parmak

[1] parmak
Durum	Tekil	Çoğul
Yalın	parmak	parmaklar
Belirtme (-i)	parmağı	parmakları
Yönelme (-e)	parmağa	parmaklara
Bulunma (-de)	parmakta	parmaklarda
Çıkma (-den)	parmaktan	parmaklardan
Tamlayan	parmağın	parmakların

Türkçe

parmak -ğı

Anlamlar

[1] (organ) insan ve hayvanların el ve ayaklarının ucunda bulunan tutunmaya yarayan oynak organlar

[2] (ölçü birimi) 1.25 inç (2.54cm'ye), denk gelen uzunluk birimi

Kabaca bir parmak kalınlığı.

Heceleme par·mak Çoğul: par·mak·lar

Yazılışlar

Eski Yazı: بارماق

Kısaltmalar

[2] inç, "

Örnekler

[1] Elini dikkatsizce uzatınca parmağı hostesin gözüne girdi.

[2] Masanın eni 1 parmak daha dar olsa buraya sığacaktı.

Köken

[1] (Eski Türkçe) ernek

Tarihi metinlerde ve pek çok modern lehçede kullanılmayan bu kelime, birkaç tarihi metinde (NF) barmak biçiminde görülür. Aynı organ için kullanılan parmak (<barnak), erngek/erñek ve anlam ilgisi bulunan tırnak kelimelerinin yapısı birbirine benzemektedir.Bu organ adının, bar>var (mal, hayvan) kökünden barınak (mal ve hayvanların barındığı yer) kelimesi gibi bar-ın-ak > barnak > barmak/parmak (varlıkları, nesneleri tutma organı) biçiminde türetildiğini söyleyebiliriz

Eş anlamlılar

[1] ernek

Üst Kavramlar

[1] el, organ, anatomi

[2] uzunluk birimleri, ölçü birimleri

Yan Kavramlar

[1] el, tırnak

[2] feet

Deyimler

ağzına bir parmak bal çalmak

parmak atmak

parmak basmak

parmak bozmak

parmak hesabı

parmak ısırmak

parmak ısırtmak

[1] parmağını oynatmamak, parmak kadar, parmak basmak, parmağında oynatmak, parmakla gösterilmek, bir elin parmakları kadar olmak, parmağına dolamak, parmağı var, parmak ısırtmak, parmak atmak, parmak ısırmak, on parmağında on marifet, parmağını bile kıpırdatmamak, parmağı olmak, parmaklarını yemek, yaralı parmağa işememek

Atasözleri

Beş parmak bir olmaz

Şeriatın kestiği parmak acımaz

[1] Bal tutan parmağını yalar

[1] Beş parmak bir değildir. (Kazak atasözü)

Sözcük Birliktelikleri

[1] ayak parmağı, işaret parmağı, parmak hesabı, parmak izi, yüzük parmağı

Türetilmiş Kavramlar

[1] parmaklık

Kaynaklar

• Türk Dil Kurumu: "parmak"

• Sözlerin Soyağacı: parmak

Türk Dilleri

     

{{fullurl:Şablon:{{{3}}}|action=edit}}

Azerice: [1] barmaq (az) Karaçay Balkarca: [1] barmak (krc) Kırım Tatarca: parmaq (crh) Kazakça: [1] бармақ (kk) Özbekçe: [1] бармоқ (uz) Tatarca: [1] barmaq (tt) Türkmence: [1] barmak (tk) Uygurca: [1] بارماق (ug)

Çeviriler

     

{{fullurl:Şablon:{{{3}}}|action=edit}}

Afrikanca: [1] vinger (af) Almanca: [1] Finger (de) eril Arapça: [1] أصْبُع (ar) Arnavutça: [1] gisht (sq) Asturca: [1] deu (ast) Aymara: [1] luk'ana (ay) Baskça: [1] hatz (eu), behatz (eu), atzamar (eu) Bengalce: [1] আগুল (bn) Bretonca: [1] biz (br) Bulgarca: [1] пръст (bg) Caló: [1] langustiá (rmr), panró (rmr), angustí (rmr) Çeçence: [1] пӀелг (ce) Çekçe: [1] prst (cs) Çince: [1] 手指 (zh) (shǒu.zhǐ) Danca: [1] finger (da) Esperanto: [1] fingro (eo) Estonca: [1] sõrm (et) Faroe dili: [1] fingur (fo) Farsça: [1] انگشت (fa) Fince: [1] sormi (fi) Fransızca: [1] doigt (fr) eril Frizce: [1] finger (fy) Galce: [1] bys (cy) Galiçyaca: [1] dedo (gl) Guarani: [1] kuã (gn) Gucaratça: [1] આંગળી (gu) Hausa: [1] ya̋ṣȁ (ha) Hırvatça: [1] prst (hr) Hindu: [1] अंगुली (hi), उंगली (hi) Hollandaca: [1] vinger (nl) eril İbranice: [1] אצבע (he) İdo: [1] fingro (io) İngilizce: [1] finger (en), digit (en) İrlandaca: [1] méar (ga) İspanyolca: [1] dedo (es) eril İsveççe: [1] finger (sv) cinsiyetsiz İsviçre Almancası: [1] Finger İtalyanca: [1] dito (it) eril İzlandaca: [1] fingur (is) Japonca: [1] 指 (ja) (ゆび, yubi) Katalanca: [1] dit (ca) Keçua: [1] ruk'a (qu) Korece: [1] 손가락 (ko) Korsikaca: [1] ditu (co) Kurmanci: [1] pîç, tilî Kürtçe: [1] til (ku) dişil Ladince: [1] dëit Latince: [1] digitus (la) Lehçe: [1] palec (pl) Lingala: [1] mosapi (ln) Litvanca: [1] pirštas (lt) Lüksemburgça: [1] Fanger (lb) Maasai: [1] olkimojino (mas) Macarca: [1] ujj (hu) Makedonca: [1] прст (mk) Malgaşça: [1] rantsana (mg), tondro (mg) Malayca: [1] jari (ms) Maltaca: [1] saba' (mt) Maori: [1] koikara (mi) Marati: [1] अंगुली (mr) Moğolca: [1] хуруу (mn) Nahuatl: [1] mahpilli (nah) Oksitanca: [1] det (oc) Pencapça: [1] ਉੰਗਲੀ (pa) Portekizce: [1] dedo (pt) eril Rapanui: [1] maηa maηa (rap) Reto Romanca: [1] det (rm) Rumence: [1] deget (ro) Rusça: [1] палец (ru) eril, (eskimiş) перст (ru) eril Samoaca: [1] tama'ilima (sm) Sanskritçe: [1] अङ्गुल (sa) Somalice: [1] far (so) Savahili: [1] kidole (sw) Shona dili: [1] chigunwe Sırpça: [1] прст (sr) Sicilya Dili: [1] jititu (scn) Slovence: [1] prst (sl) eril Sorani: [1] ئه نگوست Tagalogca: [1] daliri (tl) Tayca: [1] นิ้ว (th) Türkmence: [1] бармак Ukraynaca: [1] палець (uk) Urduca: [1] انگشت (ur) Venedikçe: [1] deo Yunanca: [1] δαχτυλο (el) (dáhtylo) cinsiyetsiz

Gagavuzca

Anlamlar

[1] parmak

Köken

[1] (Eski Türkçe) barmaq

Çeviriler

     

{{fullurl:Şablon:{{{3}}}|action=edit}}

İngilizce: [1] finger (en)

Kaynaklar

• Yrd. Doç. Dr. Cahit BAŞDAŞ - "TÜRKÇE ORGAN ADLARINDA KELİME SONU -k ÜNSÜZÜ VE ÇOKLUK"
• Etymological Dictionaries - Andras Rajki