Karadeniz Sözlüğü
Vikisözlük sitesinden
Kısaltmalar
- (A): Arapça
- (E): Ermenice
- (İ): İngilizce
- (R): Rumca
- (T): Türkçe
- (Y): Yunanca
| abanges | Beceriksiz, akılsız |
| abli | Yelkeni yukarıda tutmak için kayığın serenine bağlanan ip |
| abohomis etmek | (Y,-apo ön eki -den uzağa anlamında) Lazut yapraklarını (humi) sıyırıp çıkarmak |
| abomolis | Zorlukla, son anda (Y,-apo ön eki ve Yunanca molis zorlukla) |
| abore | zayıf, takatsiz, halsiz (Y, fakir) |
| aboşimas | Ekili tarlanın yağmurdan zarar görmesi (Y) |
| aboşkevaris | Çevreyi toplama (Y) |
| abraş | İri yarı, biçimsiz, çiçek hastalığına tutulmuş insanlara denilir |
| absimat | Kıvılcım (R) |
| absimisa | Ateş böceği (R) |
| absimon | Ateş |
| abstamlis | Düşürmek (R) |
| abuskal | İnsanın kendine iş edindiği şey |
| adoha | İri, büyük |
| afana | Bereketsiz, verimsiz, harap |
| afgun | İnek gübresi, ahbun (E, gübre) |
| afgurmak | Havlamak, edepsizce konuşmak |
| aftoz | Yar, sevgili, canan, maşuka |
| agitmek | Götürmek, alıp götürmek |
| agos | Sabanın tarlada bıraktığı iz, hagos (E) |
| ağirlık | Gelinlik, Gelin için yapılan eşya ve takı |
| ağrem | Ekilmemiş tarla, yabani, ıssız (Y,ayrio vahşi) |
| ağrembela | Yaban üzümü |
| ağremilo | Yaban elması |
| ağu | Zehir |
| ahan | İşte ( Ahana, ahaniya şeklinde kullanılır) |
| ahbun | İnek gübresi, afgun (E, gübre) |
| ahriyan | Kötü yürekli, pis, zalim |
| akamat | Verimsiz, boş, tembel |
| akarina | Suyun akması, akım yönü |
| alaf | Yulaf (A,hayvan yemi) |
| alahta | İneklerin yediği büyük yapraklı ot türü |
| alaşa | [1] Horon oynarken söylenen çömel kalk komutu, şimula [2] Haşarı, yaramaz çocuk |
| alata | Çam ağacı |
| alaturbiya | Denize girmenin sağlığa yararlı olduğunu inanılan gün (İ) |
| alikonda | Deniz anası |
| alobos | Dalganın köpüğü |
| aloşo | Buğday sütlacı |
| ambeliza | Çiçek veren bir asma (Y, bağ, asma) |
| ameş | Korkak, saf |
| ana babula | Ana baba günü, mahşer |
| anagodos | Keder, sıkıntı (R) |
| analislatmak | Açmak, gevşetmek (Y) |
| anapa pahlasu | Sürmene'de bir fasülye türü |
| ander gaybana | Yok olasica, Allah Belanı versin |
| ander | Metruk, cansız, işe yaramayan, çirkin, |
| andi | Bez dokuma tezgahı (Rize'de de) |
| andırhana | Koca yemiş, sarı bir meyva |
| andon | Uygunsuz kadın, aşifte |
| aner galmak | Yok olmak, ölüden arta kalmak |
| angona | Bölgeye özgü gri renkli bir kör yılan (Y, angos, yılan) |
| angros etmek | Uyuşmak (R) |
| angur | Hıyar, kaba adam, penis (Y, anguri, hıyar) |
| aniç | Bit yumurtası |
| ankli | Çok zayıf (R) |
| ankmak | Bahsetmek, anmak |
| antrigoz etmek | Suyu aşlamak (Y, anti, karşıt; krios, soğuk) |
| anuk | Dağ nanesi (E,F,A) |
| anuk | Nane kokulu bitki |
| anzorat | Rakı |
| aposkal | Yarım bırakılmış iş, iş yeri (Y, aposholisis, meslek) |
| apotrak | Yabani yerlerde yetişen eşek dikeni |
| april | Nisan ayı (Y) |
| apsumati | Mangaldaki kül (R) |
| ar etmek | Utanmak (A) |
| ar etmek | Utanmak |
| araccin | Takke |
| arahana | Örümcek |
| arasta | Pazar yeri |
| arey | Tamam, yeterli |
| argosup | Bakır, bakırdan yapılmış kazan (R, halgosup; Y halkos, bakır) |
| arkuri | Bir şeyin tersiniiltizam etmek |
| aruk | Zayıf, cılız |
| astos | Tembel adam |
| aşağa vurmak | Düşmek |
| aşkar | Lekesiz, ayan, aşikar |
| aşşebar | Keser |
| ateşluk | Evin içinde ateş yakılan yer, ocak, şömine |
| atlamak | Mısır kocanıv.s ayıklamak, mısır fidelerini seyreklemek |
| atma türki | Karşılıklı mani söylemek |
| avanak | zavallı |
| avara | işsiz (F, avare) |
| avat | Yemişleri hayvanlara yedirilen bir yabani bitki (R) |
| avroş | Taş, döşeme, tuzak (R) |
| avu | Zehir |
| ayan | Havanın berraklığı |
| ayazma | Kusal su, şifalı su |
| ayeser | Ağustos ayı |
| aynali tüfek | Dürbünlü tüfek (F) |
| ayorit | Kasım ayı (R) |
| azder | Ejderha, Sürmene'de Azdehar (F) |
| babiza | Çömlek, Sürmene'de babica |
| babulhana | Karmakarışık eşyaları intizamsız, keşmekei içindeki yer |
| bada | Saman (F) |
| badama | Köy evlerinin ön taraflarındaki küçük sofa |
| badila | El sepeti |
| badilas | Karın yoğun şekilde yağışı |
| bagorya | Yengeç |
| bağa | Bana (T) |
| bakraç | Süt mayalanan kap |
| balak | Ayı yavrusu (T) |
| balalos | Aptal, deli (Y, palavos) |
| bali | Hayvanların ahırda bağlandığı yer |
| balike | Sevgili kardeşim |
| bandi | Ahırda ineğin otlarının konulduğu yer, panti |
| baragame | Sürmene'de ocak yanı, parakami (Y, para, yakın;haminos ocak), Baragami |
| bardo | Dişi çakal, pardi (R) |
| barenim | Lakap, takma ad, paronim (Y, paromin) |
| barhana | Kervan |
| baromana | Doğum yapmış kadına götürülen yemekler, dadı, paromana (Y, para, yakın; mana, dadı) |
| batoma | Döşeme, zemin, basamak, patoma, patima (Y, patoma, döşeme) |
| bebes | Çarığın içine konulan bez parçaları |
| bedeliza elması | Bir elma türü |
| bedeliza | Kelebek, pedelize (Y, petalouda) |
| beplasen | İsyan etmek, kabullenmemek (R) |
| bestar | Gelişme bozukluğu olan çocuk (R) |
| beşko | Küçük yuvarlak soba, peşko (Rusça peş soba, - ka Rumca küçültme eki) |
| bet | Çirkin |
| bevi | Erkek |
| beyuk | Büyük |
| bezircanaş | Mısır ekmeği kırıntılarından yağ ve peynirle yapılan bir yemek |
| bibil | Fasülye filizi, filiz, çocuk penisi |
| biçinayı | Ekim |
| bihamal | Her halükarda, hemen |
| bilama | Az, biraz |
| bileki | Mısır ekmeği pişirmeye yarıyan taş, düz zemin, pileki (Y, düz zemin) |
| bilobo | Yavrum (R) |
| biron | Çatal, piron |
| bişe | Biraz, az miktarda (A) |
| bitemi | Bir karış, uzunluk ölçüsü, pitemi |
| bobos | Yabani hayvan, öcü, çocukları korkutmak için kullanılan kelime |
| bodur | Kadınların iş yaparken giydikleri pantolon, potur |
| bokyiyen | Kızgınlık anında kullanılır (T) |
| bolaki | Belki, keşke |
| buba | Baba |
| buldur | Geçen sene |
| buli | Sevgili, yavru, kuş, puli (Y,pouli) |
| bumbur | Yabani arı cinsi |
| buzak | Buzağı |
| büyük traz | Dokuz taş oyunu (R, triz,üçüncü) |
| cağ | Çorap örmek için kullanılan şişler (E) |
| cahana | Yengeç, zahana |
| caleps | Sürmene'de Fındığın içini çıkarmak, kabuğunu soymak, kanzilis etmek |
| came | Cami (A) |
| cameş | Manda |
| cangalak | Dangalak |
| capula | Ayakkabı |
| cauklamak | Tırmalamak |
| cazi | Cadı (F) |
| cecim | Sürmene'de yere serilen yünlü dokuma |
| celeb | Hayvan satın alıp kesen kasap |
| celepter | Kervan başı |
| cibur | Ufak tefek |
| cicil | Solucan |
| cicoz | Üç taş oyunu |
| cicuk | civciv, tavuk yavrusu (F) |
| cimlin | Serçe (R, zimlin) |
| cinak | Sürmene'de küçük bok |
| cincilis | Kaymak, toprağın kayması (R, cincilis) |
| cinya | Sürmene'de sümük |
| civrik | İplik makarası |
| cubuş | Meyve koçanı |
| cucul | Erkek çocuk penisi, Lili |
| cuğri | Armut koçanı |
| cuhumbal | Kılıksız |
| culuf | Fındığı saran yeşil koçan |
| cumur | Mısır ekmeğinden Trabzon yağıyla yapılan yapılan yemek |
| çablama | Dama enliğine konan tahta |
| çaça | Bir tür küçük balık |
| çağa | Henüz bir yaşına girmemiş çocuk |
| çahçapuris | Çocuğa şiddetle bağırmak |
| çahra | Çırnık ( Rize'de de) |
| çakmaklı | eski tip tüfek |
| çapana | Kapı menteşesi ( Rize'de de) |
| çapar | Bir nevi sandal |
| çapıta | Büyük sandal |
| çapli | Hamsi şişte |
| çapula | Kaliteli deriden yapılan çarık türü |
| çaput | Bez parçası |
| çarçel | Serander döşemesi |
| çarık | İnek derisi kurutularak yapılan bir çeşit ayakkabı |
| çaşut | Casus |
| çatlankavuk | Kavrulmuş mısır |
| çaygara | İçinde küçük taşlar, kumlar bulunan toprak |
| çaygara | Kaynak, Dere kenarında kaynayan su |
| çaynik | Çaydanlık |
| çeli | Mısır, karalahana v.s. sapı |
| çepel | Yağmurlu, çamurlu |
| çepni koyuni | Yöreye Çepnilerin getirdiği uzun kuyruklu koyun |
| çepni | Giresun ve Trabzon'un Ağasar yöresinde yaşıyan Türkmen aşireti |
| çikir | Fındık, çay toplanırken kullanılan bele takılan torba |
| çir | Baba |
| çivit | Çekirdek |
| çonoşi | Odun parçaları ( Rize'de de) |
| çor | Kar eriten hava |
| çulluk | Çok eskimiş (A, cull, kıldan yapılmış kaba dokuma) |
| çunuşi | Kırdaki odun parçaları |
| çuran | Diken (Çuğran şeklindede söylenir) |
| çuraniye | Akasya ağacı |
| çuva | Eskiden giyilen üç etek ve kadın yeleği |
| çümef | Uymak |
| çürük ayı | Temmuz |
| daduk | Çocuk dilinde ayak (E, tat, ayak) |
| dadulis etmek | İtiraz etmek (Y, diadilono) |
| dağa | Oturak |
| dahtabaş | Balkon |
| daktura | El sepeti |
| dalyan | Sığ |
| dandanaz | Buğday temizlemekte kullanılan alet (Y, tantalikso) |
| daun | Cin, peri |
| davara | Gece uykusunda insanı boğmaya çalışan görünmez bir varlık |
| dendena | Dantel (Temtene de denilir) |
| deşürmek | Toplamak, Devşirmek |
| di di | Köpek, hayvan kovalama sesi |
| dialdi | Bez dokunurken tellerin açılması |
| diğar | Tava |
| dingoz | İnatçı |
| dinklişifra | Gereksiz, yersiz ufak tefek şeyler (R) |
| dırani | Çatı |
| direni | Tavan arası |
| dirgona | Vatoz balığı, Bir çeşit kuş (Y, triyoni, güvercin), dirvana, dirvanos |
| dirvana | Vatoz balığı, Bir çeşit kuş (Y, triyoni, güvercin), dirgona, divranos |
| dişeri | İki avuç dolusu |
| divranos | Vatoz balığı, Bir çeşit kuş (Y, triyoni, güvercin) |
| diyosi | Bez dokunurken kullanılan iplik |
| diza | Kene (R), tiza, tiz |
| dizman | Şeytan (Y, dusmanis) |
| dönme tavasi | Hamsi kızartırken çevirmek için kullanılan kapaklı tava |
| döşürmek | Dalından fındık, meyva v.s. toplamak |
| draşas | Derinin sertleşmesi |
| duman | Sis |
| egi | Sürmene'de kadınlara hitap şekli |
| elektirik | El feneri |
| emen | Çocuk oyunlarında kullanılan bir terim, oyunda hedef olan kişi |
| emice | Amca (R, omicekas) |
| eniş | Aşağı, iniş, meyil |
| enuk | Köpek yavrusu |
| ereti | Emanet, geçici |
| eriş | Mekik ipliğine mukabil ketenin asıl zeminini teşkil eden ve tarağın dişlerinden geçirilmiş olan iplikler |
| eşkebir | Yaban arısı |
| eşkin | Filiz, fındık fidanı (Y, oksinos) |
| etiş etmek | Gürültü |
| evlek | Hendek , küçük su yolu, sıra sıra anlamında da kullanılır ( evlek evlek) |
| evza | Kibrit (A), eza |
| eyiv | Keçi |
| eza | Kibrit (A), evza |
| ezve | Kirpi (Y, asvos) |
| fa | Yemek |
| fasal | Otlayan hayvanın ipini bağlamak için yere çakılan kazık |
| faska | Kabarkık, şişlik, bir çeşit dağ yemişi (Y, phouska), fuska, fiska, fisto |
| fastarak | Sevimli kız çocuğu |
| fatuk | Kazılmış çukur yer |
| feçan | Ocak üzerinde mısır kurutmak için kullanılan tahtalar |
| feleka | Ahırda inekleri bağlamak için kullanılan kazığa geçen halka |
| felemidi | Çeyiz sandığının yan gözü (Y), felemit |
| felemit | Çeyiz sandığının yan gözü (Y), felemidi |
| feli | Dilim, Kabak dilimi (Y, flios, soymak), filisi |
| feluka | Kayık |
| ferbela | Süslü, gösterişli (Y, frambalas; İ, falbala) |
| ferbelali | Bir çeşit etek (Y,İ) |
| fermene | Önü açık, süslemeleri olan yelek (Y) |
| fikoko | Böğürtlen |
| filesur | İnce giysi (Y) |
| filisi | Dilim, Kabak dilimi (Y, flios, soymak), fili |
| filister | Hartoma satırı (Y) |
| firahti | Tarla kenarındaki kazıkların üstüne örülen çember, çit (Y, frahtis, çit) |
| firavu | Yün eğirme aleti |
| firfila | Fırınlanmış elma (Y) |
| fiska | Kabarkık, şişlik, bir çeşit dağ yemişi (Y, phouska), fuska, faska, fisto |
| fisko | Taflanın iyi olmayan cinsi |
| fiskul | Kabarmış, şişmiş (Y, fuskoma, şişmek) |
| fistil | İltihap (L, pistula, sivilce) |
| fisto | Kabarkık, şişlik, bir çeşit dağ yemişi (Y, phouska), fuska, fiska, faska |
| fol | Tavuk kümesi, hayvan yuvası (Y, folea, kuş yuvası) |
| fola | Oyun yeri (Y) |
| folit | Kabak tohumu dikilen yer |
| folluk | Argoda kadınların cinsel organı (Y) |
| for | Giymek |
| fosi | İz, çukur |
| foter | Şapka |
| fotul | Aksi, sinirli adam (R) |
| fotula | Ekmek |
| fuça | Mısır koçanının yaprakları |
| fuduş | İneğin sütünü kesilmesi |
| fufu | Yara, bere, furful |
| fufuli | Sivilce (R), Rize'de fufudi |
| fufuza | Çıt kırıldım, her şeyden şikayetçi adam (R) |
| furful | Yara, bere, fufu |
| furfula | Hoşaf |
| furno | Kurbağa (Y, furnos, kurbağa) |
| fusan | Kepek, mısır yarmasının kabukları (Y,ptisani;R, futzanin) |
| fuska | Kabarkık, şişlik, bir çeşit dağ yemişi (Y, phouska), fiska, faska, fisto |
| fustul | Püsküle benzeyen şeyler |
| fuştul | Talaş |
| fuzan | Hububatın kepeği |
| gabak felisi | Kabak dilimi |
| gaban | Yamaç, toprak birikimi |
| gabiz | Haraç |
| gada | Kardeş, dost, kardeşim |
| gadan almak | Feda etmek |
| gaful | Dikenli ve küçük ağaçlardan müteşekkil meşçere |
| gaga | Eğlencelik, çerez, fındık (Y, kokkali ; Lazca kokali ;Gürcüce kakali) |
| gagart | Zincir kancası |
| gagoş | Kötü (Y, kakos) |
| galafika | Arka sepeti |
| galege | Küçük dana |
| galovriya | Sakin, uyuşuk, hımbıl (Y, kalmaro, sakin) |
| gambo | Lahanaya dadanan böcek (Y, hampia; R, hampia, tırtıl) |
| gamboki | Gerdani iri adam |
| gancolis | Yarı pişmiş |
| gancoz | Hasis, tamahkar |
| ganker | Boğa |
| ganzi | Fındık içi, sarmısak dişi, kanzi |
| gara sakiz | zift |
| gargalak | Dere kenarındaki dal, ağaç parçaları |
| gargaris | Yaygara, gürültü |
| gaskam | Sert toprak |
| gaviya | Odun yığını |
| gaybana | Menfur şey (A) |
| gayde | Şarkı türkü |
| gayuk suyadur | Kayık denizdedir |
| gazel | Kuru yaprak |
| gecekuşi | Yarasa |
| geçme | Kılıf, yastık kılıfı |
| gelin elması | Elma türü |
| gelurum kopa kopa | Gelirim koşarak |
| gevo | Tabak |
| gezi | Bir kumaş ismi |
| gidak | Keçi yavrusu |
| gidali | Meyve toplamak iin ucuna torba takılmış uzun saplı sırık |
| gıdı gıdı | Keçileri çağırmak için söylenir |
| gili gili | Buzakları çağırma yöntemi |
| gilli | Sabun |
| ginişanap | Bir armut türü |
| giran | Tümsek |
| gırnap | Sicim |
| gırziya | Tarlayı iki üç karış derinliğinde kazmak |
| gıvitça | Sürmene'de sepet |
| gıvrişuk | Kıvırcık saç |
| go aşa | Aşağı indir, yere koy |
| godesbana | Hamarat kadın |
| godik | Çocuk, köpek yavrusu, gudiba, kutavi |
| godila | Düzlük |
| godila | Ense |
| gofrak | İçi çürümüş yaşlı ağaçlara denir |
| gofraklamak | Yaşlanmak |
| goginap | Kırmızı armut (R) |
| goginoforode | Soğuktan kızarmak (R) |
| gogiya | Mısır yemeği (Y, kokkos, hububat) |
| gogiza | Boğmaca hastalığı (Y, hohitizo) |
| gogo | Cin, yaratık, çocuklar gogo geliyor diye korkutulurdu |
| gogorina | Su tavuğu (Y, haharinos) |
| goğor | Bok |
| gohlis | Trabzonda salyangoz, Sürmene'de gohle, Rizede kohlid (Y, koholi) |
| gokir | Becerikli, verimli (Y) |
| goloşka | Kuluçka |
| golot | Tekerlek biçimli peynir |
| golot | Yumurtalı ekmek, kolot, kolotu |
| gomsilemek | Dedikodu yapmak |
| goncoz | Hasis ( Rize'de de) |
| gondel | Ufak , kısa |
| gondes | Çukur |
| gongoş lastiği | Ayağa giyilen lastik ayakkabı |
| gongoş | Ağacçta gövdeden dalların ayrıldığı bölge |
| gongoş | Dananın çarık yapılan bacak derisi |
| gor | Mezar |
| gorabi | Köylülerin değnek makamında ellerinde taşıdıkları ve değnekleri fidanları kestikleri küçük, hafif, tepesi ağzına doğru biraz kıvrık balta |
| gorbagor | Kadınlar için - uğursuz, mezera gir |
| gordil | Düğüm |
| gorena | Kadınlar hakkında müstehziyane tabir |
| gorzit | İskemle |
| gosi | Kuluçka dönemindeki tavuk |
| gosva | Bir kuş cinsi, karatavuk |
| govoksila | Kamış, sazlık, içi boş bitki (R, kifoksilo) |
| goyvermek | Bırakmak (T) |
| gudalis | Arabulucu, çöpçatan, ikitarafı idare eden (Y, kudal) |
| gudi gudi | Köpek çağırma |
| gudiba | Çocuk, köpek yavrusu, kutavi, godik |
| gudime | Çocuk dilinde inek |
| guduk | Uç, gaga, memenin ucu |
| guduktera | Maçka'da ağaçkakan |
| gugar | Meyva toplamak için kullanılan çengelli ucuyla dalları eğmeye yarayan eğri dal. (R), kukar, kukara |
| gugo | Guguk, öten kuş, horoz |
| gugula | Şapka, fes |
| gugulli | Tepeli |
| gugus | Tomurcuk, olgunlaşmamış meyva, kukus, kukuç |
| guguvaga | Baykuş |
| guguvak | Yaylalarda kuytu yerlerde kendi yetişen yenilebilir mantar |
| gulincak | Sürmene'de dokuma tezgahının ayak pedalı |
| guliya | Bir tür karalahana yemeği |
| gulum gulum ağlamak | Hıçkırarak ağlamak |
| guman | Zan, şüphe |
| gunzi gunzi | Parça parça |
| gunzi | Mısır sapının içi |
| guraci | Asker toplayan memur |
| gurgut | Un çorbası içindeki topaklar |
| gusgustera | Yazları yaylada yağan yağmuru durdurmak için edilen güneş duası geleneği |
| güvercina | Bir inek adı |
| ğardel | Çocuk |
| ğazep | Bela, çile |
| Ğoli | Deniz yosunu |
| ğoliva | Suda haşlanmış mısır |
| ğoliya | Karalahanadan yapılan yöresel yemek, ğulya |
| ğovit | Kaya balığı |
| ğuduş | Mısırı saran koçan |
| ğulya | Karalahanadan yapılan yöresel yemek , ğoliya |
| ğuz | Yabancı, Oğuz, Türkmen |
| habişkol | Bir çeşit yemek |
| haboyle | Bu şekilde |
| habu | İşte bu |
| haçabur | Sürmene'de soya fasülyesinden yapılan ekmek, Rize'de hasabır, haçanbur |
| haçan | Mademki, öyleyse |
| haçanbur | Sürmene'de soya fasülyesinden yapılan ekmek, Rize'de hasabır, haçabur |
| hagos | Sabanın tarlada bıraktığı iz, agos (E) |
| hahala | Pejmürde, pasaklı (Y, hahaleo) |
| hahot | Eski , kullanılamz hale gelmiş |
| halaç | Dolu tanesi (Y, halazi), halas, halaz |
| halapot | Gürültü, patırtı, şamata, halaput |
| halaput | Gürültü, patırtı, şamata, halapot |
| halas | Dolu tanesi (Y, halazi), halaz, halaç |
| halaslamak | Bir işi baştan savarak yapmak |
| halastar | Bir nevi bakır veya porselen su kabı |
| halaz | Dolu tanesi (Y, halazi), halas, halaç |
| halaz | Dolu |
| halt | Trabzon'luların Bayburt, Gümüşhanelilere verdiği isim |
| hamayıl | Muska, hamayli, hamayil |
| hamayli | Muska, hamayıl, hamayil |
| hamofta | Çilek (R, amofta) |
| hamofta | Çilek |
| hampa | Zengin |
| hamsi göz | Açık mavi renkli göz |
| hamsi kuşi | Hamsi, mısır unu ve yumurtadan yapılan yemek, hamsi puli |
| hamsi puli | Hamsi, mısır unu ve yumurtadan yapılan yemek, hamsi kuşi |
| hamurkera | Çilek |
| handoşera | Kirpi |
| hanseps | Tütsülemek, yakmak (R) |
| haral | Büyük kıl çuval |
| harci | Siyah ekmek |
| harçi | Fasulye çalısı |
| harep | Keçi boynuzu |
| hark | Değirmenin su konulan bölümü (A) |
| harkali | Ceviz ve fındığı kabuğu ile kavurmak |
| harkoma | Damların üstüne konan kiremit yerini tutan çam ağalarından elde edilen ince tahta, Hartama, Hartoma |
| has | İyi (A) |
| haşofila | Kurumuş yaprak |
| haşura | Maçka'da yağmurdan sonraki güneşli hava |
| hatal | Eski |
| hatel | Tatha parçaları |
| hatya | Rize'de Gübre ile karışık toprak |
| havzal | Ufalmış kömür parçaları |
| hayat | Evin içindeki bir bölüm |
| hececulap | Bir armut türü |
| hedik | Kışın kar üstünde yürümeye mahsus içi sicimle örülmüş ağaçtan yapılmış bir nevi ayakkabı |
| helal | Yorgun |
| hemayil | Muska, hamayıl, hamayli |
| hemençe | İki tarafından bağı olan boyun ve koldan geçirilerek asılan köylü çantası |
| herek | Sırık |
| hezep | Bela |
| hillal | Kur'an okunurken satırın altından takip için sürülen kağıt |
| hinkaka | Birdenbire meydana çıkmak , yakalamak |
| hırhındık | Perişan , miskin adam |
| hırziya | Kazmak, toğrağı alt üst etmek |
| hışır | Eski, yıpranmış kullanılamaz hale gelmiş |
| hızan | Yoksul kimsesiz, geçinmekten aciz aile |
| hlio | Sincap |
| hoda | Sağdıç (Rize'de de) |
| hohoçi | Umacı, çocukları korkutmak için kullanılan hayali yaratık |
| hohol | Toz , göze kaçan küçük böcek |
| hoholi | Kağıt kırpıntısı |
| hoholli pide | Pazı veya ıspanaklı pide |
| hohor | Baykuş |
| holbor | İneklere yal yaoılan bir ot |
| hopal | Eti yenen bir kuş türü |
| hopeçi | Kurutulmuş su kabağının kapağı kutu gibi kullanılır |
| hopi | Mısır koçanı mahfazası ( Rize'de de) |
| hora | Tarla |
| horbol | Yemeği yapılan bir ot cinsi |
| horom | Kesilmiş mısır saplarının birbirine dayanarak kümelendirilmesi |
| horon | Karadeniz halk dansı'nın adı (Y, hora) |
| hortik | Zayıf, kambur adam |
| hosrofi | Bir çiçek |
| hoşmeri | Yazın yaylalarda kaymak ve mısır unundan yapılan yemek |
| hozan | Köylerde ekilmemiş arazi |
| hristiyanlar | Aralık ayı |
| huhuris etmek | Türkü söylenirken yada horon oynanırken coşkudan anlamsız seslerle bağırmak, hohoro |
| humbes | Karın, batın |
| humi | Çıngırak, hurhur |
| humi | Mıaçka'da mısır koçanının yaprağı |
| humurgan | Sürmene pazarının eski adı |
| hutuş | Mısır koçanı üzerindeki yaprak |
| hutuş | Mısırı kaplayan ince, yeşil kabuk |
| hüsriyenas | Aralık ayı |
| icran | Yaralardan çıkan irin, cerehat |
| ifadi | Bez dokunurken kullanılan tel |
| iftar | Kürek |
| ifteri | Eğrelti otu |
| igles | Hasta ve zayıf insan |
| ikogir | Becerikli, ikokiris |
| ilahso | Afkur, havla |
| imanli | Yağı alınmış süt |
| imro | Kütük çekmekte kullanılan halkalı çivi (Y, yiros) |
| ince Maraz | Verem |
| irgat | İşçi, amele |
| isdikan | Bardak |
| iskala | Merdiven |
| isponkar | Değirmende kullanılan bez (Y) |
| isporit | Toprak tohumlanırken kazmayla çizilen hat (R, sporit) |
| istavrap | Ekim ayında olan armut türü |
| istavrik | Büyük gügüm |
| istavrit | Eylül ayı, küçük bir balık adı |
| isteriç | Ak gürgen ağacı |
| istikan | Çay kadehi |
| istoliz | Güvey traşı (Y, stolizo) |
| işkebir | Yaban arısı |
| işkilo | Büyük köpek |
| işmar | İşaret etmek |
| iştol | Masa |
| izgalit | tohumluk ve yemeklik mısırların asıldığı yer |
| izim ayı | Eylül ayı, üzüm ayı |
| izmilanka | Yabani kuşkonmaz, kaygana yapılır |
| izmira | Testere (R) |
| kabaleşka | Haşlanıp süzüldükten sonra, tuzla ve soğan ekmekel tekrar haşlanan fasülye |
| kaban | Sarp, dik arazi |
| kabis | Değirmenlerde hububata mahsus bir ölçek |
| kabot | Palto (Gabot) |
| kada | Kedi |
| kadabarlos | İnsanı uykuda yakalayan cin, karabasan (R) |
| kadak | Manda yavrusu |
| kadan alsun | Feda olsun |
| kadarahti | Evin içinden alttaki ahıra açılan merdiven kapağı |
| kafega | Küçük gügüm, Gafega |
| kafgal | Fındık kozalağı (R, kaukal; Y, koukoli), Kafkal |
| kaful | Fındık Ocağı, çalılık, Gaful |
| kafulluk | Dağınık, çalıların sardığı yer |
| kahleya | Öksüren kişi (R) |
| kakane | Zayıf adam |
| kakavuş | Lastik ayakkabı |
| kakoş | Aptal |
| kalafika | Sepet |
| kalak | İri yarı kaba adam |
| kalama | Yavaş, ağır, bazende küfür olarak kullanılır, Kalanuma |
| kalamit | Başaklamak |
| kalandar | Ocak ayı, Yılbaşı, Yılbaşında ev ev dolaşarak çocukların söylediği tekerlemeler, Galandar |
| kalaş | Kible, Kible rüzgarı |
| kale kale | İneği çağırmak için kullanılan tabir |
| kalora | Evde kalmış, kocaya gidememiş yaşı geçkin kız (Yunanca kaloyria, rahibe kelimesinden), Kalovriya, Kaluk |
| kama | Hançer (E, kama, çivi) |
| kamak | Maçka'da Fırından ateş, mısır çekmeye yarayan ucu eğri kürek |
| kamaşi | Kestane kabuğunun dikenli kısmı |
| kambokiraz | Çilek |
| kamesela | Buluz |
| kamisela | Yağmurluk |
| kanayaklı | Zavallı |
| kandilis | Çekirdeğe benzer bir küçük balık |
| kandri | Pulluğu öküze bağlamak için kullanılan organ |
| kaneta | Sürahi biçimli bakır kap (Y, kanata) |
| kangel | Eğri |
| kankoşi | İnek derisinin dizden aşağı olan aşağı kısmı |
| kanzelis | Fındıklar devşirildikten sonra dallarda tek tük kalanları devşirmek, Arsin'de zalis, Sürmene'de caleps (R, hantzin; Gürcüce Kanci, Lazca kandzi), Kanzilis etmek |
| kanzi | Fındık içi, sarmısak dişi, ganzi |
| kapara | Ayakkabı |
| kapoçi | Deşilmemiş yara |
| kapoli | Piç, Kopel |
| karak | Kapı mandalı |
| karakoncolos | Kışın insanlara musallat olan yaratık |
| karamus | Uçurum |
| karanbuk | Fındık ve mısırlara arız olan hastalık, mahsülü simsiyah yapar |
| karda | Kardeş |
| kardeş payi | Fındığın içinden iki tane iç çıkma durumu |
| karmakudal | Karmakarışık |
| karnal | Kola takılan sepet, Karkan |
| karnes | Çayırlık |
| karsanba | Tehlike, fırtına gürültü |
| kartol | Patates (Rusça, kartofyel), Kartof |
| kasa | Siğil |
| kasa | Tırpan |
| kaşanmak | Hayvanların işemesi |
| kaşıkçı | Kuyruklu kurbağa yavrusu |
| katma | Sicim |
| katofir | Eşik |
| katolik | Oruç tutmayan müslüman |
| katotori | Kapı eşiği |
| katsi | Geniz |
| kavara | Yellenmek (R, gavara; E, govor, gübreden türetilmiş) |
| kavlak | Ahmak, battal, işe yaramaz adam |
| kavran | Arı kovanı, yağ ve peynir kaplarına da denilir |
| kavrangoz | Karışıki dağınık, kavga |
| kaybana | Tembel adam, meş'um şey |
| kayde | Ezgi |
| kaydelemek | Ağıt yakmak, şarkı söylemek |
| kaygana | Mısır unundan yapılan hamsili ekmek |
| kaygana | Tavada yumurta ve sebzeyle yapılan yemekler |
| kayna | Kayığın kenarları |
| kebat | Ağaç kavunu |
| kede | Kedi (R, gada), Kata |
| kelberi | Fındık |
| kelepçe | İplik sarmağa mahsus tahta parçası |
| kelif | Ağaçlardan örülerek yapılmış küçük kulübe |
| kelif | Dağ evi (R ;Y, kalivi ) |
| keltenek | Döküntü, süfli adam |
| kemçuk | Biçimsiz iri ağızlı insan |
| keme | Büyük fare |
| kemençe | Üç telli, yayla çalınan perdesiz müzik alei (F) |
| kemre | Sığır gübresi |
| kenef | Tuvalet |
| kerenti | Tırpan |
| keres | Ekmek kabuğu |
| kertel | İneğin yal kabı (Y,kertel) |
| keşan | Peştemal türü, Çeşan, Keşen |
| ketan | Keten (A) |
| keyvane | İhtiyar ve iş ehli kadın |
| kezme | Ayakyolu |
| kıdı Kıdı | Kedi çağırmak için söylenir |
| kilar | Otlaklar |
| kilos | Bakır eşyaların çarpmayla zedelenmesi |
| kilse kuşi | Parlak renkli bir kuş |
| kinsi | Elma, armut çöpü |
| kip | Toplu, kuvvetli gergin |
| kıraça | İstavrit balığının incesi |
| kiren | Kızılcık |
| kıreni | Oluk, tahtadan su oluğu |
| kirez karayemişi | Öteki karayemişlerden daha erken olgunlaşan, rengi daha kırmızı karayemiş türü |
| kirezayı | Haziran |
| kırgan | Ölüm ( Rize'de de) |
| kırtil | Yaylalarda yetişen dikenli bir ot |
| kırvanto | Kirli pasaklı adam |
| kise | Saksağan |
| kıylı | Kenarları yüksek tepsi |
| kızan ayi | Hayvanların kızana geldiği ay |
| kızana gelmek | Hayvanların çiftleşme arzusu duyduklarını belli etmeleri |
| kızobo | Kızım |
| kobal | Büyük kalın değnek |
| kobat | Beceriksiz |
| kocakari | Yaşlı kadın |
| koç ayi | Ekim ve kasım ayları |
| koçinbela | Erik |
| koçozina | Siyah benekli bir küçük balık |
| kod | Bir ölçü birimi, God |
| kodespa | İyi arkadaş |
| kodespena | Becerikli ev kadını |
| kodi | Lahananın sapı, Godi |
| kodoş | Mısır sapı |
| kofe | Sağır, Kofi, Kofos, Kofuz, Kofu |
| kofi | Meyvelerin çekirdekleri ihtiva eden yenilmeyen kısmı |
| kofin | Yaprak sepeti |
| kofte | Kendir bıçağı |
| koftra | Rize'de Su yolunu kesmek için kullanılan tahta |
| kohraka | Mutsuz kadın |
| kokir | Çalışkan, becerikli |
| kokize | Boğmaca hastalığı |
| kokneça | Fındık yada çay toplanırken kullanılan torba |
| kokozlanmak | Horozlanmak |
| kolebessa | Sığır gübresinde yaşıyan kurt |
| kolidi | Kendir |
| kolişevra | Kertenkele |
| koliva | Haşlanmış mısır |
| kolot | İçinde bütün yumurta olan buğday veya mısır ekmeği |
| kolot | Yumurtalı ekmek, golot, kolotu |
| kolotu | Yumurtalı ekmek, golot, kolot |
| kom | Dağ evi |
| komat | Parça, komadi |
| kombos | Tomurcuk |
| komohti | Lazca konuşanlara Trabzon'da takılan ad, Rize'de mohti denir |
| komri | Tahtadan yapılmış küçük ve alçak iskemle |
| komsilamak | Birini diğerine geçmek |
| koncolos | Tuhaflık eden gülünç şekillere giren insan |
| konop | Sivrisinek |
| konzi | Bir şeyi çok ezmek, dağıtmak, fişeğin sapı |
| kopat | Kaba, biçimsiz, büyük |
| kopça | Düğme |
| kopçe | Düğme |
| kopeli | Piç ( Rize'de de) |
| korada | Zayıf, cılız |
| korç | Tabure, Gorç |
| korda | Tahta kurusu |
| kordobo | Ahır kapısı |
| korepi | Ucu sivri küçük ve iğri bir nevi balta, diğer bir ismi dahara |
| korona | Zavallı |
| korsil | İskemle |
| kosi | Kuluçkaya oturan tavuk |
| koska | Böğürtlen |
| koskodor | Kibirli |
| koskon | Hayvanların bel kemiğinin nihayet noktası |
| kosnok | Açıkgöz, kurnaz çocuk |
| kospodar | Ağalık taslıyan kişi |
| kostel | Mısır yapraklarının yapraksız ve meyvesiz tarlada biçilmiş kalan yukardaki kısmı |
| kosu | Kuluçka, Sürmene'de kosı |
| koşat | Teke olmamış keçi |
| kot kafa | Aptal |
| kot | Altı okka mısırı tesbit eden ölçü birimi |
| kotan | Pulluk |
| kotarmak | Servis yapmak |
| koti | Lahananın sapı |
| kotol | Küt |
| kotoni | Taneleri çıkarılmış mısır koçanı |
| kototori | Kapı eşiği |
| koviçe | Saplı küçük sepet ( Rize'de de) |
| koyizme | Feryat |
| koytak | Alçak yer, dere içleri gibi |
| koza | Elde çıkan sivilve |
| kozalak | Selvi ve çam gibi ağaçların meyvası |
| kozefter | Bir işe yaramayan yahut kesmeyen kör bıçak |
| kölük | Merkep, eşek |
| köstere-Kösre | Bilem taşı, orak bilenen taş |
| köze | Pınar, menba |
| kremul | Zincir |
| kuba | Yüzüstü |
| kubalez | Karakabak |
| kubani | Kurban olduğum |
| kuçiris etmek | Çömelmek |
| kudal | Karıştırma amaçlı kullanılan değnek |
| kudap | Bir armut türü |
| kufa | Ahşap su kabı |
| kufika | El sepeti, Gafika |
| kuka | İplik yumağı |
| kukar | Meyva toplamak için kullanılan çengelli ucuyla dalları eğmeye yarayan eğri dal. (R), gugar, kukara |
| kukara | Meyva toplamak için kullanılan çengelli ucuyla dalları eğmeye yarayan eğri dal. (R), gugar, kukar |
| kukarina | Karabatak |
| kukasamboli | Saklanbaç |
| kukuç | Tomurcuk, olgunlaşmamış meyva, gugus, kukus |
| kukus | Çam kozalağı |
| kukus | Tomurcuk, olgunlaşmamış meyva, gugus, kukuş |
| kukuvaak | Çömeler oturmak, bir yayla çiçeği |
| kula | Duru ile beyaz arasında koyu al rengi |
| kuliya | Boynuzsus keçi |
| kulur | Bezelye tanesi |
| kumakuduz | Hiç bir yere bakmadan çabucak gitmek |
| kumar | Orman gülü |
| kumbaz | Tertip |
| kumbuz | Yumruk |
| kumsi | Lifleri alınmış kendir |
| kumul | Ot yığını |
| kumuş | Dikenli kestane kozası |
| kundul | Sakat , el sepetinden büyük sepet türü |
| kunk |