buz

Ayrıca bakınız: büz

Türkçe

Köken

Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (būz, “donmuş şey, buz”) sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Proto-Türkçe tanıksız veya yeniden kurulmuş [Madde?] (*būŕ) sözcüğünden evrilmiştir.

Söyleniş

IPA^(anahtar): /ˈbuz/
Heceleme: buz
Ses (dosya)

Ad

buz (belirtme hâli buzu, çoğulu buzlar)

(su) Donarak katı duruma gelmiş su.
- "Hep kar yağmıştı, her yer buzdu." - Tarık Dursun K

Çekimleme

buzun çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	buz	buzlar
belirtme	buzu	buzları
yönelme	buza	buzlara
bulunma	buzda	buzlarda
ayrılma	buzdan	buzlardan
tamlayan	buzun	buzların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	buzum	buzlarım
belirtme	buzumu	buzlarımı
yönelme	buzuma	buzlarıma
bulunma	buzumda	buzlarımda
ayrılma	buzumdan	buzlarımdan
tamlayan	buzumun	buzlarımın
2. tekil (senin)
yalın	buzun	buzların
belirtme	buzunu	buzlarını
yönelme	buzuna	buzlarına
bulunma	buzunda	buzlarında
ayrılma	buzundan	buzlarından
tamlayan	buzunun	buzlarının
3. tekil (onun)
yalın	buzu	buzları
belirtme	buzunu	buzlarını
yönelme	buzuna	buzlarına
bulunma	buzunda	buzlarında
ayrılma	buzundan	buzlarından
tamlayan	buzunun	buzlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	buzumuz	buzlarımız
belirtme	buzumuzu	buzlarımızı
yönelme	buzumuza	buzlarımıza
bulunma	buzumuzda	buzlarımızda
ayrılma	buzumuzdan	buzlarımızdan
tamlayan	buzumuzun	buzlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	buzunuz	buzlarınız
belirtme	buzunuzu	buzlarınızı
yönelme	buzunuza	buzlarınıza
bulunma	buzunuzda	buzlarınızda
ayrılma	buzunuzdan	buzlarınızdan
tamlayan	buzunuzun	buzlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	buzu	buzları
belirtme	buzunu	buzlarını
yönelme	buzuna	buzlarına
bulunma	buzunda	buzlarında
ayrılma	buzundan	buzlarından
tamlayan	buzunun	buzlarının

Ön ad

buz

(mecaz) Çok soğuk bir etki uyandıran (şey veya kimse).
- Bu romanın neresini beğendiniz? Buz!

Deyimler

buz bağlamak, buz gibi, buz gibi soğumak, buz kesilmek, buz kesmek, buzlar çözülmek, buz tutmak, buz üstüne yazı yazmak

Türetilmiş kavramlar

buz beyazı, buzçözer, buz dağı, buz dansı, buz demiri, buzdolabı, buz duvarı, buzhane, buz hokeyi, buz ışığı, buz kalıbı, buz kayığı, buzkıran, buz mavisi, buz pateni, buz serabı, buz sisi, buz torbası, buz yalağı, deniz buzu

Çeviriler

çeviriler

Afrikanca: ys (af)
Almanca: Eis (de)
Arapça: ثلج‎ (ar)
Arnavutça: akull (sq)
Aymaraca: chhullunkhaya (ay)
Azerice: buz (az)
Baskça: izotza (eu)
Bretonca: rev (br), skorn (br)
Bulgarca: лед (bg) (led)
Calo dili: jecó
Çekçe: led (cs)
Danca: is (da)
Endonezce: es (id)
Esperanto dili: glacio (eo)
Estonca: jää (et)
Farsça: منجمد كردن‎ (fa)
Felemenkçe: ijs (nl)
Fince: jää (fi)
Fransızca: glace (fr)
Gagavuzca: buz (gag)
Galce: iâ (cy)
Galiçyaca: xeo (gl)
Gucaratça: બરફ (gu) (baraph)
Hausaca: ƙanƙara (ha)
Hintçe: बर्फ़ (hi) (barf)
İbranice: קרח‎ (he), אײַז‎ (he), יילו‎ (he)
İngilizce: ice (en)
İrlandaca: oighear (ga)
İspanyolca: hielo (es)
İsveççe: is (sv)
İtalyanca: ghiaccio (it)
İzlandaca: ís (is)
Japonca: 氷 (ja)
Katalanca: gel (ca)
Keçuva dili: chhullunka (qu)
Kırım Tatarcası: buz (crh)
Kürtçe: qeşa (ku)
Latince: glacies (la)
Lehçe: lód (pl)
Litvanca: ledas (lt)
Macarca: jég (hu)
Malgaşça: vaingan-drano (mg)
Marathi dili: बर्फ (mr) (barph)
Norveççe: is (no)
Portekizce: gelo (pt)
Rumence: gheaþã (ro)
Rusça: лёд (ru) (ljod)
Sanskritçe: हिमं (sa) (himaṃ)
Sarduca: ghiaciu (sc)
Savahili dili: barafu (sw)
Sırp-Hırvatça: zaleðivanje (sh), лед (sh)
Somalice: baraf (so)
Tagalogca: yelo (tl)
Tatarca: boz (tt)
Tayca: น้ำแข็ง (th) [nâm kɔ̂ːn]
Tuvaca: дош (tyv) (doš)
Türkmence: buuz (tk), buz (tk)
Ukraynaca: лід (uk) (lid), крига (uk) (krığa)
Vepsice: jä (vep)
Yahudi İspanyolcası: yelo (lad)
Yunanca: πάγος (el) (págos)

Kaynakça

TDK Türkçe Sözlük'te: "buz".
TDK Özel Sözlük'te: buz"

Kubbealtı Lugatı'nda "BUZ :"
Nişanyan Sözlük'te: buz.

Ek okumalar

Vikipedi'de buz

Atasözleri

Para isteme benden, buz gibi soğurum senden

Azerice

Ad

buz

(okyanus bilimi, meteoroloji) buz

Kumanca

Eylem

buz

Kırım Tatarcası

Ad

buz

(okyanus bilimi, meteoroloji) buz

Kaynakça

“buz”, Luğatçıq (Rusça)

Türkmence

Ad

buz

(okyanus bilimi, meteoroloji) buz