tuz

Ayrıca bakınız: tűz

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈtuz/
• Heceleme: tuz

Köken

Eski Türkçe

Ad

tuz (belirtme hâli tuz, çoğulu tuzlar)

Tuz (1)

1. (baharatlar, kimya) Kokusuz, suda eriyen, yiyecekleri korumada ve tatlandırmada kullanılan billursu madde.
   • "Meydandaki ateşe tuzunu, bir avuç tuzunu alan gelirdi..." - Yaşar Kemal
2. Bir asitteki hidrojenin yerini bir bazın almasıyla oluşan birleşim; sodyum klorür (NaCl).

Çekimleme

tuz adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	tuz	tuzlar
belirtme	tuzu	tuzları
yönelme	tuza	tuzlara
bulunma	tuzda	tuzlarda
ayrılma	tuzdan	tuzlardan
tamlayan	tuzun	tuzların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	tuzum	tuzlarım
belirtme	tuzumu	tuzlarımı
yönelme	tuzuma	tuzlarıma
bulunma	tuzumda	tuzlarımda
ayrılma	tuzumdan	tuzlarımdan
tamlayan	tuzumun	tuzlarımın
2. tekil (senin)
yalın	tuzun	tuzların
belirtme	tuzunu	tuzlarını
yönelme	tuzuna	tuzlarına
bulunma	tuzunda	tuzlarında
ayrılma	tuzundan	tuzlarından
tamlayan	tuzunun	tuzlarının
3. tekil (onun)
yalın	tuzu	tuzları
belirtme	tuzunu	tuzlarını
yönelme	tuzuna	tuzlarına
bulunma	tuzunda	tuzlarında
ayrılma	tuzundan	tuzlarından
tamlayan	tuzunun	tuzlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	tuzumuz	tuzlarımız
belirtme	tuzumuzu	tuzlarımızı
yönelme	tuzumuza	tuzlarımıza
bulunma	tuzumuzda	tuzlarımızda
ayrılma	tuzumuzdan	tuzlarımızdan
tamlayan	tuzumuzun	tuzlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	tuzunuz	tuzlarınız
belirtme	tuzunuzu	tuzlarınızı
yönelme	tuzunuza	tuzlarınıza
bulunma	tuzunuzda	tuzlarınızda
ayrılma	tuzunuzdan	tuzlarınızdan
tamlayan	tuzunuzun	tuzlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	tuzu	tuzları
belirtme	tuzunu	tuzlarını
yönelme	tuzuna	tuzlarına
bulunma	tuzunda	tuzlarında
ayrılma	tuzundan	tuzlarından
tamlayan	tuzunun	tuzlarının

Atasözleri

• açık yaraya tuz ekilmez
• aş tuz ile, tuz oran ile
• et kokarsa tuzlanır; ya tuz kokarsa ne yapılır?
• tatsız aşa tuz neylesin, akılsız başa söz neylesin
• tuz ekmek hakkını bilmeyen kör olur

Deyimler

tuz (veya tuzla) buz etmek, tuz (veya tuzla) buz olmak, tuz biber ekmek, tuz koktu, tuzu biberi olmak, tuzu olmak

Türetilmiş kavramlar

tuz ekmek düşmanı, tuz ekmek hakkı, tuz ruhu, tuzu kuru, iyotlu tuz, bakır tuzu, bulaşık makinesi tuzu, İngiliz tuzu, kaya tuzu, limon tuzu, sofra tuzu

Çeviriler

bir asitle bir bazın tepkimeye girmesi neticesinde meydana gelen madde

• Almanca: Salz (de) n
• Azerice: duz (az)
• Baskça: gatz (eu)
• Birmanca: ဆား (my) (hca:)
• Bulgarca: сол (bg) d (sol)
• Cava dili: ꦲꦸꦪꦃ (jv) (uyah)
• Çince:

  Mandarin dili: 鹽 (zh), 盐 (zh) (yán)

• Danca: salt (da) n
• Ersya dili: сал (myv) ( sal )
• Estonca: sool (et)
• Faroe dili: salt (fo) n
• Felemenkçe: zout (nl) n
• Fince: suola (fi), ruokasuola (fi)
• Fransızca: sel (fr) e
• Friuli dili: sâl (fur) e
• Gagavuzca: tuz (gag)
• Hausaca: gishiri (ha)
• İngilizce: salt (en)
• İspanyolca: sal (es) d
• İsveççe: salt (sv) n
• İtalyanca: sale (it) e
• İzlandaca: salt (is)
• Japonca: 塩 (ja), しお (ja) [shio]
• Kmer dili: អំបិល (km) (’âmbĕl)
• Korece: 소금 (ko) (sogeum)
• Kürtçe: xwê (ku), خوێ‎ (ku)
• Lao dili: ເກືອ (lo) (kư̄a)
• Lehçe: sól (pl) d
• Macarca: só (hu)
• Malgaşça: sira (mg)
• Maltaca: melħ (mt) e
• Maranao dili: asin
• Mari dili: шинчал (mhr) (šinčal)
• Mokşa dili: сал (mdf) ( sal )
• Norveççe: salt (no) n
• Osmanlı Türkçesi: طوز‎
• Özbekçe: tuz (uz)
• Pali dili: loṇa (pi) n
• Romanşça: sal (rm) e, sel (rm) e
• Rusça: соль (ru) d (solʹ)
• Sarduca: sali (sc)
• Sulukça: asin (tsg)
• Sunda dili: ᮅᮚᮂ (su) (uyah)
• Şorca: tus
• Tagalogca: asin (tl)

  Kırım Tatarcası: tuz (crh)

• Tayca: เกลือ (th) (glʉʉa)
• Tibetçe: ཚྭ (bo) (tshwa)
• Türkmence: duz (tk), duuz (tk), şoor (tk)
• Vietnamca: muối (vi)
• Volapük: sal (vo)
• Yahudi İspanyolcası: sal (lad)
• Yunanca: αλάτι (el) n (aláti)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "tuz" maddesi

Gagavuzca

Köken

Eski Türkçe tuz

Ad

tuz

1. (baharatlar, kimya) tuz

Kaynakça

• Etymological Dictionaries - Andras Rajki

Kırım Tatarcası

Ad

tuz

1. (baharatlar, kimya) tuz

Özbekçe

Ad

tuz (çoğulu tuzlar)

1. (baharatlar, kimya) tuz