deney

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /deˈnej/
• Heceleme: de‧ney

Ad

deney (belirtme hâli deneyi, çoğulu deneyler)

Bir deneyi anlatan çizim.

1. (bilim) Bilimsel bir gerçeği göstermek, bir yasayı doğrulamak, bir varsayımı kanıtlamak amacıyla yapılan işlem.
   • eş anlamlısı: tecrübe
   • Senelerdir gece gündüz elektrik yüklü deneyler yapa yapa sinir küpüne döndüğüne inanırdı içten içe.
2. deneyim.
   • «İçelim,» dedi. Bunu derken görmüş geçirmiş, deneyleri olan usta bir tutuklunun birçok şeyi hafife alan yarı alaycı, küçümser tavrını gözden kaçırmadın.

     — 1983, Erdal Öz, Yaralısın, 10. baskı, Can Sanat Yayınları, s. 56

Çekimleme

deneyin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	deney	deneyler
belirtme	deneyi	deneyleri
yönelme	deneye	deneylere
bulunma	deneyde	deneylerde
ayrılma	deneyden	deneylerden
tamlayan	deneyin	deneylerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	deneyim	deneylerim
belirtme	deneyimi	deneylerimi
yönelme	deneyime	deneylerime
bulunma	deneyimde	deneylerimde
ayrılma	deneyimden	deneylerimden
tamlayan	deneyimin	deneylerimin
2. tekil (senin)
yalın	deneyin	deneylerin
belirtme	deneyini	deneylerini
yönelme	deneyine	deneylerine
bulunma	deneyinde	deneylerinde
ayrılma	deneyinden	deneylerinden
tamlayan	deneyinin	deneylerinin
3. tekil (onun)
yalın	deneyi	deneyleri
belirtme	deneyini	deneylerini
yönelme	deneyine	deneylerine
bulunma	deneyinde	deneylerinde
ayrılma	deneyinden	deneylerinden
tamlayan	deneyinin	deneylerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	deneyimiz	deneylerimiz
belirtme	deneyimizi	deneylerimizi
yönelme	deneyimize	deneylerimize
bulunma	deneyimizde	deneylerimizde
ayrılma	deneyimizden	deneylerimizden
tamlayan	deneyimizin	deneylerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	deneyiniz	deneyleriniz
belirtme	deneyinizi	deneylerinizi
yönelme	deneyinize	deneylerinize
bulunma	deneyinizde	deneylerinizde
ayrılma	deneyinizden	deneylerinizden
tamlayan	deneyinizin	deneylerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	deneyi	deneyleri
belirtme	deneyini	deneylerini
yönelme	deneyine	deneylerine
bulunma	deneyinde	deneylerinde
ayrılma	deneyinden	deneylerinden
tamlayan	deneyinin	deneylerinin

Türetilmiş kavramlar

deney kabı, deney tüpü, deneyüstü, sosyal deney

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: Experiment (de)
• Azerice: eksperiment (az), elmi təcrübə (az)
• Fince: tutkimus (fi), koe (fi), kokeilu (fi), testaus (fi)
• Fransızca: expérience (fr)
• İbranice: מבחנה‎ (he) (mavkhena), ניסוי‎ (he) (nisuy)
• İngilizce: experience (en)
• Kırgızca: ilimiy tajırıyba (ky)
• Kürtçe: ezmûn (ku)
• Rusça: эксперимент (ru) e (eksperiment), опыт (ru) e (opıt), испытание (ru) (ispıtaniye)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "deney".
  TDK Özel Sözlük'te: deney"

• Kubbealtı Lugatı'nda "DENEY :"
• Nişanyan Sözlük'te: deney.

Ek okumalar

• Vikipedi'de deney