ışık

Ayrıca bakınız: Işık, isik

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi ايشيق‎.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ɯˈʃɯk/
• Heceleme: ı‧şık

Ad

ışık (belirtme hâli ışığı, çoğulu ışıklar)

Işık, denizin üstünde parlıyor. (1)

Işıklar. (2)

Binanın ışıkları açık. (3)

1. (optik) Cisimleri görmeyi, renkleri ayırt etmeyi sağlayan fiziksel enerji.
   • eş anlamlıları: çerağ, ziya, nur, şavk
   • "Okuyabilmek için kapıdaki ışık yeterli değildi." - Halide Edip Adıvar
2. (aletler) yeri aydınlatmaya yarayan araç
   •  Bir gece yatmışken kalktı, bitişik odaya girdi, ışığı yaktı. — Y. Atılgan
3. (elektrik) Aydınlanma için kullanılan elektrik.
   •  Apartmandaki dairelerin ışıkları kapalı, herkes mışıl mışıl uyuyor olmalı. — A. Ümit
4. (mecaz) sevinç, mutluluk veya zekâdan doğan, özellikle yüzde ve gözlerde beliren parıltı.
   •  Bütün gözlerden mânâlı ışıklar sıçrıyordu. — P. Safa
5. (mecaz) yol gösteren, aydınlatan kimse, düşünce, eser v.s.
   •  Sevgili Behçet Necatigil şiirimizin vazgeçilmez ışıklarından biri olarak ayrıldı aramızdan. — N. Cumalı
6. (optik) Yüksek derecede ısıtılan cisimlerin veya çeşitli enerji biçimleriyle uyarılan cisimlerin gaz ışı yaydığı gözle görülen ışıma.

Çekimleme

ışığın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	ışık	ışıklar
belirtme	ışığı	ışıkları
yönelme	ışığa	ışıklara
bulunma	ışıkta	ışıklarda
ayrılma	ışıktan	ışıklardan
tamlayan	ışığın	ışıkların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	ışığım	ışıklarım
belirtme	ışığımı	ışıklarımı
yönelme	ışığıma	ışıklarıma
bulunma	ışığımda	ışıklarımda
ayrılma	ışığımdan	ışıklarımdan
tamlayan	ışığımın	ışıklarımın
2. tekil (senin)
yalın	ışığın	ışıkların
belirtme	ışığını	ışıklarını
yönelme	ışığına	ışıklarına
bulunma	ışığında	ışıklarında
ayrılma	ışığından	ışıklarından
tamlayan	ışığının	ışıklarının
3. tekil (onun)
yalın	ışığı	ışıkları
belirtme	ışığını	ışıklarını
yönelme	ışığına	ışıklarına
bulunma	ışığında	ışıklarında
ayrılma	ışığından	ışıklarından
tamlayan	ışığının	ışıklarının
1. çoğul (bizim)
yalın	ışığımız	ışıklarımız
belirtme	ışığımızı	ışıklarımızı
yönelme	ışığımıza	ışıklarımıza
bulunma	ışığımızda	ışıklarımızda
ayrılma	ışığımızdan	ışıklarımızdan
tamlayan	ışığımızın	ışıklarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	ışığınız	ışıklarınız
belirtme	ışığınızı	ışıklarınızı
yönelme	ışığınıza	ışıklarınıza
bulunma	ışığınızda	ışıklarınızda
ayrılma	ışığınızdan	ışıklarınızdan
tamlayan	ışığınızın	ışıklarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	ışığı	ışıkları
belirtme	ışığını	ışıklarını
yönelme	ışığına	ışıklarına
bulunma	ışığında	ışıklarında
ayrılma	ışığından	ışıklarından
tamlayan	ışığının	ışıklarının

Atasözleri

• mum dibine ışık vermez

Deyimler

ışığı altında, ışık almak, ışık tutmak

Türetilmiş kavramlar

ışık akısı, ışık aylası, ışık aynası, ışık bacası, ışık çanağı, ışık değneği, ışık demeti, ışık eğrisi, ışık göçüm, ışık gölge, ışık hızı, ışık ışık, ışık ışını, ışıkkesen, ışık kirliliği, ışık korkusu, ışık küre, ışıkölçer, ışık ölçümü, ışık yılı, ışık yuvarı, ışığa doğrulum, ışığa göçüm, dağınık ışık, yeşil ışık, ay ışığı, burçlar ışığı, buz ışığı, gün ışığı, güven ışığı, projektör ışığı, umut ışığı

Çeviriler

çeviriler

• Aari dili: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Afrikaanca: lig (af)
• Almanca: Licht (de) n
• Arapça: ضَوْءٌ‎ (ar) e (ḍavʾün), نُوْر‎ (ar) e (nüvr) (ilâhî):
• Arnavutça: dritë (sq)
• Azerice: işıq (az)
• Baskça: argi (eu)
• Bretonca: gouloù (br), sklêrijenn (br)
• Bulgarca: осветление (bg) (osvetlenie)
• Çekçe: světlo (cs)
• Çince: 光 (zh) (guāng)
• Esperanto: brilo (eo), heleco (eo), lumo (eo)
• Estonca: valgus (et)
• Felemenkçe: licht (nl)
• Fince: valaisin (fi), valo (fi), valoenergia (fi)
• Fransızca: lumière (fr)
• Galce: golau (cy), goleuni (cy)
• Galiçyaca: luz (gl)
• Gucaratça: પ્રકાશ (gu) (prakāś)
• Hausaca: háske̋ (ha)
• Hintçe: प्रकाश (hi) (prakāś)
• İbranice: אור‎ (he)
• İdo: lumo (io)
• İngilizce: light (en), light fixture (en)
• İrlandaca: solas (ga)
• İspanyolca: luz (es)
• İsveççe: ljus (sv) n
• İtalyanca: luce (it)
• Japonca: 光 (ja), ひかり (ja) [hikari]
• Karaçay-Balkarca: carık (krc)
• Katalanca: llum (ca)
• Kumanca: yarık
• Kürtçe: ronahî (ku), ruhnahî (ku)
• Latince: lumen (la), lux (la)
• Lehçe: światło (pl)
• Letonca: gaisma (lv)
• Macarca: fèny (hu)
• Marathi dili: आलोक (mr) (ālok)
• Norveççe: lys (no) n
• Oksitanca: lum (oc)
• Osmanlı Türkçesi: ايشيق‎ (ota)

*Portekizce: luz (pt)

• Rumence: lumină (ro)
• Rusça: свет (ru) (svet)
• Sanskritçe: आभा (sa) (ābhā)
• Savahili dili: nuru (sw)
• Sicilyaca: luci (scn), lustru (scn)
• Tatarca: ut (tt), yaqtı (tt)
• Türkmence: ýağty (tk), yşyk (tk)
• Vepsice: vauktuz' (vep)
• Yunanca: {ç|el|φως}}
• Zuluca: fiphele (zu)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "ışık".
  TDK Özel Sözlük'te: ışık"

• Kubbealtı Lugatı'nda "IŞIK :"
• Nişanyan Sözlük'te: ışık.