kara

Vikisözlük sitesinden

Bu madde 2007 yılında 3. haftanın sözcüğüydü.

Konu başlıkları 1 Türkçe 1.1 Ad 1.2 Sıfat 2 Gagavuzca 2.1 Ad 3 Çağatayca 3.1 Ad 4 Ladino 4.1 Ad 4.2 Şablon:Moğolca

[değiştir]

[değiştir] Ad

Durum	Tekil	Çoğul
Yalın	kara	karalar
Belirtme (-i)	karayı	karaları
Yönelme (-e)	karaya	karalara
Bulunma (-de)	karada	karalarda
Çıkma (-den)	karadan	karalardan
Tamlayan	karanın	karaların

Tireleme ka·ra, "Çoğul:" ka·ra·lar

Söyleniş

Ses Dosyası: kara, "Çoğul:" karalar

IPA: /kɑɾɑ/, "Çoğul:" /kɑɾɑlɑɾ/

Eski Yazı: قرا

Kiril:

Anlamlar

[1] (renk) En koyu renk    

[1a] kara renkli olan

[1b] koyu renkli, kara ciltli, esmer

[2] karanlık, körlük

[3] (mecaz) uğursuzluk, üzüntü, keder, utanç

[3a] (mecaz) iftira

[4] Yeryüzünün denizle örtülü olmayan bölümü, toprak

Köken

[1-3] (Eski Türkçe) Türkçenin en eski yazılı belgesi olan Orhun yazıtlarında (8. yy) kara sözcüğüne sekiz yerde "fakir veya sıradan halk, avam", üç yerde "siyah renk" anlamında sıfat olmak üzere toplam 11 kez rastlanır.

[4] (Arapça)

Eş Anlamlılar

[1][1a] siyah

[1b] siyah, siyahi, yağız, esmer

Karşıt Anlamlılar

[1][1a][1b][3][3a] ak, beyaz

Atasözleri

Ak akçe kara gün içindir

Ak curun akmazsa kara curun kol gibi

Ak gün ağartır, kara gün karartır

Ak koyun ak bacağından, kara koyun kara bacağından asılır

Ak koyun kara koyun geçit başında belli olur

Ak koyunun kara kuzusu da olur

[1b] Karaya sabun, deliye öğüt neylesin

[3] karalar bağlamak, karalar giymek

[3a] kara çalmak, kara sürmek

Sözcük Birliktelikleri

[1] acıkara, yağlı kara, yanıkara, fildişi karası

[2] papazkarası

[2] horozkarası, tavuk karası

[3] yürek karası, yüz karası

Çeviriler

[değiştir] Sıfat

Yalın	Karşılaştırma	Üstünlük
kara	daha kara	en kara

Anlamlar

[1] kara renkli

[1a] koyu renkli, esmer

[1b] zenci

[2] ışıktan yoksun, karanlık

[2a] (eskimiş) kuzey

[2b] gözü görmez, kör

[3] (mecaz) şom, uğursuz, üzüntü veren, utandıran

[3a] (mecaz) üzgün, kederli, utanç duyan

[4] (mecaz) basit, fakir, incelikten yoksun

[5] güzel Kaynak : "Kara Mustafa Paşa" Sempozyumu kitabı. Örnek:"Kara gözlüm " veya "neredesin karam(güzelim)?" Kara Osmanlar

[6] kötü  ; Örnek:kara talih

Karşıt Anlamlılar

[1] ak, beyaz

Atasözleri

Ak akçe kara gün içindir, Ak koyunun kara kuzusu da olur, Dost kara günde belli olur, İsteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzü, Kara haber tez duyulur, Ne karanlıkta yat, ne kara düş gör, Ramazanda yalan söyleyenin bayramda yüzü kara olur, Ramazanda oruç yiyenin bayramda yüzü kara olur, Saçı ak mı kara mı, belli olmak, Verirsen veresiye, batarsın kara suya

Deyimler

aralarına kara kedi girmek

kara çalmak

kara gün dostu

kara haber

kara kara düşünmek

on parmağında on kara

[1] aralarından kara kedi geçmek, kara kara düşünmek

Sözcük Birliktelikleri

[1][1a] karaağaç, karaardıç, karaasma, karaayak, karabacak, karabakal, karabaldır, karabalık, karaballık, karabaş, karabatak, karabiber, kara boya, karaböce, karabuğday, karabulak, karabulut, kara bulut, karaburçak, karaciğer, kara cümle, karaçalı, karaçam, karaçav, karaçavuş, karaçayır, Karadağ, kara damaklı, karadavar, karadul, karadut, kara düş, kara elmas, kara et, karafatma, karagevrek, karagöz, Karagöz, karagül, karagürgen, karahalile, karahindiba, karahumma, karaiğne, karakabarcık, karakaçan, karakafes, kara kalem, kara kaplı kitap, karakarga, karakaş, kara kaş, karakavak, karakavuk, karakavza, kara kavruk, karakeçi, kara kehribar, karakeme, karakılçık, kara keş, kara koca, karakoncolos, karakucak, karakul, karakulak, kara kullukçu, kara kuru, kara kusmuk, karakuş, karakutu, karalahana, karaleylek, kara maşa, karasakız, kara sarı, karasığır, karasinek, kara su, karataban, kara tahta, karatavuk, kara tren, karaturp, kara yağız,karayaka, karayandık, karayanık, karayemiş, kara yer, karayılan, baldırıkara, karnıkara, karnı kara, sırtıkara

[1b] Kara Afrika, kara derili, kara ırk, kara kıta

[2] kara kutu, gözü kara

[2a] Karadeniz, karayel

[3] kara ağızlı, kara baht, karabasan, kara gün, kara haber, kara kış, kara kuvvet, kara liste, kara mizah, kara para, kara pazar, kara sevda, kara yas, kara yazı, kara yüz, ağzı kara, bağrı kara, bahtı kara, gönlü kara, yüzü kara

[4] kara cahil, kara düzen, kara ev, kara fırın, kara kovan, kara saban, kara yurt

Çeviriler

---

Türetilmiş Kavramlar

karaca, karalamak, karamsar, karanlık, kararmak, karartmak

Anagramlar:

arak, arka

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] kara

Köken

[1] (Eski Türkçe) qara

Çeviriler

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] Siyah, kuru, yer, deniz kenari, sahil, adak

[değiştir]

[değiştir] Ad

Anlamlar

[1] yüz

[değiştir] Şablon:Moğolca

[1] bakmak , gözlemek Örnek:Karakol

Kaynaklar

• Türk Dil Kurumu: "kara"

• Sözlerin Soyağacı: kara

• Etymological Dictionaries - Andras Rajki
• KÚNOS, Dr IGNAZ (1902). Şeyh Süleyman Efendi, Çağatayca-Osmanlıca Sözlük.. Budapest: Section Orientale de la Société Ethnographique Tongroise.

Ayrıca Bakınız

• Vikipedi Maddesi: "kara"
• Google ile Vikipedide ara: kara