bağırsakları
belirtme	bağırsağını	bağırsaklarını
yönelme	bağırsağına	bağırsaklarına
bulunma	bağırsağında	bağırsaklarında
ayrılma	bağırsağından	bağırsaklarından
tamlayan	bağırsağının	bağırsaklarının
1. çoğul (bizim)
yalın	bağırsağımız	bağırsaklarımız
belirtme	bağırsağımızı	bağırsaklarımızı
yönelme	bağırsağımıza	bağırsaklarımıza
bulunma	bağırsağımızda	bağırsaklarımızda
ayrılma	bağırsağımızdan	bağırsaklarımızdan
tamlayan	bağırsağımızın	bağırsaklarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	bağırsağınız	bağırsaklarınız
belirtme	bağırsağınızı	bağırsaklarınızı
yönelme	bağırsağınıza	bağırsaklarınıza
bulunma	bağırsağınızda	bağırsaklarınızda
ayrılma	bağırsağınızdan	bağırsaklarınızdan
tamlayan	bağırsağınızın	bağırsaklarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	bağırsağı	bağırsakları
belirtme	bağırsağını	bağırsaklarını
yönelme	bağırsağına	bağırsaklarına
bulunma	bağırsağında	bağırsaklarında
ayrılma	bağırsağından	bağırsaklarından
tamlayan	bağırsağının	bağırsaklarının

Atasözleri

• kurtla ortak olan tilkinin hissesi, ya tırnaktır, ya bağırsak

Eylem

bağırsak

1. bağırmak sözcüğünün dilek-şart kipi basit birinci çoğul şahıs olumlu çekimi

Deyimler

bağırsakları bozulmak, bağırsaklarını deşerim

Türetilmiş kavramlar

bağırsak askısı bağırsak düğümlenmesi, bağırsak düşüklüğü bağırsak gazı, bağırsak iltihabı bağırsak ingini, bağırsak kazıntısı bağırsak kurdu, bağırsak otu bağırsak solucanı, bağırsak spazmı ince bağırsak, kalın bağırsak kör bağırsak, göden bağırsağı onikiparmak bağırsağı

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: Darm (de) e, Eingeweide (de) e
• Asturyasça: intestín (ast), estantín (ast)
• Azerice: bağırsaq (az)
• Bulgarca: черво (bg) (çervo)
• Çekçe: střevo (cs) n
• Eski Türkçe: bagırsuk‎ (otk) (bagırsuk), bükün‎ (otk) (bükün)
• Estonca: sool (et)
• Felemenkçe: darm (nl) e
• Fince: suoli (fi)
• Fransızca: intestin (fr) e
• İbranice: מעיים‎ (he) (meaim)
• İngilizce: intestine (en), bowel (en), gut (en)
• İspanyolca: intestino (es) e
• İsveççe: tarm (sv)
• İtalyanca: intestino (it) e
• Kürtçe: rûvî (ku)
• Latince: intestinum (la)
• Livice: sūoļ (li)
• Macarca: bél (hu) *Rusça: кишка (ru) (kişka)
• Vepsice: sol’ (vep)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "bağırsak".
  TDK Özel Sözlük'te: bağırsak"

• Kubbealtı Lugatı'nda "BAĞIRSAK :"
• Nişanyan Sözlük'te: bağırsak.

Ek okumalar

• Vikipedi'de bağırsak