tutmak

Türkçe

Eylem

Zaman	Kişi	Çekimli Eylem
Belirli Geçmiş	ben	tuttum
Belirsiz Geçmiş	ben	tutmuşum
Geniş Zaman	ben	tutarım
	sen	tutarsın
	o	tutar
Şimdiki Zaman	ben	tutuyorum
Gelecek Zaman	ben	tutacağım

Eylem çekimi

tutmak -ar

Anlamlar

[1] nesneleri avuç içi ile kavramak

[2] yapışarak ya da sokularak çıkmaz olmak

[3] giyinmesine yardım etmek

[4] bir tümcede eylemden önce ve eylemin kipinde ya da ortaç durumunda kullanıldığında o eylemin anlattığı işin çok beklenmediği, umulmadığı ya da çok uygun düşmediği halde yapıldığını anlatır

[5] sunmak

[6] işgal etmek

[7] izlemek

[8] alıkoymak

[9] bırakmamak

[10] yönelmek

[11] kaplamak, sarmak, bürümek

[12] asılmak, çekmek

[13] bir kimsenin yerini almak

[14] elde bulundurmak, elle kavramak, ele almak

[15] ele geçirmek, yakalamak

[16] avlamak

[17] anlamak, farkına varmak

[18] yanında bulundurmak, alıkoymak

[19] özgürlüğünden yoksun edip bir yere kapamak, tevkif etmek

[20] kaplamak

[21] (kırağı, çiğ, kar için) bir yüzeyde görünür durumda olmak, kalmak

[22] denetimi ve yetkisi altına almak

[23] desteklemek, birinden yana çıkmak

[24] benimsemek, beğenmek

[25] gereğini yapmak, yerine getirmek

[26] uygun gelmek, çelişmez olmak

[27] hizmetine almak ya da kiralamak

[28] (bir işe) herhangi bir anlayışla girişmek

[29] içine girmek; girişmek, yapmak

[30] kocası olmak

[31] dokunmak; etkisini göstermek

[32] (ilenç için) etkisini göstermek, gerçekleşmek, yerine gelmek

[33] (otobüs, vapur, uçak vb. için) Dokunmak, hasta etmek

[34] herhangi bir durumda kalmasını sağlamak

[35] ağrımak, sancımak, musallat olmak

[36] ulaşmak, varmak

[37] para toplamı...-e varmak

[38] uğramak

[39] herhangi bir durumda bulundurmak

[40] varsaymak, farz etmek

[41] hedef olarak almak

[42] alacağa (ya da vereceğe) saymak

[43] yaklaştırmak

[44] edinmek, peyda etmek

[45] kullanmak

[46] bağlamak

[47] başlamak.

[48] beklenen sonucu vermek

[49] iş görebilmek

[50] sürmek, zaman almak

[51] kayıt, zabıt, not sözcüklerine "etmek" anlamıyla yardımcı eylem olarak katılır

Örnekler

[2] Boya tutmadı. Çivi iyi tuttu.

[3] Paltosunu tuttu.

[5] "Aptes aldıktan sonra bu kızcağız hemen karşısına koşmuş, gayet temiz, gayet beyaz, ütülü, mükemmel bir havlu tutmuş."

[6] "Ayakyolundaki muslukları aptes almak için bekleşenler tutmuşlardı."

[7][8][9][10][11][12]"Anlaşıldı, ben duvar diplerini tutup savuşabileceğim, ama sokağa ayağım alışık değil."

[13] "Anlaşıldı, ben duvar diplerini tutup savuşabileceğim, ama sokağa ayağım alışık değil."

[14] Ateşi tutma, elini yakar.

[15] Hırsızı tutmak.

[16] Kuş tutmak. Balık tutmak.

[17] Bir iki yalanını tuttum, çok korktu.

[18] Siz gelinceye kadar çocuğu ben tutarım !

[19] Siz gelinceye kadar çocuğu ben tutarım !

[20] Bu yazı iki sütun tutar.

[21] "Şu yağan kar bir tutsun, seyreyle sen ertesi gün çocukları."

[22] Trafik polisi yolları tuttu.

[23] "Halk şunu tutar, bunu tutmaz diyenler yok mu, en büyük halk düşmanları onlar arasından çıkar."

[24] En tuttuğum romancılardan biridir kendisi.

[25] Sözünü tuttu.

[26] Bu söz ötekini tutuyor.

[27] "Avukat tutacak para nerde bizde bey?"

[28] Yapıyı geniş tuttu.

[29] "Askerden sonra ne iş tutacağını bilmemek kahrediyordu Yusuf'u."

[30] Arkadaşım onun kızkardeşini tutar.

[31] "Besbelli rakı tutmuyordu kendisini. Bir binliği çoktan yarıladığı halde, hâlâ hızını kaybetmemişti."

[32] "Avradın ilenci tutarsa senin iki gözün kör olacak."

[33] "Anlaşıldı, ben duvar diplerini tutup savuşabileceğim, ama sokağa ayağım alışık değil."

[34] "Anlaşıldı, ben duvar diplerini tutup savuşabileceğim, ama sokağa ayağım alışık değil."

[35] "...poker oynanıyor. Yenilirse kızıyor. Başı tutuyor, komşu doktorun hizmetçisini çağırıp çenesini ovduruyor."

[36] 0, şimdi köyü çoktan tutmuştur.

[37] Aldığım şeyler bir milyon tuttu.

[38] Vapur İzmir'i tutmayacakmış. Burasını rüzgâr tutmaz.

[39] Evini, üstünü temiz tutar.

[40] Tutalım ki senin bunda suçun yok...

[41] "Taşa tutarlarmış!... Umurumdaydı sanki! Allah'tan başka kimseden korkmam ben."

[42] On lirayı borcunuza tuttum.

[43] "Biraz toz olsa mendilini burnuna tutar."

[44] Çocuğun yemeğine dikkat etmeli ki biraz et, can tutsun.

[45] Yaşmak tutmak. Ustura tutmak.

[46] "Sütler kaymak tutar tutmaz ordayım."

[47] Küçüğünden tutunuz da en büyüğüne kadar...

[48] Aşı tutmuş. Dikilen ağaç tuttu.

[49] Eli ayağı tutarken...

[50] Bu iş iki saat tuttu.

Köken

[1] (Eski Türkçe)

Deyimler

ağzıyla kuş tutmak

cin tutmak

eli ekmek tutmak

göz önünde tutmak

gözden ırak tutmak

ışık tutmak

mekân tutmak

Türk Dilleri

     

{{fullurl:Şablon:{{{3}}}|action=edit}}

Karaçay Balkarca: orçala (krc) Türkmence: tutmak (tk)

Türkmence

Anlamlar

[1] tutmak

[2] kavramak, yakalamak

Kaynaklar

• Atacanov, Ata (1922). Türkmendolu Yir Sözlüğü.

Çeviriler

     

{{fullurl:Şablon:{{{3}}}|action=edit}}

Kürtçe: [1] girtin (ku)