زيد

Arapça

Köken 1

زَادَ‎ (zāde, “arttırmak (geçişsiz)”) kelimesinin kazandırma kipi (causative) (ز ي د‎ (z-y-d)).

Eylem

زَيَّدَ (zeyyede) II, geniş zaman يُزَيِّدُ‎‎ (yüzeyyidü)

1. fahiş fiyata satın almak
2. fiyatı yükseltmek
3. (geçişli) artırmak, büyümek, çarpmak

Çekimleme

زَيَّدَ

çekimi (biçim-II sahih)

mastar الْمَصْدَر						تَزْيِيد‎ tezyīd
ism-i fail اِسْم الْفَاعِل						مُزَيِّد‎ müzeyyid
ism-i meful اِسْم الْمَفْعُول						مُزَيَّد‎ müzeyyed
etken eylem الْفِعْل الْمَعْلُوم
		tekil الْمُفْرَد				ikil الْمُثَنَّى			çoğul الْجَمْع
		1. kişi الْمُتَكَلِّم	2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب		2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب		1. kişi الْمُتَكَلِّم	2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب
geçmiş zaman الْمَاضِي	eril	زَيَّدْتُ‎ zeyyedtü	زَيَّدْتَ‎ zeyyedte	زَيَّدَ zeyyede		زَيَّدْتُمَا‎ zeyyedtümā	زَيَّدَا‎ zeyyedā		زَيَّدْنَا‎ zeyyednā	زَيَّدْتُمْ‎ zeyyedtüm	زَيَّدُوا‎ zeyyedū
	dişil		زَيَّدْتِ‎ zeyyedti	زَيَّدَتْ‎ zeyyedet			زَيَّدَتَا‎ zeyyedetā			زَيَّدْتُنَّ‎ zeyyedtünne	زَيَّدْنَ‎ zeyyedne
geniş zaman الْمُضَارِع	eril	أُزَيِّدُ‎ ʾüzeyyidü	تُزَيِّدُ‎ tüzeyyidü	يُزَيِّدُ‎ yüzeyyidü		تُزَيِّدَانِ‎ tüzeyyidāni	يُزَيِّدَانِ‎ yüzeyyidāni		نُزَيِّدُ‎ nüzeyyidü	تُزَيِّدُونَ‎ tüzeyyidūne	يُزَيِّدُونَ‎ yüzeyyidūne
	dişil		تُزَيِّدِينَ‎ tüzeyyidīne	تُزَيِّدُ‎ tüzeyyidü			تُزَيِّدَانِ‎ tüzeyyidāni			تُزَيِّدْنَ‎ tüzeyyidne	يُزَيِّدْنَ‎ yüzeyyidne
geniş zaman mansub الْمُضَارِع الْمَنْصُوب	eril	أُزَيِّدَ‎ ʾüzeyyide	تُزَيِّدَ‎ tüzeyyide	يُزَيِّدَ‎ yüzeyyide		تُزَيِّدَا‎ tüzeyyidā	يُزَيِّدَا‎ yüzeyyidā		نُزَيِّدَ‎ nüzeyyide	تُزَيِّدُوا‎ tüzeyyidū	يُزَيِّدُوا‎ yüzeyyidū
	dişil		تُزَيِّدِي‎ tüzeyyidī	تُزَيِّدَ‎ tüzeyyide			تُزَيِّدَا‎ tüzeyyidā			تُزَيِّدْنَ‎ tüzeyyidne	يُزَيِّدْنَ‎ yüzeyyidne
geniş zaman meczum الْمُضَارِع الْمَجْزُوم	eril	أُزَيِّدْ‎ ʾüzeyyid	تُزَيِّدْ‎ tüzeyyid	يُزَيِّدْ‎ yüzeyyid		تُزَيِّدَا‎ tüzeyyidā	يُزَيِّدَا‎ yüzeyyidā		نُزَيِّدْ‎ nüzeyyid	تُزَيِّدُوا‎ tüzeyyidū	يُزَيِّدُوا‎ yüzeyyidū
	dişil		تُزَيِّدِي‎ tüzeyyidī	تُزَيِّدْ‎ tüzeyyid			تُزَيِّدَا‎ tüzeyyidā			تُزَيِّدْنَ‎ tüzeyyidne	يُزَيِّدْنَ‎ yüzeyyidne
emir الْأَمْر	eril		زَيِّدْ zeyyid			زَيِّدَا‎ zeyyidā				زَيِّدُوا‎ zeyyidū
	dişil		زَيِّدِي‎ zeyyidī							زَيِّدْنَ‎ zeyyidne
edilgen eylem الْفِعْل الْمَجْهُول
		tekil الْمُفْرَد				ikil الْمُثَنَّى			çoğul الْجَمْع
		1. kişi الْمُتَكَلِّم	2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب		2. kişi الْمُwخَاطَب	3. kişi الْغَائِب		1. kişi الْمُتَكَلِّم	2. kişi الْمُخَاطَب	3. kişi الْغَائِب
geçmiş zaman الْمَاضِي	eril	زُيِّدْتُ‎ züyyidtü	زُيِّدْتَ‎ züyyidte	زُيِّدَ züyyide		زُيِّدْتُمَا‎ züyyidtümā	زُيِّدَا‎ züyyidā		زُيِّدْنَا‎ züyyidnā	زُيِّدْتُمْ‎ züyyidtüm	زُيِّدُوا‎ züyyidū
	dişil		زُيِّدْتِ‎ züyyidti	زُيِّدَتْ‎ züyyidet			زُيِّدَتَا‎ züyyidetā			زُيِّدْتُنَّ‎ züyyidtünne	زُيِّدْنَ‎ züyyidne
geniş zaman الْمُضَارِع	eril	أُزَيَّدُ‎ ʾüzeyyedü	تُزَيَّدُ‎ tüzeyyedü	يُزَيَّدُ‎ yüzeyyedü		تُزَيَّدَانِ‎ tüzeyyedāni	يُزَيَّدَانِ‎ yüzeyyedāni		نُزَيَّدُ‎ nüzeyyedü	تُزَيَّدُونَ‎ tüzeyyedūne	يُزَيَّدُونَ‎ yüzeyyedūne
	dişil		تُزَيَّدِينَ‎ tüzeyyedīne	تُزَيَّدُ‎ tüzeyyedü			تُزَيَّدَانِ‎ tüzeyyedāni			تُزَيَّدْنَ‎ tüzeyyedne	يُزَيَّدْنَ‎ yüzeyyedne
geniş zaman mansub الْمُضَارِع الْمَنْصُوب	eril	أُزَيَّدَ‎ ʾüzeyyede	تُزَيَّدَ‎ tüzeyyede	يُزَيَّدَ‎ yüzeyyede		تُزَيَّدَا‎ tüzeyyedā	يُزَيَّدَا‎ yüzeyyedā		نُزَيَّدَ‎ nüzeyyede	تُزَيَّدُوا‎ tüzeyyedū	يُزَيَّدُوا‎ yüzeyyedū
	dişil		تُزَيَّدِي‎ tüzeyyedī	تُزَيَّدَ‎ tüzeyyede			تُزَيَّدَا‎ tüzeyyedā			تُزَيَّدْنَ‎ tüzeyyedne	يُزَيَّدْنَ‎ yüzeyyedne
geniş zaman meczum الْمُضَارِع الْمَجْزُوم	eril	أُزَيَّدْ‎ ʾüzeyyed	تُزَيَّدْ‎ tüzeyyed	يُزَيَّدْ‎ yüzeyyed		تُزَيَّدَا‎ tüzeyyedā	يُزَيَّدَا‎ yüzeyyedā		نُزَيَّدْ‎ nüzeyyed	تُزَيَّدُوا‎ tüzeyyedū	يُزَيَّدُوا‎ yüzeyyedū
	dişil		تُزَيَّدِي‎ tüzeyyedī	تُزَيَّدْ‎ tüzeyyed			تُزَيَّدَا‎ tüzeyyedā			تُزَيَّدْنَ‎ tüzeyyedne	يُزَيَّدْنَ‎ yüzeyyedne

Kaynaklar

• Lane (1863). Arabic-English Lexicon.
• (1884) The Student's Arabic–English Dictionary.

Köken 2

Özel ad

زَيْد (zeyd) e

1. Bir erkek ismi.

Çekimleme

زَيْد (zeyd) ad çekimi

tekil	basit tekil munsarıf
	belirsiz	belirli	kurgu
ölçüsüz	—	زَيْد zeyd	—
yalın	—	زَيْدٌ zeydün	—
belirtme	—	زَيْدًا‎ zeyden	—
tamlayan	—	زَيْدٍ zeydin	—

Türetilmiş kavramlar

• زَيْدِيّ‎ (zeydiyy, “Zeydî”)
• زَيْدِيَّة‎ (zeydiyye, “Zeydîlik”)

Köken 3

Eylem

زِيدَ (zīde)

1. زَادَ‎ (zāde) sözcüğünün üçüncü şahıs eril tekil geçmiş zaman edilgen çekimi