çay

Ayrıca bakınız: CAY, Çay, cay, cáy, cây, cấy, cäy, çaý, çäy, čay

Türkçe

Söyleniş

IPA^(anahtar): /ˈt͡ʃaj/

Heceleme: çay

Köken

Osmanlı Türkçesi چای‎ sözcüğünden devralındı, o da Çince 茶 (chá) kelimelerinden gelmektedir.

Ad

çay (belirtme hâli çayı, çoğulu çaylar)

Çay bitkisi (1)

Çay (2)

Çay (3)

1. (çaygiller) Çaygillerden, nemli iklimlerde yetişen bir ağaççık (Thea chinensis).
2. (çaygiller)Bu ağaççığın özel işlemlerle kurutulan yaprağı.
3. (içecekler) Bu yaprağın demlenmesiyle elde edilen güzel kokulu ve sarımtırak kırmızı renkli içecek.
   • Bize çay ikram ettiler. - Ahmet Kabaklı
4. (içecekler) Çeşitli bitkilerin yaprak veya çiçeklerinin demlenmesiyle elde edilen bir içecek türü.
   • 2024: Meliha YILDIRIM, 2024 Remil, sayfa 29 , Alakarga Sanat Yayınları

     "Demirhindi çayını ikisi de çok sevdiğinden eğer Aristo ya da Eflatun üzerinden söz sanatlarını konuşacaklarsa uykuları gelmesin diye, çayı şekersiz içerlerdi."

5. Konukların içecek ve börek, pasta vb. yiyeceklerle ağırlandığı toplantı.
   • "Sana bir şey söyleyeyim mi, artık çay davetlerinden bıktım." - Peyami Safa
6. Müzikli toplantı

Çekimleme

çay adının çekimi

		tekil	çoğul
yalın		çay	çaylar
belirtme		çayı	çayları
yönelme		çaya	çaylara
bulunma		çayda	çaylarda
ayrılma		çaydan	çaylardan
tamlayan		çayın	çayların
iyelik
		tekil	çoğul
1. tekil	yalın	çayım	çaylarım
	belirtme	çayımı	çaylarımı
	yönelme	çayıma	çaylarıma
	bulunma	çayımda	çaylarımda
	ayrılma	çayımdan	çaylarımdan
	tamlayan	çayımın	çaylarımın
2. tekil	yalın	çayın	çayların
	belirtme	çayını	çaylarını
	yönelme	çayına	çaylarına
	bulunma	çayında	çaylarında
	ayrılma	çayından	çaylarından
	tamlayan	çayının	çaylarının
3. tekil	yalın	çayı	çayları
	belirtme	çayını	çaylarını
	yönelme	çayına	çaylarına
	bulunma	çayıda	çaylarında
	ayrılma	çayıdan	çaylarından
	tamlayan	çayının	çaylarının
1. çoğul	yalın	çayımız	çaylarımız
	belirtme	çayımızı	çaylarımızı
	yönelme	çayımıza	çaylarımıza
	bulunma	çayımızda	çaylarımızda
	ayrılma	çayımızdan	çaylarımızdan
	tamlayan	çayımızın	çaylarımızın
2. çoğul	yalın	çayınız	çaylarınız
	belirtme	çayınızı	çaylarınızı
	yönelme	çayınıza	çaylarınıza
	bulunma	çayınızda	çaylarınızda
	ayrılma	çayınızdan	çaylarınızdan
	tamlayan	çayınızın	çaylarınızın
3. çoğul	yalın	çayı çayları
	belirtme	çayını çaylarını
	yönelme	çayına çaylarına
	bulunma	çayıda çaylarında
	ayrılma	çayıdan çaylarından
	tamlayan	çayının çaylarının

Sözcük birliktelikleri

çayağacı, çay bahçesi, çay bardağı, çayevi, çay fincanı, çayhane, çay kaşığı, çay kazanı, çay makinesi, çay ocağı, çay servisi, çay şekeri, çay takımı, bitkisel çay, buzlu çay, çubuk çay, daldırma çay, demleme çay, dökme çay, kuru çay, poşet çay, sallama çay, soğuk çay, torba çay, yaprak çay, yeşil çay, ada çayı, beş çayı, bitki çayı], dağ çayı, paşa çayı

Türetilmiş kavramlar

çaycı, çaylı

Ad

çay (belirtme hâli çayı, çoğulu çaylar)

(hidroloji): Ormanda akan bir çay

1. (coğrafya, hidroloji) Dereden büyük, ırmaktan küçük akarsu:

Deyimler

çay dökmek, çay koymak

Atasözleri

• akan çay her zaman kütük getirmez

Çeviriler

çay bitkisi

• Afrikaanca: tee (af)
• Almanca: Tee (de) e
• Arapça: شَاي‎ (ar) e (şāy)
• Aşağı Almanca: Tee (nds) e
• Azerice: çay (az)
• Baskça te (eu)
• Bretonca te (br)

  Mandarin: 茶 (zh) (chá)

• Danca: te (da)
• Ersya dili: чай (myv) ( čaj )
• Eski* Estonca: tee (et), teepõõsas (et)
• Evenkice: чай (çaj)
• Faroece: te (fo)
• Fince: tee (fi), teepensas (fi)
• Fransızca: thé (fr) e, théier (fr) e

  Batı Frizce: tee (fy)

• Gagavuzca: çay (gag)
• Galce te (cy)
• Haiti Kreolü: te (ht)
• İngilizce: tea (en)
• İspanyolca: té (es) e, arbusto de té (es) e
• İsveççe: te (sv) n, tebuske (sv)
• İtalyanca: te (it)
• İzlandaca te (is)
• Kazakça: шай (kk) (şay)
• Kırgızca: чай (ky) (çay)
• Korece: 차 (ko) (cha)
• Kürtçe: çay (ku)
• Lehçe: herbata (pl)
• Maranao dili: sa
• Mari dili чай (mhr) (čaj)

  • Mokşa dili чай (mdf) ( čaj )

• Moldovaca чай (mo)
• Norveççe te (no)
• Özbekçe: choy (uz)
• Romanşça: té (rm)
• Rumence: ceai (ro)
• Rusça: чай (ru) (çay)
• Sardunyaca: te (sc)
• Sicilyaca: té (scn)
• Tabasaranca: чай (čaj)
• Tatarca: çäy (tt)
• Tuvaca: чай (tyv) (čay)

  Osmanlıca Türkçesi: چای‎ (ota)

• Türkmence: çaý (tk)
• Ukraynaca: чай (uk) (çay)

Çeviriler

Irmağın küçüğü

• Almanca: Bach (de) e

  • Arnavutça: përrua (sq) e, rrëke (sq)

• Eski* Fince: puro (fi)
• Fransızca: ruisseau (fr)
• İngilizce: streamlet (en)
• İsveççe: bäck (sv)
• İtalyanca: ruscello (it) e
• Lehçe: strumyk (pl) e
• Litvanca: upelis (lt) e
• Macarca: patak (hu)

  • Norveççe: bekk (no)

• Portekizce: riacho (pt)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "çay" maddesi

Ek okumalar

• Vikipedi'de çay

Azerice

Köken

Çince 茶 (chá) sözcüğünden

Söyleniş

• Heceleme: çay

Ad

çay

1. (çalılıklar, çaygiller, içecekler) çay
2. (coğrafya, tabii bilimler) çay

Ek okumalar

• Azerice Vikipedi'de çay

Çağatayca

Söyleniş

• Heceleme: çay

Ad

1. arığ ve mâruf olan çay çini
2. yeşil, siyah, akkuyruk, şebi
3. (coğrafya, tabii bilimler) çay

Gagavuzca

Köken

Çince 茶 (chá) sözcüğünden

Söyleniş

• Heceleme: çay

Ad

çay

1. (çalılıklar, çaygiller, içecekler) çay

Ek okumalar

• Gagavuzca Vikipedi'de çay

Kırım Tatarcası

Köken

Çince 茶 (chá) sözcüğünden

Söyleniş

• Heceleme: çay

Ad

çay

1. (çalılıklar, çaygiller, içecekler) çay

Ek okumalar

• Kırım Tatarca Vikipedi'de çay

Kuzey Kürtçe

Köken

Çince 茶 (chá) sözcüğünden

Söyleniş

• Heceleme: çay

Ad

çay ?

1. (çalılıklar, çaygiller, içecekler) çay

Ek okumalar

• Kuzey Kürtçe Vikipedi'de çay

Tatarca

Köken

Çince 茶 (chá) sözcüğünden

Söyleniş

• Heceleme: çay

Ad

çay

1. (çalılıklar, çaygiller, içecekler) çay

Ek okumalar

• Tatarca Vikipedi'de çay