قميص

Arapça

(arkaik): bornoz; cübbe; entari

(arkaik): kollu üst elbise

(modern): cübbe

Köken

ق م ص‎ (ḳ m ṣ). Muhtemelen Latince camisia sözcüğünden nakledildi, o da Ana Cermence *hamiþiją sözcüğünden. Compare Süryanice ܩܡܝܨܬܐ‎ ile kıyaslayınız.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /qa.miːsˤ/

• Ses

  (dosya)

Ad

قَمِيص (ḳamīṣ) e (çoğul قُمْصَان‎ (ḳumṣān) veya أَقْمِصَة‎ (ʾaḳmiṣa))

1. (arkaik) bornoz; cübbe; entari
   • كَانَ أَحَبَّ الثِّيَابِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقَمِيصُ

     ar

     — ʾAbū Dawūd, ar:السنن
   • يَا عُثْمَانُ إِنَّهُ لَعَلَّ اللَّهَ يُقَمِّصُكَ قَمِيصًا، فَإِنْ أَرَادُوكَ عَلَى خَلْعِهِ فَلَا تَخْلَعْهُ لَهُمْ

     ar

     — al-Tirmiḏī, ar:الجامع الصحيح
   • قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْإِسْبَالُ فِي الْإِزَارِ، وَالْقَمِيصِ، وَالْعِمَامَةِ مَنْ جَرَّ مِنْهَا شَيْئًا خُيَلَاءَ لَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

     ar

     — al-Nasāʾī, ar:السنن الصغرى
2. (modern) kısa ve genellikle vücuda oturan üst vücut dış elbise; kollu bir üst; bir gömlek (tişört veya elbiseli gömlek gibi)

Çekimleme

قَمِيص (ḳamīṣ) ad çekimi

tekil	basit tekil munsarıf
	belirtisiz	belirtili	izafet
ölçüsüz	قَمِيص ḳamīṣ	الْقَمِيص el-ḳamīṣ	قَمِيص ḳamīṣ
yalın	قَمِيصٌ ḳamīṣun	الْقَمِيصُ el-ḳamīṣu	قَمِيصُ ḳamīṣu
belirtme	قَمِيصًا ḳamīṣan	الْقَمِيصَ el-ḳamīṣa	قَمِيصَ ḳamīṣa
tamlayan	قَمِيصٍ ḳamīṣin	الْقَمِيصِ el-ḳamīṣi	قَمِيصِ ḳamīṣi
ikil	belirtisiz	belirtili	izafet
ölçüsüz	قَمِيصَيْن ḳamīṣayn	الْقَمِيصَيْن el-ḳamīṣayn	قَمِيصَيْ ḳamīṣay
yalın	قَمِيصَانِ ḳamīṣāni	الْقَمِيصَانِ el-ḳamīṣāni	قَمِيصَا ḳamīṣā
belirtme	قَمِيصَيْنِ ḳamīṣayni	الْقَمِيصَيْنِ el-ḳamīṣayni	قَمِيصَيْ ḳamīṣay
tamlayan	قَمِيصَيْنِ ḳamīṣayni	الْقَمِيصَيْنِ el-ḳamīṣayni	قَمِيصَيْ ḳamīṣay
çoğul	basit cem'-i mükesser munsarıf
	belirtisiz	belirtili	izafet
ölçüsüz	قُمْصَان ḳumṣān	الْقُمْصَان el-ḳumṣān	قُمْصَان ḳumṣān
yalın	قُمْصَانٌ ḳumṣānün	الْقُمْصَانُ el-ḳumṣānü	قُمْصَانُ ḳumṣānü
belirtme	قُمْصَانًا ḳumṣānen	الْقُمْصَانَ el-ḳumṣāne	قُمْصَانَ ḳumṣāne
tamlayan	قُمْصَانٍ ḳumṣānin	الْقُمْصَانِ el-ḳumṣāni	قُمْصَانِ ḳumṣāni

Türetilmiş kavramlar

• قَمَّصَ‎ (ḳammaṣa)
• تَقَمَّصَ‎ (taḳammaṣa)
• قَمِيص نَوْم‎ (ḳamīṣ nevm, “entari”)

Türevleri

• İngilizce: kamees
• Maltaca: qmis
• Urduca: قمیض‎

Ayrıca bakınız

• دِرْع‎ (dirʿ, “kadın ev elbisesi”)
• بُرْنُس‎ (bürnus, “bornoz”)

Osmanlı Türkçesi

Köken

Arapça ْقَمِيص‎ (ḳamīṣ).

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ka.ˈmiːs/

Ad

قميص (kamîs)

1. (giyim) gömlek

Çekimleme

قميص (kamîs) adının çekimi

	tekil	çoğul
yalın	قميص kamîs	قميصلر kamîsler
belirtme	قميصی kamîsi	قميصلری kamîsleri
yönelme	قميصه kamîse	قميصلره kamîslere
bulunma	قميصده kamîste	قميصلرده kamîslerde
ayrılma	قميصدن kamîsten	قميصلردن kamîslerden
tamlayan	قميصڭ kamîsiŋ	قميصلرڭ kamîsleriŋ
iyelik
	tekil	çoğul
1. tekil (benim) بنم	قميصم kamîsim	قميصلرم kamîslerim
2. tekil (senin) سنڭ	قميصڭ kamîsiŋ	قميصلرڭ kamîsleriŋ
3. tekil (onun) اونڭ	قميصی kamîsi	قميصلری kamîsleri
1. çoğul (bizim) بزم	قميصمز kamîsimiz	قميصلرمز kamîslerimiz
2. çoğul (sizin) سزڭ	قميصڭز kamîsiŋiz	قميصلرڭز kamîsleriŋiz
3. çoğul (onların) اونلرڭ	قميصی kamîsi veya قميصلری kamîsleri