Vikisözlük:Kırım Tatarca sözlüğü

Vikisözlük sitesinden
Atla: kullan, ara

Kırım Tatarca (Qırımtatar tili), Türk dillerine ait olan Kıpçak-Oğuz karışık bir dildir. Geçmişte Osmanlı Devleti'yle yakın ilişkiler İstanbul ve Anadolu Türkçeleri sözcüklerinin Kırım Tatarca'ya alınmasını sağlamıştır. Rus yönetimi altında ise kimi Rusça sözcükler de dahil olmuştur.

Kırım Tatarca üç ana ağızlardan ibaret:

  • Güney veya Yalıboyu ağzı (Oğuz grubundadır, Anadolu Türkçesine çok benzer)
  • Orta veya Orta yolak ağzı (Kıpçak-Kuman grubundadır, ancak Oğuz Türkçesi'nin etkisi de büyüktür)
  • Kuzey veya Çöl ağzı (Kıpçak-Nogay grubundadır, tamamen Kıpçak özellikleri içerir)

Kırım Tatar edebî dilinin esası – Orta ağızdır. İşbu sözlükte edebî sözcüklerinden başka ağız sözcükleri de mevcut. Onlar aşağıdaki listede parantezde yazılan özel harfle işaretlenmiştir: (G) – Güney ağzı, (K) – Kuzey ağzı, (O) – Orta ağzıdır.

Bugünkü Kırım Tatar elifbasında Türkçe karakterlerinden başka daha Ñ ve Q harfleri kullanılmaktadır. Dikkat: Kırım Tatar elifbasında Î, Û, W, X karakterleri yoktur. Kırım Tatar alfabesine göre kalın ünlü olan hecelerde K yerine Q, G yerine Ğ yazılır. (Kırım Tatarca okunuşta/söyleyişte Türkçedeki Ğ yoktur, G okunur/söylenir). Sözlükteki tüm sözcükler modern Kırım Tatarca imlâ kurallarına uygun olarak yazılmıştır.

Lütfen yeni Kırım Tatarca sözcüklerini ekleyerek, onları bu listeye de ekleyin.

A[değiştir]

B[değiştir]

C[değiştir]

Ç[değiştir]

D[değiştir]

E[değiştir]

F[değiştir]

G[değiştir]

Ğ[değiştir]

H[değiştir]

I[değiştir]

İ[değiştir]

J[değiştir]

K[değiştir]

L[değiştir]

M[değiştir]

N[değiştir]

O[değiştir]

  • o  : o
  • oba  : yüksek düzlük, yükselti
  • oca  : öğretmen
  • ocaq  : ateşin üstüne kazanı koymak için lullanılan üç ayaklı demir
  • oçaq (K)  : ateşin üstüne kazanı koymak için lullanılan üç ayaklı demir
  • oda  : oda, içeri
  • oğul  : oğul
  • olay (K) : öyle
  • olmaq  : olmak
  • omaqa turmaq: baş üstünde durmak, hamuda kalkmak
  • on  : on
  •  : sağ (solun karşısı); bolluk
  • oña  : ona
  • oñaytlamaq : doğrulamak; iki şeyi düzgünce biraraya getirmek, düzeltmek
  • oñ bey  : düğünlerde erkek toplantısı başkan yardımcısı
  • onğarmaq  : tamir etmek, bir işi yanlış yada eksik yapmak
  • oñmaq  : bolluğa ve berekete kavuşmak
  • onuştan  : onun için, o nedenle
  • oqalamaq  : ovalamak
  • oqlav  : oklava, merdane
  • oramaq  : dolamak
  • oraq  : orak, biçim zamanı
  • oraza  : oruç; ramazan
  • orman  : orman
  • orta  : orta
  • ortaqlaşıp : birlikte, beraberce
  • osal  : kötü
  • oşamaq  : benzemek
  • osmaqlamaq : bir konuyu tekrarlamak
  • ot (K): ateş
  • oturaq  : tabure
  • oturım  : oturum
  • oymaq  : yüksük
  • ozğarmaq  : uğurlamak
  • ozmaq  : geçerek uzaklaşmak

Ö[değiştir]

P[değiştir]

   parduş              Erkek kedi

Q[değiştir]

R[değiştir]

S[değiştir]

Ş[değiştir]

SİTKAN:Bardak

T[değiştir]

U[değiştir]

Ü[değiştir]

V[değiştir]

Y[değiştir]

Z[değiştir]