dalkavuk

Türkçe

Anlamlar

[1] Kendisine çıkar ve yarar sağlayacak olanlara aşırı bir saygı ve hayranlık göstererek yaranmak isteyen kimse.

[2] Saraylarda devlet büyüklerini nükteli sözlerle eğlendiren kimse

Açıklamalar

[1] Kişinin, işinin yolunda gitmesi, bir işin kendi arzusuna uygun olması veya bir kurumda veya kişisel ilişkide kendisine tanınan konumun sürmesi için, kendisinden üst durumda olan, örneğin kendisini işten çıkartması, kurumdan uzaklaştırması, terfi etmesini önlemesi veya daha düşük makam ve rütbeye indirilmesi yetkisini elinde tutan veya böyle yetkileri olan kişiler üzerinde etkili olabilecek kişilerin her arzusuna boyun eğmek, görüş ve düşüncelerini tartışmasız onaylamak.

Özek çıkar sağlamak amacıyla bunu sağlayabilecek olan kişilere aşırı saygı ve hayran olduğu izlenimini verecek şekilde yaranmaya çalışan kimse. TDS Sözlüğünde eş anlamlı kelimeler olarak: Şaklaban, yağcı, yalaka, yağdanlık, yalpak zikrediliyor.

TDS sözlüğü ayrıca "Saraylarda devlet büyüklerini nükteli sözlerle eğlendiren kimse" gibi tarihsel nitelikli bir anlam da veriyor. Başka kaynaklarda kelimenin türediği somut durumu, başkasının her sözünü onaylayan kişinin başını sürekli öne salladığı ve bu sırada başındaki kavuğun, dal gibi sallandığı görüntüsüne benzetenler vardır.

Köken

[1] (Türkçe)

Eş anlamlılar

[1] şaklaban

Kaynaklar

• Türk Dil Kurumu: "dalkavuk"